×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Co to jest cewnik permanentny Hickmana? Jak się go zakłada? Jak należy go pielęgnować?

prof. dr hab. n. med. Grzegorz Kopeć
Ośrodek Chorób Krążenia Płucnego, Klinika Chorób Serca i Naczyń, IK UJ CM, Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II
Więcej na: pcc.cm-uj.krakow.pl oraz facebook.com/NadcisnieniePlucne

Nagranie przygotowane przez redakcję portalu mp.pl. Dziękujemy sponsorowi: firmie Janssen

To jest cewnik, który pacjenci z tętniczym ciśnieniem płucnym znają albo przynajmniej o tym cewniku słyszeli. Pozwala on na podawanie leku z grupy prostacyklin, bezpośrednio do żyły głównej górnej. Żyła główna górna, to żyła, do której spływa krew z górnej części ciała i bezpośrednio prowadzi tę krew do serca. Łączy się z prawym przedsionkiem. Następnie krew przepływa do prawej komory i następnie do tętnicy płucnej.

Jeżeli już założymy cewnik Hickmana, to wisi on w żyle głównej górnej, czyli podaje epoprostenol czy treprostynil prawie bezpośrednio do łożyska naczyń płucnych. Żeby u pacjenta ten cewnik mógł działać, to przede wszystkim należy go odpowiednio implantować, czyli wszczepić. To jest trochę inwazyjny zabieg, aczkolwiek wykonywany bez znieczulenia ogólnego, pacjent cały czas jest świadomy, ze znieczuleniem miejscowym – zwykle podajemy dosyć dużą dawkę środka znieczulającego, lignokainy, tak, żeby pacjent podczas implantacji nie odczuwał bólu.

Jak to wykonujemy? Musimy pod skórą stworzyć taki tunel, który rozpoczyna się na brzegu mostka i kierowany jest w kierunku obojczyka. Za obojczykiem znajduje się żyła podobojczykowa, do której następnie ten cewnik implantujemy. W pobliżu znajduje się żyła szyjna, która jest drugim takim naczyniem, w którym można ten cewnik bezpośrednio umieścić. Cewnik będzie zaczynał się przy mostku, a później już wchodzi w tunel podskórny i tam, pod skórą wejdzie czy to do żyły szyjnej, czy to podobojczykowej i poprzez te żyły już do żyły górnej głównej. Pacjent czuje w czasie tego zabiegu wytworzenie tunelu bezpośrednio pod skórą. Jeżeli pacjent zgłasza jakikolwiek dyskomfort, to oczywiście podajemy dodatkowe znieczulenie.

Po co jest cewnik Hickmana? Z jednej strony wisi w żyle głównej górnej (jednej z głównych żył organizmu), a z drugiej wystaje w okolicy mostka, żeby podłączyć do niego dren, za pomocą którego będziemy podawać lek w formie płynnej, czyli roztwór epoprostenolu czy roztwór treprostynilu. Do zewnętrznej części cewnika. która będzie wystawać ponad skórę, przyłączymy dren, a dren do pompy, która włączy epoprostenol czy treprostynil, czyli roztwór leku, właśnie przez dren do cewnika Hickmana. To, co ważne jest z punktu widzenia pacjenta, to jest przede wszystkim dbałość o czystość w miejscu, w którym ten cewnik został implantowany. Zwykle w początkowym okresie prosimy panie pielęgniarki, żeby dbały o odpowiednie odkażenie tego miejsca, w którym znajduje się cewnik, ale później pacjent w domu sam musi sobie zwykle z tym poradzić. W Polsce obecnie jest realizowany program wsparcia pacjentów i jeżeli pacjent potrzebuje, to panie pielęgniarki pomagają, przyjeżdżają raz na tydzień do domu i pomagają w obsłudze tego cewnika.

Co może się jeszcze stać z cewnikiem? Bardzo rzadko zdarza się, że cewnik się wysunie, szczególnie jeżeli jest to cewnik niedawno zaimplantowany. Dlatego szczególnie na początku, trzeba bardzo uważać, żeby nie doprowadzić jakimś gwałtownym ruchem, np. dłoni do wyrwania cewnika z tkanki podskórnej, bo wtedy trzeba będzie wszczepiać nowy. Jeżeli taka sytuacja jednak się zdarzy, trzeba jak najszybciej pojechać do najbliższego szpitala, żeby lek można było podłączyć do innego wkłucia. Zwykle wtedy anestezjolog czy kardiolog zakłada wkłucie, czyli kaniulę do żyły szyjnej i przez żyłę szyjną, przez tę kaniulę lek będzie podawany pacjentowi, natomiast cewnik Hickmana po jakimś czasie trzeba ponownie implantować. Ale na to mamy czas, ważne, żeby pacjent mógł dostawać lek cały czas.

Istotne jest również dbanie o to, żeby cewnik się nie wysunął, czyli szczególnie w początkowym okresie należy unikać bardzo gwałtownych ruchów, najlepiej tę okolicę przymocować do skóry, zwykle za pomocą odpowiednich opatrunków czy plastrów.

22.12.2021

Czytaj następny:

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Covid - aktualne dane
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.