Pytanie nadesłane do redakcji
Witam, mam podejrzenia, że problemy gastryczne (biegunki, bóle brzucha, osłabiona odporność), które pojawiły się u mnie około 3 lata temu, to może być celiakia. Od kilku lat leczę się u endokrynologa, ponieważ miałam nadczynność tarczycy. 2 lata temu miałam wyciętą tarczycę i od tamtego czasu nie mogę wyrównać TSH. Moja starsza siostra ma celiakię (wiem, że ma się ją całe życie, ale ona od kilku lat je wszystko i uważa, że jej przeszło). Miałam robioną gastroskopię kilka miesięcy temu i wynik chyba wyklucza celiakię: „wycinki hist-pat błony śluzowej dwunastnicy z przewlekłym niespecyficznym miernie nasilonym naciekiem zapalnym bez mikroskopowych cech choroby trzewnej”. Czy warto jeszcze zrobić badania krwi w kierunku celiakii? Jeśli tak, to jakie są najlepsze? Bardzo proszę o pomoc. Pozdrawiam.
Odpowiedziała
dr n. med. Anna Mokrowiecka
specjalista chorób wewnętrznych
specjalista gastroenterolog
Oddział Kliniczny Gastroenterologii Ogólnej i Onkologicznej
Uniwersytecki Szpital Kliniczny UM w Łodzi
Celiakia jest jedną z najczęstszych chorób genetycznych, a ryzyko jej wystąpienia zwiększa się, jeśli choruje krewny pierwszego stopnia ? ryzyko rozwoju choroby wynosi wówczas około 10%.
Do rozpoznania konieczny jest dodatni wynik oznaczenia typowych przeciwciał we krwi oraz charakterystyczny obraz histopatologiczny wycinków z błony śluzowej opuszki i dostępnej badaniu części zstępującej dwunastnicy pobranych podczas gastroskopii.
Wykonuje się oznaczenia mian przeciwciał skierowanych przeciwko transaminazie tkankowej oraz endomyzjum. Można także sprawdzić ogólny poziom IgA, ponieważ ich zmniejszone miano może fałszować wyniki oznaczenia przeciwciał.
Dostępne są także badania genetyczne, za pomocą których można wykluczyć celiakię.
Warianty HLA-DQ2 i DQ8 występują w celiakii u niemal 100% pacjentów. Jednak stwierdza się je również u około 20-40% osób zdrowych. Dlatego jeśli u badanej osoby nie wykrywa się tych wariantów genetycznych, można z bardzo dużym prawdopodobieństwem wykluczyć celiakię; niemniej jednak ich obecność nie stanowi potwierdzenia choroby.
Należy pamiętać, że oznaczeń miana przeciwciał, jak również badań endoskopowych nie powinno się wykonywać, jeśli osoba badana jest już na diecie bezglutenowej, ponieważ wtedy wyniki mogą być fałszywie ujemne.
