Osoby, które rzuciły tradycyjne papierosy, ale nadal korzystają z e-papierosów, częściej umierają z powodu raka płuca niż palacze, którzy całkowicie zrezygnowali z nikotyny. Takie wnioski płyną z analizy obejmującej ponad 4,5 mln osób w Korei Południowej
E-papierosy od lat przedstawiane są jako narzędzie pomagające zerwać z nałogiem. Ich zwolennicy podkreślają, że nie dochodzi do spalania tytoniu, dzięki czemu użytkownicy unikają wielu szkodliwych substancji powstających podczas palenia tradycyjnych papierosów. Jednocześnie rośnie liczba badań sugerujących, że aerozol wdychany podczas wapowania również nie jest obojętny dla organizmu.
Nowe dane, opublikowane na łamach Nature Medicine, pochodzą z analizy przeprowadzonej przez zespół prof. Yeona Wooka Kima z Seoul National University. Naukowcy wykorzystali informacje z koreańskiego programu badań przesiewowych obejmującego ponad 4,5 mln dorosłych palaczy obserwowanych w latach 2018–2023.
W tym czasie w badanej grupie odnotowano 35 887 przypadków raka płuca oraz 12 807 zgonów związanych z tą chorobą. Uczestników podzielono na osoby palące, osoby, które rzuciły palenie stosunkowo niedawno, oraz byłych palaczy niepalących od co najmniej kilku lat. Dodatkowo uwzględniono deklarowane korzystanie z e-papierosów.
Większe ryzyko wśród byłych palaczy korzystających z e-papierosów
Najbardziej wyraźna różnica pojawiła się między byłymi palaczami używającymi e-papierosów a tymi, którzy całkowicie zrezygnowali zarówno z papierosów, jak i z wapowania.
„W porównaniu z osobami, które całkowicie rzuciły palenie, użytkownicy e-papierosów mieli o 56 proc. większe ryzyko zgonu z powodu raka płuca” – powiedział magazynowi New Scientist Yeon Wook Kim z Seoul National University.
Badanie nie pozwala stwierdzić, że to właśnie e-papierosy bezpośrednio wywołują nowotwory. Autorzy podkreślają, że analiza wykazała jedynie zależność statystyczną. Potrzebne są dalsze badania prowadzone przez dłuższy czas i w innych populacjach.
Naukowcy wskazują jednak kilka możliwych mechanizmów biologicznych. Część substancji obecnych w aerozolu e-papierosów była wcześniej wiązana z uszkodzeniami DNA. W literaturze naukowej opisywano również związki między wapowaniem a stresem oksydacyjnym, zmianami epigenetycznymi oraz przewlekłym stanem zapalnym dróg oddechowych.
Lepsze niż palenie, ale gorsze niż całkowite zerwanie z nikotyną
Wyniki nie oznaczają, że e-papierosy są równie szkodliwe jak tradycyjne papierosy. Zespół Kima zauważył, że byli palacze korzystający z e-papierosów mieli wyraźnie mniejsze ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny niż osoby, które nadal paliły.
Zdaniem ekspertów niezwiązanych z badaniem najważniejszy wniosek jest prosty: największe korzyści zdrowotne przynosi całkowite zerwanie zarówno z papierosami, jak i z e-papierosami.
„Wyniki są bardzo istotne dla osób, które rzuciły palenie” – ocenia prof. Nicole Lee z Curtin University w Australii, dodając: „Wskazują, że całkowite zaprzestanie zarówno palenia, jak i wapowania zapewnia większą ochronę przed rakiem płuca niż rzucenie papierosów przy jednoczesnym dalszym korzystaniu z e-papierosów”
Badaczka podkreśla, że dla osób, które nie są w stanie skutecznie rzucić palenia innymi metodami, przejście na e-papierosy nadal może ograniczać szkody zdrowotne. „Wapowanie nie jest nieszkodliwe, ale jako strategia redukcji szkód jest znacznie lepsze niż dalsze palenie” – mówi Lee.
Podobnego zdania jest prof. Becky Freeman z University of Sydney. Jej zdaniem nowe wyniki powiększają zbiór dowodów wskazujących, że ryzyko związane z e-papierosami mogło być początkowo niedoszacowane. Osoby próbujące rzucić palenie powinny więc w pierwszej kolejności korzystać ze sprawdzonych metod leczenia uzależnienia od nikotyny, a po e-papierosy sięgać dopiero wtedy, gdy inne sposoby okazują się nieskuteczne.
Kim Y.W. i in., Association of electronic cigarette use with lung cancer incidence and mortality among cigarette smokers, Nature Medicine (2026), DOI: 10.1038/s41591-026-04469-5.
James Woodford, „Vaping after quitting smoking is linked to lung cancer”, New Scientist, 11 czerwca 2026.
