×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Nadciśnienie płucne

prof. dr hab. n. med. Grzegorz Kopeć
Ośrodek Chorób Krążenia Płucnego, Klinika Chorób Serca i Naczyń, IK UJ CM, Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II
Więcej na: pcc.cm-uj.krakow.pl oraz facebook.com/NadcisnieniePlucne
Nadciśnienie płucne

Definicja nadciśnienia płucnego

Nadciśnienie płucne (NP) definiujemy na podstawie wyniku cewnikowania prawostronnego serca. Rozpoznajemy je, gdy średnie ciśnienie w tętnicy płucnej wynosi ≥25 mm Hg w spoczynku, chociaż w 2018 roku zaproponowano, aby wartość ta była obniżona do >20 mm Hg.

Rodzaje nadciśnienia płucnego

Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne wyróżnia 5 grup nadciśnienia płucnego.

  • Grupa 1 to tętnicze nadciśnienie płucne (TNP). Do tej grupy zaliczamy TNP idiopatyczne, „dziedziczone”, wywołane przez leki lub toksyny, związane z chorobami tkanki łącznej, zakażeniem HIV, nadciśnieniem wrotnym i  wadami wrodzonymi serca.
  • Grupa 2 to nadciśnienie płucne spowodowane chorobą lewej części serca.
  • Grupa 3 to nadciśnienie płucne w przebiegu chorób płuc i/lub hipoksji.
  • Grupa 4 to przewlekłe zakrzepowo-zatorowe nadciśnienie płucne (CTEPH) i inne zwężenia tętnic płucnych.
  • Grupa 5 to nadciśnienie płucne o niewyjaśnionym i/lub wieloczynnikowym patomechanizmie.

Najczęstsze objawy nadciśnienia płucnego

W początkowej fazie choroby są to różne objawy związane z wysiłkiem, takie jak duszność, zmęczenie, osłabienie. W zaawansowanym NP może wystąpić powiększenie obwodu brzucha, obrzęki podudzi.

Objawy NP są niespecyficzne, dlatego często dochodzi do opóźnienia w postawieniu rozpoznania. Zwykle od wystąpienia pierwszych objawów choroby do pierwszego kontaktu pacjenta z lekarzem upływa około 12 miesięcy, a do rozpoczęcia właściwego leczenia od 2 do 4 lat. Przed postawieniem rozpoznania NP pacjent ma za sobą przeciętnie 5 wizyt u lekarza rodzinnego oraz 3 wizyty u lekarzy różnych specjalności.

Klasa czynnościowa NYHA

Klasa czynnościowa według NYHA (ang. New York Heart Association) lub WHO (ang. World Health Organization) określa, w jaki sposób choroba ogranicza aktywność fizyczną pacjenta. Wyróżnia się IV klasy czynnościowe.

  • Klasa I: Chorzy z nadciśnieniem płucnym bez ograniczeń aktywności fizycznej. Zwykła aktywność fizyczna nie powoduje nadmiernej duszności ani zmęczenia, bólu w klatce piersiowej ani stanu przedomdleniowego.
  • Klasa II: Chorzy z nadciśnieniem płucnym powodującym niewielkie ograniczenie aktywności fizycznej, bez dolegliwości w spoczynku. Zwykła aktywność fizyczna powoduje nadmierną duszność lub zmęczenie, ból w klatce piersiowej lub stan przedomdleniowy.
  • Klasa III: Chorzy z nadciśnieniem płucnym powodującym znaczne ograniczenie aktywności fizycznej, bez dolegliwości w spoczynku. Aktywność mniejsza od zwykłej powoduje duszność, zmęczenie, ból w klatce piersiowej lub stan przedomdleniowy.
  • Klasa IV: Chorzy z nadciśnieniem płucnym niezdolni do podejmowania jakiejkolwiek aktywności fizycznej bez pojawienia się objawów. Pojawiają się obrzęki. Duszność i/lub zmęczenie mogą występować już w spoczynku. Wszelka aktywność fizyczna nasila objawy.

