Pytanie nadesłane do redakcji
Od trzech tygodni nie karmię piersią, bo musiałam brać antybiotyk, a później przyjmowałam tabletki przeciwbólowe, a teraz chce wrócić do karmienia piersią, ale jak ściągam pokarm to jest bardzo gęsty i lepki? Co zrobić, żeby był normalny i żebym zaczęła karmić?
Odpowiedź
Okres karmienia piersią to szczególny czas w życiu kobiety i jej dziecka, kiedy to ich zdrowie staje się priorytetem. Wiele matek karmiących zastanawia się, jakie leki bezpiecznie może stosować, karmiąc dziecko piersią.
Należy pamiętać, że lepiej jest prawidłowo leczyć mamę, niż zaniedbać jej leczenie, ponieważ karmi ona piersią. Rzadko kiedy potrzebne jest odstawienie dziecka od piersi. Zazwyczaj wystarczy modyfikacja pór karmienia, dawki, drogi podania lub preparatu.
Większość leków przenika do pokarmu matki, jednak tylko nieliczne są w stanie osiągnąć w nim takie stężenie, które mogłoby mieć wpływ na dziecko. Istnieje wiele czynników, które wpływają na stężenie leku we krwi mamy, a następnie w mleku i organizmie dziecka m.in. dawka przyjętego leku, jaki czas minął od jego do karmienia, wielkość cząsteczek leku i jego stopień wiązania z białkami i wiele innych…
Jeśli masz wątpliwość czy możesz stosować dany lek, karmiąc piersią, skonsultuj się najlepiej z lekarzem lub farmaceutą.
Możesz samodzielnie skorzystać z baz leków bezpiecznych podczas laktacji dostępnych powszechnie w internecie np. e-lactancia.org lub https://www.infantrisk.com/breastfeeding
Możesz również wyszukać jaką kategorię ma dany lek wg klasyfikacji Hale’a. Profesor Hale stworzył kategorie ryzyka stosowania leków podczas laktacji podzieloną na pięć grup. Możesz z niego skorzystać https://www.kobiety.med.pl/leki/search.php
L1 – najbezpieczniejsze
Grupa ta obejmuje leki, które były przyjmowane podczas laktacji przez dużą liczbę matek bez żadnego zaobserwowanego negatywnego efektu u karmionego dziecka. Na lekach z tej grupy były przeprowadzane badania wśród matek karmiących piersią, które nie wykazały ryzyka dla dziecka ani możliwości odległego działania szkodliwego. Obejmuje także produkty lecznicze niedostępne drogą doustną dla dziecka.
L2 – bezpieczniejsze
Grupa ta obejmuje leki, które były stosowane u ograniczonej liczby matek, które niewykazały działań niepożądanych u karmionych dzieci. Grupę tę stanowią także leki, dla których ryzyko po zastosowaniu jest mało prawdopodobne.
L3 – prawdopodobnie bezpieczne
Nie istnieją kontrolowane badania na grupie kobiet karmiących piersią, jednakże ryzyko niepożądanego działania leku u karmionego dziecka jest możliwe. Tyczy się także leków, dla których badania wykazały tylko minimalny niezagrażający efekt niepożądany. Lek należący do tej grupy powinien się podać tylko wtedy, gdy korzystny efekt przewyższa ryzyko, które niesie dla karmionego dziecka. Ponadto wszystkie nowe leki, które nie mają przeprowadzonych odpowiednich badań, są automatycznie kwalifikowane do tej grupy, co jest niezależne od tego, jak bardzo mogą być bezpieczne dla karmionego dziecka.
L4 – prawdopodobnie szkodliwe
Dla leków z tej grupy istnieją dowody szkodliwego wpływu na karmione dziecko albo wytwarzanie mleka, jednakże korzyści z ich zastosowania u matek karmiących mogą być akceptowalne pomimo ryzyka dla dziecka (np. jeżeli zastosowanie leku jest niezbędne dla ratowania życia albo z powodu zagrażającej poważnej choroby, w sytuacji, w której nie ma możliwości zastosowania innego, bezpieczniejszego preparatu lub jest on nieskuteczny).
