Dyschezja niemowlęca

Pytanie nadesłane do redakcji

Moja córka ma 2 miesiące i problemy z wypróżnianiem. Już w pierwszym tygodniu po porodzie (poród naturalny) nie mogła sama oddać stolca, robiła się cała fioletowa i strasznie się napinała, lecz w pampersie pusto. Jednak po kilku dniach użyliśmy czopka, który pomógł. Czasem zdarzy się tak, że mała 7 dni nic nie robi i zostaje nam dalej czopek, choć nie chcemy, żeby mała się uzależniła od nich. Nasz pediatra zalecił zmianę mleka i herbatki, które nie pomagają, kazała przeczekać ten okres, że to minie, ale ciężko mi się patrzy na małą, jak się strasznie męczy.

Odpowiedziała

dr n. med. Andrea Horvath
pediatra gastrolog
Zespół Żywieniowy Kliniki Pediatrii
Warszawski Uniwersytet Medyczny

Szanowna Pani,
czasami zdarza się, że u małych dzieci z powodu niedojrzałości funkcjonalnej przewodu pokarmowego rytm wypróżnień nie jest regularny, a każdorazowe oddanie stolca wiąże się z bólem i płaczem, po którym dziecko oddaje miękki, pastowaty stolec. Proces ten nazywamy dyschezją niemowlęcą. Uważa się, że prowadzi do niego zaburzenie koordynacji mięśni brzucha, tzn. zaburzony proces zwiększania ciśnienia w jamie brzusznej (tzw. tłoczni brzusznej) z brakiem jednoczesnego rozluźnienia mięśni przepony miednicy. Jeśli rytm wypróżnień jest przy tym regularny - dolegliwość, choć nieprzyjemna dla dziecka nie wymaga leczenia - czas sam wszystko uzdrowi…

Jeżeli jednak obserwuje Pani stałe pogarszanie się rytmu wypróżnień, wydłużanie czasu pomiędzy defekacjami oraz narastanie dolegliwości, to trzeba pomyśleć o zaparciu czynnościowym, czyli zaburzeniu, w którym nie stwierdza się anatomicznych nieprawidłowości w obrębie przewodu pokarmowego, ale w którym dochodzi do retencji (gromadzenia się) mas kałowych w ostatnim odcinku przewodu pokarmowego tzw. bańce odbytnicy. Zalegające tam masy kałowe prowadzą stopniowo do rozciągania tej okolicy, co pogarsza i tak mało sprawny akt defekacji i co dodatkowo wywołuje dyskomfort i ból przy próbach oddania stolca przez dziecko.

Jeśli dziecko karmione jest sztucznie, można oczywiście podjąć próbę zmiany mleka, ale z doświadczenia powiem, że zazwyczaj nie przynosi to rewelacyjnej poprawy. Najskuteczniejszym postępowaniem będzie chwilowe wprowadzenie do leczenia laktulozy - preparatu osmotycznie czynnego, który poprzez zatrzymanie wody upłynnia zalegające masy kałowe i ułatwia ich pasaż. Skuteczną dawkę terapeutyczną dobiera się indywidualnie, dodatkowo w początkowej fazie leczenia celem osiągnięcia regularnego rytmu wypróżnień można stosować czopki glicerynowe. Oba preparaty nie wpływają bezpośrednio na pracę jelit, zatem nie należy się obawiać, że leczenie spowoduje „przyzwyczajenie” się jelita i nie będzie chciało ono podjąć później samodzielnej pracy.

Jeśli mimo rozpoczętego leczenia Pani obawy nie miną lub leczenie nie będzie satysfakcjonujące - można wówczas udać się z małą na konsultację gastrologiczną, aby lekarz zadecydował czy konieczne są dodatkowe badania.

Powodzenia