Pytanie nadesłane do redakcji
Od czterech lat leczę liszaja płaskiego, nic nie pomaga, na rękach znika i pojawia się, na nogach jest cały czas. Stosowałam rożne maści robione i gotowe, brałam zastrzyki, nic nie pomaga, proszę o radę.
Odpowiedziała
dr med. Jolanta Maciejewska
Katedra i Klinika Dermatologii, Chorób Przenoszonych Drogą Płciową i Immunodermatologii
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy
Liszaj płaski to przewlekła, niezakaźna dermatoza o niewyjaśnionej do końca etiologii. Najbardziej prawdopodobne wydaje się tło immunologiczne, na co wskazuje współistnienie jej z innymi chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak toczeń rumieniowaty, zapalenie skórno-mięśniowe, twardzina układowa, łysienie plackowate, bielactwo nabyte i cukrzyca. Poza tym część przypadków liszaja płaskiego prowokowana jest przez leki (np. sole złota, leki przeciwzimnicze).
Obraz kliniczny charakteryzuje się występowaniem typowych, wielobocznych, błyszczących grudek o barwie od różowej do sinoczerwonej. Na ich powierzchni, zwłaszcza w bocznym oświetleniu, widoczna jest opalizująca siateczka, tzw. siateczka Wickhama, która jest wynikiem nieregularnego przerostu warstwy ziarnistej naskórka. Zmiany najczęściej lokalizują się w okolicy nadgarstków, wewnętrznej powierzchni ud oraz w okolicy stawów skokowych. Zajęte mogą być również błony śluzowe, najczęściej jamy ustnej. Rzadziej zmiany są zlokalizowane w obrębie narządów płciowych. Stwierdzić można również nieprawidłowości w obrębie płytek paznokciowych: bruzdowanie podłużne i spełzanie. W obrębie skóry owłosionej głowy obserwuje się grudki przymieszkowe, które mogą powodować trwałe wyłysienie z zanikowym bliznowaceniem. Wykwitom skórnym towarzyszy świąd.
Wyróżnia się kilka postaci liszaja płaskiego: przerosłą, mieszkową, zanikową, pęcherzową, guzkową, nadżerkową, barwnikową oraz postać zajmującą dłonie i stopy. Leczenie liszaja płaskiego jest długotrwałe.
W leczeniu miejscowym stosuje się silnie działające kortykosteroidy, pod opatrunkiem okluzyjnym lub we wstrzyknięciach doogniskowych. Na błony śluzowe kortykosteroidy podaje się w skojarzeniu z retinoidami.
Do metod leczenia ogólnego, które jest zarezerwowane dla ciężkich, wysiewnych postaci lub odmian opornych na leczenie miejscowe, należy zaliczyć: kortykosteroidy, retinoidy (izotretynoinę, acytretynę), cyklosporynę A i sulfony. Inną metodą leczenia jest fotochemioterapia (PUVA lub PUVA-bath), która odgrywa ważną rolę w leczeniu rozsianego liszaja płaskiego.
Piśmiennictwo:
Braun-Falco O., Burgdorf W.H.C., Plewing G., Wolff H.H., Landthaler M.: Dermatologia. Wydawnictwo Czelej, lublin 2011.Szepietowski J., Reich A.: Leczenie chorób skóry i chorób przenoszonych drogą płciową. PZWL, Warszawa 2008.
