×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Złamanie kompresyjne kręgu

lek. Karolina Stępień
Carolina Medical Center, Warszawa
Złamanie kompresyjne kręgu
Fot. istockphoto.com

Czym jest złamanie kompresyjne kręgu i jakie są jego przyczyny?

Złamanie kompresyjne to szczególny typ złamania, do którego może dojść w obrębie kręgosłupa. Przy takim złamaniu trzon kręgu ulega zmiażdżeniu i obniża się jego wysokość. Krąg jest zgnieciony, zapadnięty.

Tego typu złamania najczęściej występują w tak zwanym przejściu piersiowo-lędźwiowym, czyli w ostatnich kręgach piersiowych (Th10, Th11, Th12) lub pierwszych lędźwiowych (L1, L2).

Najczęstszą przyczyną tego typu złamań jest osteoporoza, która osłabia jakość tkanki kostnej. U osób dotkniętych tą chorobą nawet niewielki uraz, a czasami tylko gwałtowne skręcenie tułowia, może doprowadzić do złamania. Są to tak zwane złamania niskoenergetyczne.

Do czynników ryzyka osteoporozy zalicza się płeć żeńską, starszy wiek, małą masę ciała, palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, niedobór wapnia, witaminy D oraz hormonów płciowych – szczególnie u kobiet po menopauzie. Duże znaczenie ma skłonność genetyczna. Osteoporozę mogą wywołać niektóre leki np. przewlekle stosowane steroidy.

Inną, rzadszą przyczyną tego typu złamań, właśnie przy małej sile urazu, są przerzuty nowotworowe do kręgosłupa. W tę okolicę przerzuty daje rak piersi, płuca, prostaty czy nerki.

Do złamań kompresyjnych kręgosłupa może dochodzić także u młodych osób, bez chorób zmniejszających wytrzymałość kości, ale wówczas jest to rezultat poważnych, wysokoenergetycznych urazów, jak w wypadkach komunikacyjnych czy upadkach z dużej wysokości.

Jak często zdarzają się złamania kompresyjne kręgosłupa?

Częstość występowania osteoporozy, a co za tym idzie złamań kompresyjnych kręgosłupa, rośnie z wiekiem pacjentów. Szacuje się, że tego typu złamań doświadcza nawet co piąta kobieta po menopauzie.

Jakie są objawy złamania kompresyjnego kręgosłupa?

Główny objaw złamania kompresyjnego to ból kręgosłupa, który pojawia się po urazie – np. upadku z krzesła. Ból może nasilać się przy niektórych ruchach, z kolei ulgę przynosi pozycja leżąca. Ból może promieniować do żeber, niektórzy pacjenci odczuwają go jako opasujący.

Niektóre złamania kompresyjne nie dają pacjentowi żadnych objawów i są wykrywane przypadkowo.

Co zrobić w przypadku podejrzenia złamania kompresyjnego kręgosłupa?

W przypadku podejrzenia złamania kompresyjnego kręgosłupa wskazana jest konsultacja na ostrym dyżurze ortopedycznym.

Jak lekarz ustala rozpoznanie złamania kompresyjnego kręgosłupa?

Ortopeda zbiera wywiad – szczególnie w kierunku występowania osteoporozy, bada pacjenta i wykonuje odpowiednie zdjęcia RTG celem potwierdzenia diagnozy. W przypadkach wątpliwych/niejasnych (szczególnie jeśli pacjent już wcześniej doświadczał tego typu złamań) może być konieczne wykonanie MRI, aby potwierdzić czy złamanie widoczne na RTG jest świeże.

W przypadku podejrzenia złamania na podłożu przerzutów nowotworowych ortopeda kieruje pacjenta na dalszą diagnostykę do poradni onkologicznej.

Jeśli złamanie występuje u osoby młodej, bez osteoporozy, po ciężkim urazie, konieczne może być dodatkowo wykonanie tomografii komputerowej w celu pełnej oceny obrażeń kręgosłupa.

Jakie są metody leczenia złamań kompresyjnych kręgów?

W przypadku typowych złamań kompresyjnych na tle osteoporozy stosuje się odpoczynek, leki przeciwbólowe, gorsety ortopedyczne różnego typu i niektóre metody fizjoterapeutyczne. Zalecenia przekazywane przez lekarzy mogą się różnić w zależności od ogólnego stanu pacjenta.

W razie braku poprawy – nieustępowania dolegliwości – po 6– tygodniach leczenia zachowawczego lub w przypadku licznych złamań rozważa się zastosowanie metod operacyjnych: kyfoplastyki lub wertebroplastyki. Pierwszy z zabiegów ma na celu „podniesienie” kręgu, odtworzenie jego prawidłowej wysokości; w drugim cement podawany do kręgu, bez zmiany jego wysokości, ma powodować skuteczne działanie przeciwbólowe.

W przypadku złamań wysokoenergetycznych po dużych urazach często konieczne jest pierwotne leczenie operacyjne – stabilizacja kręgosłupa.

Jakie jest rokowanie w przypadku złamań kompresyjnych kręgów?

U większości pacjentów tego typu złamania goją się dobrze po leczeniu zachowawczym, dolegliwości bólowe ustępują i pacjenci wracają do normalnego funkcjonowania. Jeśli zachodzi potrzeba zabiegu rokowanie jest nieco gorsze, powrót do sprawności trwa dłużej.

Niestety po wystąpieniu jednego złamania osteoporotycznego kręgosłupa, ryzyko wystąpienia kolejnych złamań bardzo wzrasta. Kolejne złamania wiążą się z ryzykiem pogłębienia kifozy piersiowej – wystąpienia „garbu”, co może skutkować przewlekłym bólem, trudnościami z oddychaniem, itd.

W przypadku złamań na te nowotworowym rokowanie jest dużo gorsze. Zależy wprost od pierwotnego nowotworu, ale obecność przerzutów do kości zwykle świadczy o zaawansowaniu choroby.

Rokowanie pacjentów po ciężkich urazach, u których przeprowadzano operacyjną stabilizację kręgosłupa, jest bardzo różne, zależy od rozległości obrażeń.

Co zrobić, żeby uniknąć wystąpienia złamania kompresyjnego kręgosłupa?

Do metod zapobiegania osteoporozie, która stanowi główną przyczynę tego typu złamań zalicza się dbanie o właściwą masę ciała, zdrową dietę, regularną, umiarkowaną aktywność fizyczną, suplementację witaminy D. Należy ograniczyć spożycie alkoholu i zrezygnować z palenia papierosów.

Lekarz, specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu. W swojej praktyce zajmuje się głównie traumatologią sportową, chirurgią artroskopową i chirurgią ręki.
Członkini polskich i europejskich towarzystw naukowych skupiających artroskopistów oraz chirurgów ręki. Regularnie uczestniczy w kongresach i szkoleniach, stale udoskonalając swoje umiejętności, ale również dzieli się swoją wiedzą jako wykładowca na konferencjach i instruktor na kursach dla lekarzy.
Realizowała stypendia naukowe m.in. w Luksemburgu i USA. Autorka publikacji naukowych i popularnonaukowych z dziedziny ortopedii.
W swojej praktyce preferuje małoinwazyjne metody leczenia operacyjnego, a w przypadku konieczności stosowania unieruchomienia – nowoczesne, lekkie opatrunki.
Pracuje w Carolina Medical Center w Warszawie.
26.05.2021

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.