Pytanie nadesłane do redakcji
Mam 24 lata i właśnie wykryto u mnie wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Chcę zapytać, czy podczas tej choroby można brać (w razie potrzeby) antybiotyki i leki przeciwbólowe?
Odpowiedź
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) to przewlekła choroba z grupy nieswoistych chorób zapalnych jelit (inflammatory bowel disease – IBD). W definicji choroby obecne są okresy zaostrzeń i remisji. Klasyczne objawy to krwiste biegunki (lub same krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego), bóle brzucha. Możliwe są objawy pozajelitowe (np. bóle stawowe, zmiany skórne, zapalenie naczyniówki) oraz częstsze współwystępowanie niektórych chorób (np. pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych).
Przedstawione grupy leków są powszechnie stosowanymi lekami, z tendencją do nadużywania w niektórych sytuacjach.
Wrzodziejące zapalenie jelita a leki przeciwbólowe
Stosowanie leków przeciwbólowych z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen, koksyby, ketoprofen, naproksen itd.) może niekorzystnie wpływać na przebieg WZJG. Nie należy przyjmować leków z tej grupy, a także kwasu acetylosalicylowego (aspiryny). Paracetamol jest lekiem bezpiecznym, jednak należy pamiętać o bezpiecznej dawce tego leku – substancja ta występuje w wielu preparatach „na przeziębienie” i łatwo o przedawkowanie. Zbyt duża dawka uszkadza wątrobę.
Polecamy: Polekowe uszkodzenia wątroby
Jeśli potrzebne są silniejsze leki przeciwbólowe, należy skonsultować się z lekarzem.
Wrzodziejące zapalenie jelita a stosowanie antybiotyków
Wiele osób ma obawy przed stosowaniem antybiotyków u chorych z WZJG. Leki te przyjmowane rozważnie są bezpieczne. Leków tych używa się także w zaostrzeniach chorób zapalnych jelit. Należy pamiętać, że antybiotyki stosuje się zgodnie z zaleceniami lekarza. Przyjmowanie antybiotyków na własną rękę może być szkodliwe.
Kolejnym problemem jest ryzyko infekcji Clostridium difficile (C. difficile) podczas lub po antybiotykoterapii. Antybiotyki stosowane podczas mogą się przyczyniać do rozwoju zakażenia C. difficile i tym samym nasilać istniejące już objawy, wywoływać zaostrzenia bądź je imitować. Dlatego ważne jest rozważne przyjmowanie antybiotyków – tylko wtedy, gdy istnieją wskazania, a nie „na wszelki wypadek”.
Jeśli podczas stosowania antybiotyków lub w krótkim czasie po antybiotykoterapii pojawi się biegunka, warto zbadać stolce na obecność toksyny C. difficile. Utrzymujące się lub nasilające objawy gastroenterologiczne u osoby z rozpoznanym WZJG wymagają kontaktu z lekarzem prowadzącym, który rozważy ewentualną diagnostykę lub modyfikację leczenia.
Piśmiennictwo:
Ananthakrishnan A.N., Higuchi L.M., Huang E.S., Khalili H. i wsp.: Aspirin, nonsteroidal anti-inflammatory drug use, and risk for Crohn disease and ulcerative colitis: a cohort study. Ann. Intern. Med. 2012; 156(5): 350-359.Konturek S. (red.): Gastroenterologia i hepatologia kliniczna. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006.
Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2013.
Zwolińska-Wcisło M., Ptak-Belowska A., Targosz A. i wsp.: Usefulness of non-steroid antiinflammatory drugs in patients with ulcerative colitis. Przegl. Lek. 2009; 66(9): 503-507.