×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Pomiary ciśnienia u dzieci – zasady, sposoby wykonywania, interpretacja

Pytanie nadesłane do redakcji

Pomiary ciśnienia u dzieci - zasady, sposoby wykonywania, interpretacja (co rodzic powinien, a czego nie powinien robić).

Odpowiedziała

dr med. Iwona Ogarek
specjalista nefrolog, specjalista pediatra
Oddział Nefrologii
Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie

Prawidłowy pomiar ciśnienia tętniczego wymaga zapewnienia właściwych warunków pomiaru. Przed badaniem dziecko powinno spokojnie siedzieć przez 5–10 minut. Pomiaru należy dokonywać u dziecka siedzącego z podpartymi na oparciu krzesła plecami, stopami opartymi podeszwami na podłodze, prawym ramieniem podpartym na blacie stołu. Zaleca się pomiar na prawym ramieniu.

W celu uzyskania dokładnego pomiaru należy wybrać mankiet odpowiedni do rozmiaru ramienia pacjenta. Balon mankietu powinien obejmować 80–100% obwodu ramienia, a szerokość balonu mankietu powinna wynosić co najmniej 40% obwodu ramienia w połowie jego długości. Błędy pomiarów wynikające z użycia zbyt wąskiego mankietu są większe niż wynikające z użycia zbyt szerokiego. Wymiary standardowo używanych mankietów podano poniżej:

  • noworodek: szerokość 4 cm, długość 8 cm;
  • niemowlę: szerokość 6 cm, długość 12 cm;
  • dziecko: szerokość 9 cm, długość 18 cm;
  • dorośli: szerokość 10–16 cm, długość 24–38 cm.

Należy używać wyłącznie aparatów z mankietami zakładanymi na ramię, a nie na nadgarstek, dopasowując je tak, aby pod mankiet można było włożyć dwa palce. Zaleca się wykonanie trzykrotnego pomiaru w odstępach 1–2 minutowych, a zapisywanie do interpretacji pomiaru 2 i 3.

Wynik pomiaru ciśnienia tętniczego należy porównać z odpowiednimi tabelami norm. Klasyfikacja ciśnienia tętniczego zależy od płci, wieku i wzrostu dziecka wyrażonych w centylach:

Tabela.
Stan Kryteria diagnostyczne
nadciśnienie średnia wartość SCT i(lub) RCT przynajmniej z trzech niezależnych pomiarów ≥95. centyla dla płci, wieku i wzrostu
stan przed-nadciśnieniowy średnia wartość SCT i(lub) RCT przynajmniej z trzech niezależnych pomiarów ≥90. centyla, ale <95. centyla dla płci, wieku i wzrostu
młodzież z CT >120/80 mm Hg
nadciśnienie "białego fartucha" CT >95. centyla w gabinecie lekarskim, ale prawidłowe poza placówkami ochrony zdrowia
prawidłowe CT SCT i RCT <90. centyla dla płci, wieku i wzrostu SCT skurczowe ciśnienie tętnicze, RCT rozkurczowe ciśnienie tętnicze

Poniżej znajdują się odnośniki do stron z wykresami oraz tabelami wartości ciśnienia tętniczego dla dzieci:

Ciśnienie tętnicze należy mierzyć u wszystkich dzieci >3. roku życia co najmniej raz w roku.
U młodszych dzieci (<3. rż.) najważniejszymi wskazaniami do pomiaru ciśnienia tętniczego są:

  • obciążający wywiad okołoporodowy, tzn. wcześniactwo, mała urodzeniowa masa ciała,
  • pobyt na oddziale intensywnej terapii w okresie okołoporodowym,
  • wady wrodzone,
  • nawracające zakażenia układu moczowego, choroba nerek i/lub układu moczowego
  • choroba nowotworowa
  • stosowanie leków wpływających na wysokość ciśnienia tętniczego.

Nadciśnienie tętnicze można podzielić na samoistne (najczęstsze u pacjentów dorosłych; u dzieci tym częstsze, im starsze jest dziecko) oraz wtórne związane z chorobami innych narządów, przede wszystkim nerek. W związku z tym diagnostyką i leczeniem nadciśnienia tętniczego u dzieci zajmują się ośrodki nefrologii dziecięcej.

W profilaktyce nadciśnienia tętniczego samoistnego bardzo ważne jest przykładanie należnej uwagi do zdrowego stylu życia, utrzymania prawidłowej masy ciała, zdrowej diety, aktywności fizycznej oraz odpowiedniej ilości snu.

Piśmiennictwo:

Europejskie Zalecenia Diagnostyki i Leczenia Nadciśnienia Tętniczego u Dzieci i Młodzieży, Standardy Medyczne, 2010.
Litwin M., Januszewicz A., Prejbisz A. (red.): Nadciśnienie tętnicze u młodzieży i młodych dorosłych. Kraków, Medycyna Praktyczna, 2011.
The Fourth Report on the Diagnosis, Evaluation, and Treatment of High Blood Pressure in Children and Adolescents Pediatrics 2004.

06.12.2012
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!
Poradnik świadomego pacjenta
  • Alergolog - czym się zajmuje, kiedy zgłosić się do alergologa?
    Alergolog to lekarz zajmujący się diagnostyką i leczeniem chorób alergicznych. Stosuje leczenie przyczynowe, immunoterapię (tzw. odczulanie), objawowe lub połączenie obu tych metod. Alergolog w celach diagnostycznych może wykonywać alergiczne testy skórne, badania krwi i próby prowokacyjne.
  • Kardiolog - czym się zajmuje i jakie choroby leczy?
    Kardiolog to lekarz specjalizujący się w rozpoznawaniu i leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego (inaczej układu krążenia), które, obok nowotworów, stanowią główną przyczynę zgonów na świecie. W diagnostyce i leczeniu stosuje zarówno metody nieinwazyjne, jak i inwazyjne.