Podstawowe metody leczenia tętniczego nadciśnienia płucnego (TNP)

Leczenie TNP jest skomplikowane i powinno być prowadzone w ośrodkach mających odpowiednie doświadczenie. Na leczenie to składa się:

  1. leczenie wspomagające
  2. leczenie farmakologiczne lekami swoistymi dla TNP
  3. leczenie zabiegowe.

Ważne jest przestrzeganie następujących zasad ogólnych:

  1. pacjentki z TNP powinny unikać ciąży
  2. zalecane jest szczepienie przeciwko zakażeniu wirusem grypy i pneumokokami
  3. przeciwwskazana jest nadmierna aktywność fizyczna prowadząca do niepokojących objawów
  4. możliwość lotu samolotem należy omówić z lekarzem; pacjentom w klasie czynnościowej III lub IV lub tych, u których utrzymuje się niskie ciśnienie parcjalne (niska zawartość) tlenu we krwi tętniczej (<60 mm Hg), zwykle zaleca się tlenoterapię w czasie podróży lotniczej.

Leczenie wspomagające pacjenta z tętniczym nadciśnieniem płucnym

Leczenie wspomagające ma na celu zmniejszenie dolegliwości oraz poprawę jakości życia pacjenta z TNP. Sposób leczenia zależy w dużej mierze od rodzaju zgłaszanych objawów. Obejmuje ono:

  • stosowanie leków diuretycznych (odwadniających) u pacjentów z obrzękami
  • tlenoterapię w przypadku zmniejszonej saturacji krwi tętniczej
  • spokojny tryb życia.

Leki w terapii tętniczego nadciśnienia płucnego

W leczeniu farmakologicznym TNP stosuje się następujące grupy leków swoistych (tzn. działających bezpośrednio na naczynia płucne):

  1. inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (w Polsce dostępny sildenafil)
  2. antagoniści receptora endoteliny (w Polsce dostępny bosentan i macitentan)
  3. prostacyklina, analogi prostacyklin (w Polsce dostępne: epoprostenol, iloprost wziewny, treprostynil), selektywny agonista receptorów prostacykliny (jedyny przedstawiciel seleksypag)
  4. stymulatory cyklazy guanylowej (w Polsce dostępny riociguat)
  5. blokery kanału wapniowego.

Blokery kanału wapniowego, takie jak amlodypina, nifedypina i diltiazem, zaleca się tylko pacjentom z dodatnim testem reaktywności tętnic płucnych. Leki te stosuje się w maksymalnych tolerowanych przez chorego dawkach. Pozostałe grupy leków stosuje się u pacjentów z ujemnym wynikiem testu reaktywności tętnic płucnych lub u tych, u których wynik był dodatni, ale blokery kanału wapniowego okazały się nieskuteczne lub źle tolerowane.

Mechanizm działania leków stosowanych w nadciśnieniu płucnym polega na rozkurczaniu tętniczek płucnych i zapobieganiu ich zwężenia się.

Leczenie przewlekłego zakrzepowo-zatorowego nadciśnienia płucnego (CTEPH)

W leczeniu CTEPH stosuje się farmakoterapię (riociguat i treprostynil) oraz leczenie zabiegowe: balonową angioplastykę płucną (pacjenci z dystalnymi zwężeniami tętnic płucnych) oraz endarterektomię płucną (pacjenci z proksymalnymi zwężeniami tętnic płucnych). Decyzje co do sposobu leczenia podejmuje w rozmowie z pacjentem zespół CTEPH, w skład którego wchodzą: kardiochirurg doświadczony w endarterektomii tętnic płucnych, kardiolog inwazyjny doświadczony w balonowej angioplastyce tętnic płucnych, kardiolog doświadczony w farmakoterapii swoistej.

Leczenie innych postaci nadciśnienia płucnego (grupy 2, 3, 5)

W leczeniu innych niż TNP i CTEPH postaci nadciśnienia płucnego stosuje się leczenie przyczynowe, tzn. leczenie choroby, która doprowadziła do rozwoju nadciśnienia płucnego. W tych grupach pacjentów nie zaleca się stosowania leków swoistych dla nadciśnienia płucnego.

Opracowanie przygotowane przez redakcję portalu mp.pl. Dziękujemy sponsorowi: firmie Janssen

Więcej o nadciśnieniu płucnym:

07.09.2021

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Covid - aktualne dane
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.