W kraju od dawców pozyskiwane jest obecnie 400-500 jednostek osocza dziennie, podobna liczba jednostek wydawanych jest dziennie do szpitali. Osocze nie jest lekiem ostatniej szansy. Jego podanie może okazać się efektywne, gdy jest ono wykonywane u chorego na COVID-19 dostatecznie wcześnie – mówił wiceminister zdrowia Sławomir Gadomski we wtorek podczas posiedzenia sejmowej Komisji Zdrowia.
Sławomir Gadomski. Fot. Tomasz Pietrzyk/ Agencja Gazeta
Od początku pandemii honorowi dawcy ok. 12 tysięcy razy oddawali osocze, co pozwoliło na pozyskanie 30 tysięcy jednostek.
W kraju działa 21 Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa i 130 oddziałów terenowych. Według Ministerstwa Zdrowia ta struktura pozwala na pozyskanie dostatecznej ilości osocza od ozdrowieńców, którzy przeszli COVID-19. – Wiele samorządów nalegało, żeby doposażyć centra krwiodawstwa w separatory niezbędne przy pobieraniu osocza od dawców i wstawić je do oddziałów terenowych. Taki sposób pozyskiwania osocza nie byłby efektywny, bo pobierano by je w oddziałach od 2-3 ozdrowieńców – mówił Sławomir Gadomski. Dodał, że pozyskanie osocza jest możliwe także z krwi pełnej ozdrowieńców dostarczanej do centrów.
Leczenie osoczem, jak podkreślał wiceminister zdrowia, jest nadal terapią eksperymentalną. - Osocze nie jest lekiem, który może pomóc każdemu. Nie jest też lekiem ostatniej szansy – mówił. Przekazy medialne (apele o oddawanie osocza dla pacjentów w bardzo ciężkim stanie) ugruntowują społeczne przekonanie, że osocze podaje się przede wszystkim na oddziałach intensywnej terapii. - Podanie osocza może okazać się efektywne, ale gdy jest ono wykonywane u chorego z niepokojącym przebiegiem COVID -19 dostatecznie wcześnie, w drugim i trzecim stadium choroby - podkreślał.
Prof. Piotr Radziwon, krajowy konsultant w dz. transfuzjologii, dyrektor Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Białymstoku potwierdził, że osocze ozdrowieńców zawierające przeciwciała neutralizujące SARS-CoV-2, podane chorym na COVID -19 wykazuje u nich skuteczne działanie, ale nim koronawirus nie zacznie się szybko się namnażać. - Wtedy istnieje największa szansa, że takie leczenie będzie skuteczne. Podanie osocza już na etapie burzy cytokinowej nie daje nadziei - mówił profesor.
Niestety mało jest dotąd badań o mocnej sile dowodu, które potwierdzałyby efektywność stosowania osocza ozdrowieńców i wyraźny wpływ takiego leczenia na obniżenie umieralności wśród chorych na COVID -19. - Generalnie jednak wiemy, że im więcej przeciwciał w osoczu, tym oczekuje się lepszych efektów klinicznych - powiedział konsultant krajowy.
Około jedna trzecia ozdrowieńców, którzy przechorowali COVID-19, nie wytwarza przeciwciał, kolejna jedna trzecia z nich wytwarza przeciwciał bardzo mało. Osocze tych dwóch grup nie nadaje się do ratowania pacjentów. Wartość terapeutyczną ma osocze co trzeciego ozdrowieńca. - Dlatego w populacji ozdrowieńców dawców osocza nie ma tak wielu, jak można by sądzić - podkreślał profesor.
Dr Zbigniew J. Król, zastępca dyrektora CSK MSWiA w Warszawie, powołując się na prowadzone w szpitalu badania, w których obserwowano skuteczność podania osocza chorym na COVID -19, mówił z kolei, że zastosowanie osocza u pacjentów przyniosło spadek śmiertelności i skrócenie czasu hospitalizacji. Zaobserwowano też związek między mianem przeciwciał w podawanym osoczu, a odpowiedzią na leczenie. Dyrektor dodał, że przeprowadzenie badań było możliwe dzięki udziale w nim m.in. kadetów ze Szkoły Głównej Służby Pożarniczej i górników, którzy wiosną przechorowali COVID-19.
