Poranne mdłości to nieprzyjemne uczucie chęci zwymiotowanie pojawiąjące się rano. Poranne mdłości najczęściej kojarzy się z ciążą i faktycznie stanowią częsty objaw u kobiet ciężarnych, ale mogą też mieć wiele innych przyczyn. Leczenie zależy od przyczyny mdłości.
Co to są nudności?
Za nudności (mdłości) uważa się nieprzyjemne uczucie chęci zwymiotowania.
Mdłością mogą towarzyszyć:
- pocenie się
- bladość
- niskie ciśnienie tętnicze
- zwolnienie akcji serca
- uczucie produkcji zwiększonych ilości śliny (ślinotok)
- inne objawy.
Nudności często się wiążą z wymiotami, czyli gwałtownym wyrzucaniem treści żołądka przez usta, w wyniku silnych skurczów mięśni brzucha i klatki piersiowej, niestrawnością lub innymi objawami żołądkowo-jelitowymi.
Nudności mogą występować bez wymiotów. Rzadziej wymioty występują bez nudności. Nudności są często bardziej nieprzyjemne i bardziej upośledzają codzienne funkcjonowanie niż wymioty.
Poranne mdłości
Poranne mdłości to mdłości pojawiające się rano, po przebudzeniu. Najczęściej ten typ mdłości kojarzy się z ciążą, ale może występować także w innych sytuacjach.
Poranne nudności i wymioty w ciąży
Nudności (z wymiotami lub bez nich) w ciąży występują nawet u 3/4 kobiet w ciąży, a u około połowy ciężarnych kobiet występują same wymioty. Poranne nudności i wymioty są charakterystycznym objawem związanym z ciążą, zwykle pojawiają się one między 4. a 9. tygodniem ciąży, a największe nasilenie następuje w 7.–12. tygodniu ciąży.
Czynniki ryzyka porannych nudności i wymiotów w ciąży są następujące:
- młody wiek matki
- pierwsza ciąża
- poranne mdłości i wymioty w poprzedniej ciąży
- otyłość
- płód żeński
- choroba lokomocyjna
- migreny lub zaburzenia psychiczne
- występująca wcześniej nadczynność tarczycy
- cukrzyca
- choroby przewodu pokarmowego
- astma
- stany związane z dużym stężeniem hormonu hCG, czyli ludzkiej gonadotropiny kosmówkowaej, np. duża masa łożyska, jak w ciąży wielopłodowej (mnogiej), tzw. ciąża zaśniadowa, trisomia chromosomu 21, czyli płód z zespołem Downa.
Poranne nudności – przyczyny niezwiązane z ciążą
Poranne nudności mogą się wiązać z różnymi chorobami i stanami. Należą do nich między innymi:
- hipoglikemia, czyli zmniejszone stężenie glukozy we krwi, które może występować u osób chorych na cukrzycę lub inne zaburzenia gospodarki węglowodanowej. W takich przypadkach nudnościom mogą towarzyszyć inne objawy, takie jak głód, zawroty głowy, dezorientacja, a nawet utrata przytomności
- migrena i inne rodzaje bólu głowy. Nudności są częstym objawem towarzyszącym migrenie, a migrena może się pojawić o każdej porze dnia, także rano
- choroba refluksowa przełyku
- zaburzenia snu i zmęczenie
- odwodnienie, któremu może sprzyjać spożywanie dużych ilości kofeiny i alkoholu
- kac, czyli objawy związane z uprzednim spożyciem alkoholu
- używki, a także odstawienie używek
- niektóre leki, np. chemioterapeutyki (stosowane w leczeniu nowotworów złośliwych) lub opioidy, czyli silne leki przeciwbólowe
- zatrucie pokarmowe
- wstrząśnienie mózgu i urazy głowy
- choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy
- niektóre suplementy przyjmowane na czczo, np. żelazo, cynk, preparaty multiwitaminowe
- gastropareza, czyli przewlekłe opóźnienie opróżniania żołądka niezwiązane z przeszkodą mechaniczną, prowadzące do zalegania pokarmu i rozciągania ścian żołądka
- błędy dietetyczne, np. jedzenie obfitych posiłków z dużą zawartością tłuszczu na noc
- zespół napięcia przedmiesiączkowego, czyli zespół nieprzyjemnych objawów pojawiających się przed menstruacją
- zaburzenia psychiczne.
Poranne mdłości na tle psychicznym
Zarówno nudności, jak i wymioty mogą także stanowić objaw chorób psychosomatycznych i nasilać się pod wpływem silnego stresu. Mogą też towarzyszyć zaburzeniom psychicznym, np. zaburzeniom lękowym (dawniej zwanym nerwicą). Nudności takie mogą mieć różne nasilenie i pojawiać się rano np. przed pójściem do szkoły lub pracy i wiązać się z innymi objawami, takimi jak ból brzucha, biegunka, przyspieszone bicie serca, bóle głowy. Mogą występować stale lub okresowo.
Poranne mdłości – leczenie
Leczenie porannych mdłości zależy od przyczyny. Czasem zidentyfikowanie przyczyny jest łatwe i wówczas należy jedynie zmodyfikować swoje postępowanie, np. nie przejadać się na noc, odstawić alkohol, zadbać o odpowiednią higienę snu. Czasem jednak poranne nudności są objawem choroby wymagającej interwencji medycznej i wówczas należy się zgłosić do lekarza rodzinnego.
