Dzieci z sensoryczną niepełnosprawnością (uszkodzenie wzroku i słuchu), z uszkodzeniem narządu ruchu (mózgowe porażenie dziecięce i afazja), niepełnosprawnością intelektualną i autyzmem spotykają na swojej drodze rozwojowej przeszkody, które nie pozwalają im osiągnąć umiejętności dostępnych dla każdego zdrowego dziecka.
Rys. Anita Ponikło Nauka i praktyka dowiodły, że im wcześniej rozpocznie się właściwą stymulację rozwoju, tym lepsze będą efekty wyrównywania deficytów pojawiających się w związku z zaburzonym rozwojem dziecka. Działania pomocowe w różnym stopniu niwelują trudności występujące podczas osiągania kolejnego etapu rozwoju i korzystania z edukacji przedszkolnej, a w przyszłości i szkolnej.
Najmłodsze dzieci, tzn. od momentu urodzenia do czasu rozpoczęcia nauki w szkole, mogą korzystać z takiej formy pomocowej, jaką jest „Opinia o wczesnym wspomaganiu rozwoju”. Wydawaniem opinii zajmuje się zespół orzekający, działający przy każdej poradni psychologiczno-pedagogicznej zarówno dzielnicowej (w miastach), jak i gminnej. Dokument ten zapewnia dostęp do bezpłatnych zajęć edukacyjno-terapeutycznych.
Zajęcia polegają na indywidualnej pracy dziecka ze specjalistą przez 4 8 godzin w miesiącu. Spotkania odbywają się w wyznaczonych przez odpowiedni dla danej miejscowości organ (Wydział Edukacji) placówkach edukacyjnych. Rodzice sami decydują o wyborze takiej placówki zgodnie z zaleceniami zespołu orzekającego. Nie jest to wybór jednorazowy, rodzice mogą zmieniać placówkę w ciągu trwania ważności opinii.
Zespół orzekający wydaje opinię na podstawie dostarczonych przez rodziców dokumentów, tj. zaświadczenia od lekarza specjalisty o rodzaju i stopniu niepełnosprawności dziecka oraz opinii psychologicznej. Każda placówka wydająca opinie może poprosić rodziców o dołączenie dodatkowych dokumentów. W opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju zawarta jest diagnoza trudności rozwojowych dziecka, opis potencjału rozwojowego i zalecenia do pracy terapeutycznej, czyli wskazanie konkretnych potrzeb rozwojowych, form i metod pracy z dzieckiem. Korzystanie z opinii nie zamyka możliwości uczęszczania przez dziecko na inne zajęcia terapeutyczne prowadzone w poradniach czy specjalistycznych placówkach, ani uczestnictwa w zajęciach integracyjnych w przedszkolach.
1,5-roczna dziewczynka z uszkodzeniem narządu wzroku chodzi na zajęcia terapii wzroku do specjalistycznej placówki. przychodzi uczęszcza także na zajęcia ogólnorozwojowe i integracji sensomotorycznej do poradni. Jej mama otrzymuje tam wsparcie i sugestie, jak postępować z córką i rodzeństwem, a rodzeństwo zyskuje uwagę, której się domaga, ponieważ opieka nad niepełnosprawną dziewczynką wymaga od rodziców sporo czasu.
4-letni chłopiec z afazją motoryczną korzysta z terapii logopedycznej w ramach opinii o wczesnym wspomaganiu, chodzi do przedszkola integracyjnego, przychodzi też na zajęcia poprawiające jego umiejętności grafomotoryczne i orientacji przestrzennej, a także wzmacniające jego poczucie wartości.
Coraz więcej dzieci korzysta z pomocy terapeutycznej, wiele z nich osiąga bardzo dobre rezultaty w pokonywaniu trudności w rozwoju. Dlatego też lepiej funkcjonują w środowisku rówieśniczym, dają sobie radę z różnymi sytuacjami, zadaniami, z jakimi się stykają, a ich rodzice optymistyczniej widzą przyszłość swoich dzieci.