L5 – szkodliwe
Badania na grupie matek karmiących piersią wykazały istotne i udokumentowane ryzyko dla dziecka na podstawiedoświadczenia na ludziach. Grupę tę stanowią także leki o dużym ryzyku szkodliwości dla dziecka. Ryzyko zastosowania leku z tej grupy u kobiety karmiącej piersią stanowczo przewyższa każdą możliwą korzyść z karmienia. Leki z tej grupy są przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią.
Możesz skorzystać z klasyfikacji Hale’a przez www.kobiety.med.pl/leki/search.php
Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe
Leki przeciwbólowe są powszechnie używane przez kobiety karmiące w celu łagodzenia bólu. Lekami z wyboru są paracetamol i ibuprofen. Bezpieczne są również diklofenak i ketoprofen. W pojedynczej dawce można stosować nawet przeciwbólowo metamizol (pyralginę), który jeszcze do niedawna uważano za lek przeciwwskazany. Z powszechnie dostępnych leków należy zachować ostrożność przy stosowaniu aspiryny, naproksenu, kodeiny i tramadolu.
Antybiotyki
Większość z nich jest całkowicie bezpieczna. Preparaty, których podawania unika się w czasie laktacji są stosowane rzadko i w wyjątkowych sytuacjach.
Całkiem bezpieczne dla kobiet karmiących są: penicyliny, cefalosporyny, aminoglikozydy, monobaktamy, karbapenemy, glikopeptydy, polimyksyny. Z nieco większą uwagą, po okresie noworodkowym, ale można stosować: makrolidy, chinolony, linkozamidy, tetracykliny (krótkie cykle, nie dłużej niż 3-4 tyg.), sulfonamidy (np. Biseptol).
Nowością ostatnich lat jest całkowite dopuszczenie metronidazolu do stosowania u matek karmiących w przeciętnych dawkach (miejscowo, dopochwowo, doustnie). Pomimo wszelkich mitów, które narosły wokół antybiotyków, należy je przyjmować zgodnie z zaleceniem lekarza, pilnie przestrzegając godzin dawkowania i wielkości dawki.
Leki stosowane w przeziębieniu
Często, gdy matka karmiąca jest przeziębiona, leczy się sama i nie zgłasza się do lekarza. Istnieją leki bez recepty bezpieczne do stosowania w przypadku przeziębienia. Można stosować powszechnie dostępne miejscowo działające preparaty, takie jak krople na katar czy pastylki do ssania na gardło. Również leki przeciwkaszlowe zawierające dekstrometorfan są bezpieczne, podobnie jak acetylocysteina na kaszel mokry. Należy jednak uważać na pseudoefedrynę zawartą w popularnych preparatach na przeziębienie, ponieważ może ona zmniejszać laktację.
Leki przeciwdepresyjne
Wiele kobiet po porodzie doświadcza różnych zaburzeń emocjonalnych takich jak baby blues. Ok 10–20% kobiet cierpi na depresję poporodową. Należy zaznaczyć, że zdrowie psychiczne matki jest priorytetem i oprócz terapii psychologicznej może ona otrzymać wsparcie farmakologiczne i przyjmować leki przeciwdepresyjne. Za leki pierwszego wyboru uważa się sertalinę i paroksetynę.
Leki stosowane w chorobach przewlekłych
Jeśli mama karmiąca choruje przewlekle, w większości przypadków można znaleźć lek bezpieczny podczas laktacji. Zawsze należy poprosić lekarza o dobór odpowiedniego leku.
Leki bezwzględnie przeciwwskazane podczas karmienia piersią
- leki uzależniające
- preparaty radioaktywne
