×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Fosfataza zasadowa

lek. Kornel Gajewski
Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii
SP CSK im. prof. K. Gibińskiego SUM w Katowicach

Co to jest fosfataza zasadowa?

Fosfataza zasadowa (in. fosfataza alkaliczna, ALP) to enzym obecny we wszystkich tkankach organizmu. Największą aktywność wykazuje w komórkach wątroby, dróg żółciowych, kości, błony śluzowej jelita, nerek oraz łożyska u kobiet w ciąży. Wyróżnia się kilka podtypów fosfatazy alkalicznej: izoenzym kostny, wątrobowy, jelitowy i łożyskowy. Najczęściej oznaczana jest aktywność całkowita fosfatazy zasadowej.

Jakie są wskazania do badania aktywności fosfatazy zasadowej?

Badanie fosfatazy zasadowej wykonuje się m.in. w przypadku:

  • podejrzenia chorób wątroby, pęcherzyka i dróg żółciowych (np. przy towarzyszących objawach żółtaczki)
  • podejrzenia chorób kości
  • podejrzenia zaburzeń przytarczyc
  • podejrzenia obecności nowotworów mogących produkować fosfatazę zasadową
  • monitorowania leczenia wymienionych chorób, wpływu przyjmowanych leków na stan wątroby.

Jak przygotować się do badania kreatyny?

Pacjent do badania powinien zgłosić się na czczo.

Jakie są przeciwwskazania do badania fosfatazy zasadowej?

Nie ma przeciwwskazań do badania fosfatazy zasadowej. Jej aktywność oceniana jest na podstawie próbki krwi żylnej.

Jak interpretuje się wynik badania?

Norma u dorosłych: <270 U/l

Normy dla noworodków oraz dzieci są odmienne. Wskazana jest interpretacja wyniku, opierając się na normach podanych przez laboratorium wykonujące badanie.

Przyczyny zwiększonej aktywności fosfatazy zasadowej:

Przypadki fizjologicznego, czyli prawidłowego zwiększenia aktywności fosfatazy zasadowej obejmują kobiety w ciąży (III trymestr), u których łożysko produkuje duże ilości tego enzymu (wartości normalizują się zwykle do 20 dni od porodu) oraz niemowlęta i dzieci w związku z intensywnym wzrostem kośćca (wysoka aktywność frakcji kostnej fosfatazy zasadowej).

W przypadku problemu z wyjaśnieniem pochodzenia podwyższonej aktywności fosfatazy zasadowej, lekarz może zlecić badanie elektroforetyczne fosfatazy umożliwiające podział na frakcje (izoenzymy).

Przyczyny zmniejszonej aktywności fosfatazy zasadowej:

  • niedożywienie, niedobór białek
  • niedokrwistość złośliwa, niedokrwistość aplastyczna
  • długotrwała antykoncepcja hormonalna, stosowanie hormonalnej terapii zastępczej po menopauzie
  • choroba Wilsona.

19.09.2017

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.