Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Palce pałeczkowate

lek. Klaudia Knap
Palce pałeczkowate
Fot. pixabay.com

Co to są palce pałeczkowate i jaki jest mechanizm ich powstawania?

Palce pałeczkowate to objaw chorobowy, charakteryzujący się przerostem tkanki łącznej na samym końcu palców, pod paznokciami rąk, rzadziej stóp. Zmiany te nadają palcom charakterystyczny kształt przypominający pałeczki dobosza. Na poszerzonym końcu palców uwagę zwracają zniekształcone paznokcie, przypominające okrągłe, wypukłe szkiełka od zegarka. Zmiany, choć wyraźnie widoczne, nie są bolesne.

Palce pałeczkowate mogą być objawem różnych chorób. Najczęściej występują w przebiegu chorób, w których dochodzi do długotrwałego niedotlenienia organizmu. Ostateczny mechanizm powstawania palców pałeczkowatych nie jest wyjaśniony.

Jakie są najczęstsze przyczyny palców pałeczkowatych?

Pałeczkowatość palców może być wrodzona. Dużo częściej jednak palce pałeczkowate są objawem choroby.

Najczęściej palce pałeczkowate występują w chorobach układu oddechowego, takich jak rak płuca i inne nowotwory płuca, przewlekłe choroby zapalne: przewlekła obturacyjna choroba płuc, ropień płuca, ropniak opłucnej, rozstrzenie oskrzeli, gruźlica płuc, mukowiscydoza, sarkoidoza, śródmiąższowe choroby płuc.

Palce pałeczkowate mogą występować także w chorobach układu krążenia, takich jak: wrodzone wady serca (np. zespół Fallota), infekcyjne zapalenie wsierdzia (przy długo trwającym stanie zapalnym), choroby dużych naczyń tętniczych i żylnych (np. tętniak aorty).

Również choroby układu pokarmowego mogą przyczynić się do powstania palców pałeczkowatych. Należą do nich: choroba Leśniowskiego i Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie oraz marskość wątroby, nowotwory przewodu pokarmowego, zwłaszcza przełyku, żołądka, okrężnicy.

Palce pałeczkowate mogą także towarzyszyć chorobom endokrynologicznym, jak: choroba Gravesa i Basedowa, nadczynność przytarczyc, akromegalia (choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu) oraz reumatycznym, jak osteoartropatia przerostowałuszczycowe zapalenie stawów.

Inne możliwe przyczyny występowania palców pałeczkowatych to: hiperwitaminoza A, zaburzenia odżywiania, narkomania (haszysz, heroina), syringomyelia, zatrucia, np. fosforem, arsenem, rtęcią, berylem czy alkoholem, liszaj rumieniowaty.

Palce pałeczkowate występujące obustronnie są charakterystyczną cechą tzw. sinicy centralnej, czyli niedotlenienia organizmu. Z kolei gdy dotyczą tylko jednej kończyny, są najprawdopodobniej wynikiem upośledzenia krążenia tętniczego w tej kończynie wskutek np. przetrwałego przewodu tętniczego, tętniaka (np. aorty lub tętnicy podobojczykowej) lub zapalenia tętnicy.

Palce pałeczkowate mogą być składową tzw. osteodystrofii przerostowej (bolesnego podokostnowego tworzenia nowej kości), w której dodatkowo występują: zgrubienia okostnej wyczuwalne na powierzchniach kości niepokrytych mięśniami (okolice stawów skokowych, nadgarstków) i  bolesność uciskowa tych miejsc, obrzęk, bolesność, objawy obecności płynu w stawach (najczęściej kolanowych, skokowych i łokciowych); w postaci pierwotnej może wystąpić uogólnione pogrubienie skóry, która układa się w fałdy. Najczęstszą (>90%) przyczyną wtórnej osteodystrofii przerostowej jest rak płuca.

Co robić w razie wystąpienia palców pałeczkowatych?

Jak widać chorób mogących doprowadzić do powstania palców pałeczkowatych jest wiele. Jeśli więc zauważymy zmiany w budowie palców, powinniśmy zgłosić się do lekarza, ponieważ może być to objaw poważnej choroby, którą trzeba zdiagnozować i w razie konieczności wdrożyć odpowiednie leczenie. Nigdy nie należy bagatelizować tego objawu!

Co zrobi lekarz, jeśli zgłosimy się z palcami pałeczkowatymi?

W ramach poszukiwania podłoża rozwoju palców pałeczkowatych, lekarz przeprowadza dokładny wywiad oraz badanie pacjenta, a na podstawie zebranych informacji podejmuje decyzję o wykonaniu badań dodatkowych – laboratoryjnych i obrazowych, które mają dostarczyć dodatkowych informacji.

Lekarz zapyta o następujące objawy:

  • zaburzenia oddychania, duszność oraz mniejszą sprawność ruchowa
  • nietolerancja wysiłku fizycznego oraz szybkie męczenie się
  • bóle w klatce piersiowej
  • zawroty głowy, omdlenia, kołatania serca
  • zbyt powolne/szybki przyrost masy ciała, brak/nadmierny apetyt
  • kaszel, odkrztuszanie plwociny
  • podwyższona temperatura ciała
  • bóle brzucha, powiększenie obwodu brzucha
  • wypadanie włosów, suchość skóry, zmiany zabarwienia skóry
  • problemy z wypróżnianiem (biegunki, zaparcia), obecność krwi/śluzu w kale.

Dodatkowo wywiad będzie dotyczyć czynnego oraz biernego palenia tytoniu, wdychania szkodliwych pyłów, substancji chemicznych i oparów w miejscu pracy lub w najbliższym otoczeniu, spożywania alkoholu oraz innych używek, dokładnego wywiadu rodzinnego, przebytych zabiegów i operacji, zatruć, zaburzeń odżywania.

Na podstawie zebranych informacji oraz dokładnie przeprowadzonego badania pacjenta lekarz planuje dalszą diagnostykę, obejmującą badania laboratoryjne oraz obrazowe. Zazwyczaj lekarz zleca badania laboratoryjne krwi: morfologię, próby wątrobowe (AlAT, AspAT, GGTP, bilirubina), proteinogram, wskaźniki zapalenia (białko CRP, OB), badanie stężenia hormonów (m.in. TSH), czasem także markery nowotworowe.

Z badań obrazowych lekarz może zlecić RTG płuc, USG jamy brzusznej, serca, spirometrię, tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny.

Postępowanie diagnostyczne różni się u poszczególnych pacjentów, w zależności od podejrzewanej przyczyny palców pałeczkowatych.

10.11.2017
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?

Polecają nas