Pytanie nadesłane do redakcji
Czy uszkodzenie wątroby przez alkohol jest takie samo, jak na przykład uszkodzenie po nadużywaniu leków lub innych środków. Krótko mówiąc – czy wyniki badań określają i wskazują jednoznacznie na nadużywanie alkoholu i tylko alkoholu, czy można je pomylić na przykład z nadużywaniem leków? Emilian
Odpowiedź
Istnieją sposoby, które mogą w pewnym stopniu rozróżniać alkoholowe tło uszkodzenia wątroby od innych jego przyczyn. Takimi metodami są np.: stosunek aminotransferaz AspAt do AlAt, stężenie GGTP i inne mniej dostępne, ale bardziej dokładne specjalistyczne metody laboratoryjne (np. stosunek mitochondrialnej frakcji AspAT do całkowitej AspAt).
Polecamy:
- Gamma-glutamylotranspeptydaza (GGTP)
- Aminotransferazy alaninowa i asparaginowa (AlAT i AspAT)
- Próby wątrobowe
Decydujący może być dokładny wywiad, co do ilości wypijanego alkoholu i stosowanych leków. Rozpoznanie polekowego uszkodzenia wątroby jest niezwykle trudne, ponieważ nie powoduje ono specyficznych zaburzeń laboratoryjnych ani zmian w badaniu biopsji wątroby. Trudności te nasila fakt, iż bardzo wiele leków może działać szkodliwie na wątrobę, pacjenci stosują kilka leków jednocześnie, mogą także współistnieć inne choroby wątroby.
Natomiast alkoholowe uszkodzenie wątroby powoduje widoczne w badaniu pod mikroskopem wycinka wątroby zmiany charakterystyczne dla toksycznego wpływu alkoholu, m.in. stłuszczenie wielkokropelkowe, mitochondria olbrzymie, ciałka Mallory’ego. Należy jednak wziąć pod uwagę, że u osób z poważnym uszkodzeniem wątroby w wielu przypadkach ciężki stan chorego uniemożliwia wykonanie przezskórnej biopsji wątroby.
Poza tym nadużywanie alkoholu zwiększa wrażliwość wątroby na toksyczne działanie leków. W pytaniu pisze Pan o „nadużywaniu” leków, ale należy zdać sobie sprawę, że leki stosowane zgodnie z zaleceniami i w dawkach leczniczych także mogą spowodować uszkodzenie wątroby, choć jest to dużo rzadsze. Ponadto, polekowe uszkodzenie wątroby może być spowodowane preparatami naturalnej i chińskiej medycyny, preparatami ziołowymi lub suplementami diety.
Podsumowując, polekowe uszkodzenie wątroby jest często rozpoznaniem z wykluczenia, czyli podejrzewa się je, jeśli wykluczone zostaną inne potencjalne przyczyny uszkodzenia wątroby, w tym alkohol.
Polecamy materiały wideo:
- Jakie leki najczęściej powodują polekowe uszkodzenie wątroby?
- Jakie czynniki - poza alkoholem - prowadzą do uszkodzenia wątroby?
wideo
- Jakie leki przeciwbólowe mogą stosować osoby z niewydolnością wątroby? - prof. dr hab. n. med. Piotr Milkiewicz wyjaśnia:
