Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Jak jeść i przybrać na wadze po ostrym zapaleniu trzustki?

Pytanie nadesłane do redakcji:

9 miesięcy temu przeszłam ostre zapalenie trzustki o ciężkim przebiegu - jako powikłanie zabiegu ERCP (leczenie kamicy przewodowej). W czasie choroby schudłam 12 kg, a potem - już po wyjściu ze szpitala - kolejne 6 kg. W międzyczasie przebyłam cholecystektomię laparoskopową.
Obecnie mój wskaźnik BMI wynosi 16,0. Odżywiam się zgodnie z zaleceniami lekarzy - nic tłustego, smażonego, tylko lekkostrawne i dozwolone produkty. W jaki sposób mogę przytyć? Czym spowodowana jest utrata masy ciała podczas OZT i po chorobie?

Odpowiedziały:

lek. med. Magdalena Przybylska-Feluś
Oddział Kliniczny Kliniki Gastroenterologii i Hepatologii
Szpital Uniwersytecki w Krakowie

mgr Aleksandra Cichocka
Zakład Profilaktyki Chorób Żywieniowozależnych z Poradnią Metabolicznych
Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie

lek. med. Magdalena Przybylska-Feluś: Ostre zapalenie trzustki to ostry stan zapalny wywołany przez przedwczesną aktywację nieczynnych enzymów trzustkowych (tzw. proenzymów), co powoduje różnego stopnia uszkodzenie tkanek sąsiadujących z trzustką i/lub tkanek odlegle położonych.

Choroba może manifestować się różnym spektrum zmian: od obrzęku trzustki po zmiany martwicze i powikłania z odległych narządów. Klinicznie może przebiegać od miernie nasilonych objawów po stany zagrażające życiu.

W trakcie ostrego zapalenia trzustki dochodzi do aktywacji wielu czynników zapalnych, w tym odpowiedzialnych za wzrost zapotrzebowania kalorycznego w trakcie choroby.

Choroba, hospitalizacja, interwencja chirurgiczna są stanami, kiedy wzrasta zapotrzebowanie kaloryczne i nie zawsze jest ono wyrównywane pomimo prowadzonego żywienia pozajelitowego czy dojelitowego.

mgr Aleksandra Cichocka: Przede wszystkim należy określić, jakie jest Pani zapotrzebowanie kaloryczne (energetyczne), czyli ile kalorii dziennie powinna zawierać Pani dieta. Ponieważ Pani wskaźnik BMI wynosi 16, czyli poniżej prawidłowego wskaźnika, występuje u Pani niedowaga, można więc wnioskować, że Pani dieta zawiera mniej kalorii, niż potrzebuje Pani organizm.

Dzienne zapotrzebowanie na kalorie dla osób zdrowych określone jest w normach zapotrzebowania. Najnowsze normy w Polsce zostały opracowane przez ekspertów Instytutu Żywności i Żywienia i podane są w publikacji Jarosz M., Bułhak-Jachymczyk B. (red), Normy żywienia człowieka. Podstawy prewencji otyłości i chorób niezakaźnych. IŻŻ, PZWL, Warszawa 2008.

Dzienne zapotrzebowanie na kalorie dla osób zdrowych zależy od:

  • płci
  • wieku
  • aktywności fizycznej
  • masy ciała (normy podaje się w odniesieniu do masy ciała, prawidłowej dla danej osoby)
  • stanu fizjologicznego (ciąża, karmienie piersią).

W tabeli 1. przedstawiono dzienne zapotrzebowanie na kalorie dla kobiet według norm Instytutu Żywności i Żywienia

Tabela 1. Dzienne zapotrzebowanie na kalorie dla kobiet według norm Instytutu Żywności i Żywienia
Wiek kobietyMasa ciała1Aktywność fizyczna małaAktywność fizyczna umiarkowanaAktywność fizyczna duża
latakgkcal/dobękcal/dobękcal/dobę
19–3045
60
80
1900
2200
2700
2000
2400
3000
2600
3000
3700
31–5045
60
80
2000
2100
2500
2100
2300
2700
2700
2900
3400
51–6545
60
80
1900
2000
2300
2100
2200
2500
2600
2800
3200
66–7545
60
80
1700
1900
2100
1900
2100
2400
2400
2700
3000
>7545
60
80
1600
1800
2000
1800
2000
2300
2300
2600
2900
1 w odniesieniu do masy ciała, prawidłowej dla danej osoby

Przedstawione normy są normami dla osób zdrowych, natomiast w poszczególnych jednostkach chorobowych, lekarz może zalecić danemu pacjentowi wyższą lub niższą kaloryczność diety. Tak więc kaloryczność diety choremu zaleca lekarz.

Jeśli lekarz zaleci Pani zwiększenie kaloryczności swojej aktualnej diety, to może Pani ją zwiększyć, dodając do swojej diety tylko te produkty, które organizm Pani dobrze toleruje, czyli te, które lekarzuznał, że są dla Pani wskazane.

Najwięcej kalorii w diecie dostarcza tłuszcz, ale lekarz zalecił Pani ograniczenie tłuszczu. Kaloryczność diety można zwiększyć, dodając więcej produktów dostarczających węglowodanów, ale takich, które Pani organizm dobrze toleruje.

Do produktów zawierających sporo węglowodanów należą:

  • cukier, jest to 100% węglowodanów, ale są to „puste kalorie”, nie dostarcza żadnych witamin ani składników mineralnych,
  • dżem, miód,
  • produkty zbożowe, np.: pieczywo, kasze, płatki, ryż, makaron, mąka,
  • owoce,
  • warzywa.

Może więc Pani zwiększyć ilość produktów zbożowych, owoców i warzyw, ale takich i w takiej postaci, aby dobrze je Pani tolerowała. Owoce zawierają więcej kalorii i węglowodanów niż warzywa.

1 gram tluszczu dostarcza 9 kcal
1 gram białka dostarcza 4 kcal
1 gram węglowodanów dostarcza 4 kcal

Odnośnie do ilości produktów białkowych w Pani diecie powinien wypowiedzieć się lekarz, ponieważ nie należy przekraczać zalecanej dla danego pacjenta ilości białka. Jeśli jednak spożywa Pani za mało produktów białkowych, może Pani zwiększyć ich ilość.

Do produktów zawierających sporo białka należą m.in.:

  • ryby, mięso, drób,
  • sery żółte, białe,
  • mleko, jogurt, kefir, maślanka,
  • nasiona roślin strączkowych, fasola, groch, soja, soczewica, ale są to produkty ciężkostrawne, więc w chorobach trzustki nie są wskazane.

W przypadku dużej niedowagi i poważnej choroby trzustki przydatna może być wizyta u dietetyka specjalizującego się w chorobach przewodu pokarmowego.

Piśmiennictwo:

Konturek S. (red.): Gastroenterologia i hepatologia kliniczna. PZWL, Warszawa 2006
Quan H., Wang X., Guo C.: A Meta-Analysis of Enteral Nutrition and Total Parenteral Nutrition in Patients with Acute Pancreatitis. Gastroenterol. Res. Pract. 2011; 2011: 698248
Szczeklik A. (red.): Choroby wewnętrzne. Tom I Medycyna Praktyczna, Kraków 2007
Jarosz M., Bułhak-Jachymczyk B. (red), Normy żywienia człowieka. Podstawy prewencji otyłości i chorób niezakaźnych. IŻŻ, Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2008.
Jarosz M., Dzieniszewski J. (red): Choroby trzustki. Z serii Instytut Żywności i Żywienia zaleca. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2006
Jarosz M. (red.): Praktyczny podręcznik dietetyki. Inst. Żywn. Żyw. Warszawa 2010

02.05.2012

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?