Wyprysk pieniążkowaty to niezakaźna choroba skóry, w której występują zmiany przypominające monety – czerwone plamy z pęcherzykami i grudkami, dobrze odgraniczone od otoczenia. Dokładna przyczyna jest nieznana, wyprysk może towarzyszyć różnym chorobom i stanom, np. atopowemu zapaleniu skóry. Leczenie zwykle polega na odpowiednim nawilżaniu i natłuszczaniu skóry, a także stosowaniu miejscowo preparatów z glikokortykosteroidami.
Co to jest wyprysk pieniążkowaty?
Wyprysk pieniążkowaty jest chorobą o nieustalonej jednej przyczynie. Jest to choroba skóry, w której przebiegu dochodzi do pojawienia się zmian przypominających wyglądem monety, może im towarzyszyć silny świąd. Część osób z wypryskiem pieniążkowatym ma atopowe zapalenie skóry, u niektórych osób wypryskowi towarzyszą zakażenia, np. gardła, zębów, zatok, a u innych występuje alergia i wówczas wyprysk pieniążkowaty można uznać za szczególną odmianę wyprysku kontaktowego. U osób starszych wyprysk może występować razem z niewydolnością żylną kończyn dolnych.
Przyczyny wyprysku pieniążkowatego – co zwiększa ryzyko choroby?
Nie wiadomo dokładnie, dlaczego dochodzi do powstania wyprysku pieniążkowatego. Do czynników ryzyka zalicza się:
- stres
- suchość skóry
- nadużywanie alkoholu
- infekcje wirusami zapalenia wątroby (np. B, C).
Do czynników zaostrzających zmiany skórne należą nadmierne kąpiele i stosowanie wysuszających mydeł.
Czy można się zarazić wypryskiem pieniążkowatym?
Wyprysk pieniążkowaty nie jest chorobą zakaźną i nie przenosi się przez dotyk.
Wyprysk pieniążkowaty – u kogo występuje najczęściej?
Szczyt zachorowań na wyprysk pieniążkowaty przypada na 50.–70. rok życia, ale choroba może wystąpić w każdym wieku, także u dzieci. Choroba częściej występuje u mężczyzn.
Wyprysk pieniążkowaty - jak wygląda
Wyprysk pieniążkowaty. Źródło: lek. Katarzyna Kisiel, Owalne zmiany na skórze gładkiej u 6-letniej dziewczynki, www.mp.pl/pediatria/Zmiany skórne w wyprysku pieniążkowatym przypominają monety - mają charakter licznych ognisk okrągłego kształtu o średnicy od jednego do kilku centymetrów, dość wyraźnie odgraniczonych od otoczenia.
Wykwity złożone są z drobnych grudek wysiękowych i pęcherzyków, zlokalizowanych na podłożu rumieniowym, czyli zaczerwienionym.
W fazie przewlekłej w obrębie ognisk rumieniowych widoczne jest złuszczanie. Choroba jest przewlekła i nawrotowa, może towarzyszyć jej świąd.
Gdzie najczęściej się lokalizuje wyprysk pieniążkowaty?
Zmiany najczęściej lokalizują się na wyprostnych powierzchniach kończyn górnych i dolnych, sporadycznie na tułowiu. Rzadko na twarzy.
Co robić w przypadku pojawienia się objawów wskazujących na wyprysk pieniążkowaty?
W przypadku pojawienia się objawów wskazujących na wyprysk pieniążkowaty należy się zgłosić do lekarza POZ lub dermatologa.
Wyprysk pieniążkowaty – rozpoznanie
Objawy wyprysku pieniążkowatego są typowe, więc zwykle rozpoznanie ustala się na podstawie wywiadu oraz badania przedmiotowego, czyli oglądania zmian. Czasem, w przypadku wątpliwości, czy to grzybica, konieczne może być badanie mykologiczne lub inne badania, jeśli się podejrzewa zakażenia bakteryjne lub alergie (np. testy płatkowe).
Jakie są metody leczenia wyprysku pieniążkowatego?
Celem leczenia jest zmniejszenie suchości skóry i zminimalizowanie narażenia na czynniki podrażniające, jeśli takie są znane.
W przypadku łagodnych objawów stosuje się miejscowo glikokortykosteroidy.
W objawach cięższych i kiedy choroba nie poddaje się leczeniu konieczne może być:
- leczenie doustne glikokortykosteroidami
- naświetlanie promieniami UVA i UVB
- czasem stosowanie leków immunosupresyjnych.
Ponadto stosuje się leki objawowe, np. antyhistaminowe w przypadku nasilonego świądu.
Zalecenia dotyczące pielęgnacji skóry
Ważne jest także, aby odpowiednio dbać o skórę:
- unikać przesuszenia skóry – unikanie gorących kąpieli
- stosować delikatne preparaty kosmetyczne, bez alkoholu i dodatków zapachowych
- nakładać na skórę emolienty, można stosować też kąpiele emolientowe
- nosić ubrania z przewiewnych tkanin
- używać łagodnych detergentów
- unikać substancji, które powodują zaostrzenie objawów, np. proszków do prania, mydeł
- nie drapać skóry.
Czy można zapobiec wypryskowi pieniążkowatemu?
Nie ma metod zapobiegania tej chorobie.
