Wydzielina z nosa może być wynikiem wielu chorób i stanów. Może być surowicza, śluzowa, ropna (galaretowata) lub krwista. Wodnista wydzielina, która następnie może robić się gęsta, zielonkawa, a nawet ropna, może być jednym z objawów przeziębienia. Zwykle nie wymaga specjalnego leczenia (można stosować do nosa roztwór NaCl lub leki zmniejszające przekrwienie błony śluzowej nosa). Wodnista lub śluzowa wydzielina z nosa może być objawem alergicznego nieżytu nosa. Szczególnej uwagi wymaga wyciek z nosa wydzieliny przypominającej wodę – płynu mózgowo-rdzeniowego, co może wystąpić po urazie głowy i wymaga pilnego leczenia.
Co to jest wyciek wydzieliny z nosa?
Nadmierna ilość wydzieliny o różnym charakterze (surowicza, śluzowa, ropna, krwista) w jamach nosa manifestuje się jej wyciekiem przez nozdrza przednie lub spływaniem do części nosowej gardła. Jest skutkiem nadmiernego wydzielania gruczołów błony śluzowej nosa oraz wzrostu przepuszczalności jej naczyń wywołanego działaniem różnych bodźców. Może być też następstwem znacznego upośledzenia drożności jam nosa (brak możliwości przesuwania wydzieliny do gardła) lub objawem wycieku płynu mózgowo-rdzeniowego przez nos.
Rodzaje wydzieliny z nosa
Wyciek wodnistej lub śluzowej wydzieliny z nosa, a także zatkanie nosa i gęsta, śluzowa wydzielina to objawy towarzyszące alergicznemu nieżytowi nosa. Przeczytaj więcej: Alergiczny nieżyt nosa
Wyciek początkowo wodnistej wydzieliny, spływającej także po tylnej ścianie gardła, a następnie wydzielina gęsta, zielonkawa, a nawet ropna, galaretowata świadczy – wraz z innymi objawami – o przeziębieniu. Przeczytaj więcej: Przeziębienie
Czym jest spowodowany wyciek wydzieliny z nosa?
Przyczyny mogą być różne. Do najczęstszych należą:
- Wyciek obustronny:
- infekcja wirusowa, bakteryjna (zobacz: Przeziębienie, Zapalenie zatok przynosowych)
- alergiczny nieżyt nosa
- czynniki fizyczne i chemiczne otoczenia (temperatura, wilgotność, zapylenie)
- guz nosogardła (wyciek podbarwiony krwią).
- Wyciek jednostronny:
- ciało obce (cuchnąca wydzielina ropna przy długim zaleganiu i ciałach organicznych, np. kawałkach jedzenia)
- jednostronne zarośnięcie nozdrzy tylnych
- zębopochodne zapalenie zatoki szczękowej (cuchnąca wydzielina ropna)
- guz nosa, zatok przynosowych, nosogardła
- płynotok nosowy – zwykle wydzielina jest rzadka, jasna, przypomina wodę – po urazach głowy ze złamaniem przedniego dołu czaszki, przebyte operacje endoskopowe zatok przynosowych i zabiegi neurochirurgiczne, nowotwory, wady wrodzone (zobacz: Urazy głowy).
Jakich badań wymaga wyciek wydzieliny z nosa?
Postępowanie diagnostyczne zależy od wywiadu – rodzaju i nasilenia objawów oraz dolegliwości towarzyszących. Objawy ogólne infekcji (podwyższona temperatura, złe samopoczucie, osłabienie), bóle głowy, zaburzenia węchu – sugerują infekcję, np. przeziębienie. Świąd nosa i kichanie, świąd oczu, a także sezonowość objawów – alergiczny nieżyt nosa. Natomiast uraz głowy lub przebyty zabieg operacyjny w wywiadzie, nasilanie wycieku jasnego, wodnistego płynu przy pochylaniu głowy lub ucisku na żyłę szyjną wewnętrzną oraz konieczność połykania spływającego do gardła płynu w pozycji leżącej – płynotok nosowy, czyli wyciekanie płynu mózgowo-rdzeniowego.
Badanie przedmiotowe obejmuje pełne wziernikowe badanie laryngologiczne, w tym wziernikowanie nosa (także po obkurczeniu błony śluzowej nosa), a w wybranych przypadkach badanie endoskopowe jam nosa i nosogardła.
Może zaistnieć konieczność wykonania badań dodatkowych:
- diagnostyka alergologiczna
- ocena drożności nosa
- diagnostyka radiologiczna: tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny
- potwierdzenie obecności płynotoku nosowego – badanie biochemiczne płynu pobranego z nosa transferyny, punkcja lędźwiowa z podaniem fluoresceiny.
Co należy robić w przypadku pojawienia się wycieku wydzieliny z nosa?
Postępowanie zależy od przyczyny dolegliwości. Jeśli wydzielina z nosa pojawia się podczas przeziębienia, zwykle wystarcza postępowanie objawowe.
Bardziej niepokojący jest wyciek wydzieliny tylko z jednej dziurki nosa. Może to świadczyć o poważniejszych przyczynach, dlatego wymaga konsultacji lekarskiej.
Objawem, przy którym konieczne jest pilne działanie, jest wyciek z nosa (czasem także z ucha) płynu mózgowo-rdzeniowego. Wyciek przypomina wtedy wodę, jest rzadki, przezroczysty. Należy zwrócić uwagę, czy taki wyciek nie występuje po urazie głowy.
Wyciek wydzieliny z nosa – leczenie
Leczenie zależy od przyczyny.
Objawowe leczenie wycieku wydzieliny z nosa związanego z przeziębieniem:
- donosowo roztwory fizjologicznego roztworu NaCl izotoniczny lub hipertoniczny 2,5–3%, roztwory wody morskiej – 2–4 razy/d przez 2–3 tygodnie
- mechaniczne usuwanie wydzieliny
- leki zmniejszające przekrwienie błony śluzowej nosa i zatok.
Przeczytaj więcej: Przeziębienie
Leczenie infekcji bakteryjnych (np. zapalenie zatok przynosowych) zwykle wymaga antybiotykoterapii.
Leczenie alergicznego nieżytu nosa – zobacz: Alergiczny nieżyt nosa
Leczenie operacyjne stosowane jest w przypadku wad wrodzonych, nowotworów.
Leczenie płynotoku nosowego odbywa się zawsze w warunkach szpitalnych. Jego rodzaj jest uzależniony od przyczyny płynotoku.
Wyciek wydzieliny z nosa w pytaniach i odpowiedziach
Katar sienny u niemowląt »Leczenie zatok u dziecka - kiedy rozpocząć? »
Powiększenie ślinianki przyusznej »
Inhalacje – kiedy warto je robić i dlaczego? »
