Komar z rodziny Aedes
Państwowy Zakład Higieny wciąż czeka na decyzję Ministerstwa Zdrowia, czy będzie pokrycie finansowe na zakup testów, czy nie – mówi prof. Włodzimierz Gut z Zakładu Wirusologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny.
Wirus zika, o którym ostatnio zrobiło się dość głośno w mediach, jest znany prawie od 70 lat. W ciągu ostatnich kilku lat odnotowano dwa duże ogniska epidemii zakażeń wywołanych przez wirusa zika: w 2013 r. na terenach Polinezji Francuskiej i dwa lata później w Brazylii. Wrzawa podniosła się jednak dopiero w połowie stycznia 2016 roku, kiedy to w jednym z amerykańskich szpitali zdiagnozowano pierwszy przypadek zakażenia tym flawiwirusem.
Faktycznie, obecność wirusa potwierdziło amerykańskie Centrum Zwalczania i Zapobiegania Chorobom (Centers for Disease Control and Prevention – CDC). Niecałe dwa tygodnie później Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization, WHO) najprawdopodobniej zaniepokojona pojawieniem się pierwszego „amerykańskiego” przypadku narodzin dziecka z małogłowiem wywołanym przez wirus zika oświadczyła, że wirus ten stwarza międzynarodowe zagrożenie. Zasugerowano więc, że kraje europejskie powinny rozpocząć przygotowania do ochrony ludności przed zawleczonym na Hawaje wirusem.
Mimo że drobnoustrój roznoszony przez komary z rodziny Aedes oraz najprawdopodobniej również drogą płciową dotarł już na Karaiby, a nawet do krajów basenu Morza Śródziemnego, gdzie wypoczywają Polacy, na razie nie ma powodów do paniki.
Na rynku pojawiły się już testy PCR identyfikujące wirusa zika oraz badania serologiczne. Jednak póki co, gdyby zaistniała potrzeba zbadania się pod kątem zakażenia wirusem zika, w Polsce jeszcze nie ma takich możliwości. - Państwowy Zakład Higieny wciąż czeka na decyzję Ministerstwa Zdrowia, czy będzie pokrycie finansowe na zakup testów, czy nie – mówi prof. Włodzimierz Gut z Zakładu Wirusologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny.
Komentarz dr n. med. Wacława L. Nahorskiego z Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej Uniwersytetu Medycznego w Gdańsku, Konsultanta Krajowego w dziedzinie Medycyny Morskiej i Tropikalnej
Adam Chabiński: Czy w Polsce jest potrzeba wykonywania testów na obecność wirusa zika?
Prof. Włodzimierz Gut: Istnieje taka potrzeba w diagnostyce różnicowej osób, które powracają z rejonów występowania wirusa zika. Całe szczęście u nas nie ma jeszcze komara tygrysiego, który jest roznosicielem m.in. tego wirusa. Ten gatunek komara oprócz Ameryki Południowej i Środkowej oraz Azji Południowo-Wschodniej występuje również na południu Europy, m.in. w Grecji, Hiszpanii i Włoszech, a nawet Bułgarii. Może więc istnieć potencjalne ryzyko zarażenia się wirusem zika, jeżeli pojawi się tam osoba w okresie wiremii, czyli w początkowym okresie choroby. Światowa Organizacja Zdrowia ostrzega, że wirus zika może zagrażać Europie wiosną tego roku.
Kiedy wykonać badania pod kątem zakażenia wirusem zika i czy powinien o tym zadecydować tropikalista?
Po powrocie z terenów zagrożonych osoba z niepokojącymi objawami, np. z gorączką, bólami stawów i wysypką, trafia z reguły do lekarza pierwszego kontaktu. Jako że w Polsce jest niewiele oddziałów medycyny tropikalnej, to w przypadku podejrzenia tej choroby osoba taka powinna być skierowana do szpitala zakaźnego. Niestety, w naszym kraju jeszcze nie ma laboratorium, które diagnozowałoby chorych zarażonych wirusem zika metodami biologii molekularnej. Takie osoby należy poddać badaniom w okresie wiremii, czyli od 3 do 10 dnia od zakażenia tym wirusem. Następnym etapem są badania serologiczne, które mogą być fałszywie dodatnie, np. u osób szczepionych przeciwko żółtej gorączce czy uprzednio chorujących np. na dengę.
Czy Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej wykonuje takie badania?
Jeszcze nie. IMMiT ani żaden inny ośrodek w Polsce nie wykonuje badań pod kątem wirusa zika. W tej chwili rozpoznajemy sytuację skąd możemy sprowadzić odpowiednie testy i jakie są niezbędne warunki do ich przeprowadzenia. Nie w każdym laboratorium bowiem można takie badania przeprowadzać. W grę wchodzi tu Państwowy Zakład Higieny w Warszawie, Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii oraz ewentualnie Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej Uniwersytetu Medycznego w Gdańsku.
