×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Więzadła poboczne kolana: uszkodzenie więzadła pobocznego piszczelowego oraz strzałkowego

lek. Karolina Stępień
Carolina Medical Center, Warszawa

Więzadła poboczne kolana, leżące po jego obu bokach, stabilizują staw. Do ich urazów dochodzi najczęściej podczas uprawiania sportów. W większości przypadków, jeśli uszkodzeniu więzadła pobocznego kolana nie towarzyszą inne urazy, postępowanie można ograniczyć do leczenia zachowawczego polegającego na oszczędzaniu kończyny, unieruchomieniu w ortezie oraz rehabilitacji

Więzadła w kolanie - gdzie się znajdują, funkcje wiązadeł kolanowych

Kolano jest największym stawem w organizmie człowieka. Z uwagi na swoją funkcję, stawy kolanowe tworzą złożony układ więzadeł, który odpowiada za utrzymywanie blisko siebie powierzchni stawowych oraz stabilizację stawu.

W kolanie wyróżniamy dwa więzadła poboczne – strzałkowe i piszczelowe – odpowiadające za stabilizację kolana po jego zewnętrznej i wewnętrznej stronie oraz dwa więzadła krzyżowe – przednie i tylne – które stabilizują kolano w płaszczyźnie przód-tył. Oprócz wymienionych, w obrębie kolana znajduje się jeszcze wiele innych, mniejszych więzadeł, które dopełniają stabilizację wszystkich struktur tego stawu.

więzadła w kolanie - infografika
Fot. Więzadła krzyżowe przednie i tylne/ istockphoto.com

Więzadło poboczne piszczelowe, więzadło poboczne strzałkowe kolana - jakie są przyczyny uszkodzeń?

Więzadła poboczne stabilizują między sobą kość udową i piszczelową. Są położone po obu stronach kolana:

  • po stronie zewnętrznej (bocznej) przebiega więzadło poboczne strzałkowe;
  • po stronie wewnętrznej (przyśrodkowej) przebiega więzadło poboczne piszczelowe.

Więzadła poboczne uszkadzają się w czasie urazów, gdy dochodzi do tzw. nadmiernego skoślawienia lub zeszpotawienia kolana – co pacjenci odczuwają i opisują jako nadmierne „wygięcie” kolana do środka lub na zewnątrz. Do takiej sytuacji dochodzi najczęściej w czasie uprawiania sportów – szczególnie jazdy na nartach, w czasie gry w piłkę nożną, siatkówkę, koszykówkę, w sportach walki itd. Takie uszkodzenia zdarzają się również po niefortunnych potknięciach na schodach, nierównym podłożu.

Uszkodzenia więzadeł pobocznych – piszczelowego lub strzałkowego – mogą występować jako jedyne uszkodzenie albo są jednym z kilku uszkodzeń, do których dochodzi w czasie urazu kolana. Większe ryzyko wystąpienia tego uszkodzenia obserwuje się u mężczyzn niż u kobiet, raczej w sportach kontaktowych niż indywidualnych.

Jak często zdarzają się uszkodzenia więzadeł pobocznych kolana?

Uszkodzenia więzadeł pobocznych są dość częste, szczególnie jeśli chodzi o więzadło poboczne piszczelowe. Więzadło poboczne strzałkowe rzadziej ulega uszkodzeniu.

Jakie są objawy uszkodzenia więzadeł pobocznych kolana?

Pacjent z uszkodzeniem więzadła pobocznego piszczelowego lub strzałkowego odczuwa ból – odpowiednio po wewnętrznej lub zewnętrznej stronie kolana. W tej okolicy może się pojawić obrzęk, zasinienie. Dolegliwości bólowe mogą ograniczać zakres ruchomości kolana, a nawet uniemożliwiać chodzenie. Niektórzy pacjenci mogą również odczuwać brak stabilności kolana, noga przy obciążaniu może mimowolnie „uciekać” spod pacjenta.

Więzadło poboczne piszczelowe, więzadło poboczne strzałkowe - co zrobić w przypadku wystąpienia objawów uszkodzenia?

Pacjent po urazie kolana, który obserwuje u siebie któryś z tych objawów, powinien się zgłosić na konsultację na ostry dyżur ortopedyczny.

Jak lekarz ustala rozpoznanie uszkodzenia więzadeł pobocznych kolana?

Ortopeda ustala rozpoznanie na podstawie zebranego od pacjenta wywiadu i badania klinicznego. Ocena stabilności kolana i ustalenie punktów bólowych z dużym prawdopodobieństwem wskazuje na uszkodzenie jednego z więzadeł pobocznych.

Diagnoza powinna zostać poparta badaniami obrazowymi. W każdym przypadku po przebytym urazie kolana obowiązkowe jest wykonanie RTG w celu wykluczenia potencjalnych złamań. Do pełnej oceny więzadeł pobocznych potrzebne jest również badanie USG lub MRI. Badanie USG uwidacznia w całości więzadła poboczne, ale nie może uwidocznić innych struktur w kolanie. Dlatego po urazie skrętnym kolana, gdy oprócz uszkodzenia któregoś z więzadeł pobocznych istnieje ryzyko uszkodzenia więzadeł krzyżowych lub łąkotek, konieczne jest dokładniejsze badanie, jakim jest rezonans magnetyczny.

Więzadło poboczne piszczelowe, więzadło poboczne strzałkowe - metody leczenia uszkodzeń więzadeł pobocznych kolana?

W większości przypadków uszkodzenia jednego z więzadeł pobocznych wystarczy leczenie zachowawcze, które polega na oszczędzaniu kończyny, chłodzeniu bolesnej okolicy, chodzeniu o kulach i w wielu przypadkach noszeniu zaleconej ortezy.

W zależności od stopnia uszkodzenia więzadła (częściowe czy całkowite) takie leczenie jest prowadzone różnie długo – zwykle od 3 do 6 tygodni. Po okresie unieruchomienia w ortezie i odciążaniu kończyny za pomocą kul zaleca się rehabilitację trwającą od jednego miesiąca do kilku miesięcy.

W przypadkach złożonych, gdy uszkodzenie więzadła pobocznego jest jednym z komponentów wielowięzadłowego uszkodzenia kolana, postępowanie jest trudniejsze i może wymagać leczenia operacyjnego. Zdarza się to w towarzyszącym uszkodzeniu łąkotki, więzadła krzyżowego przedniego albo kompleksu tylno-bocznego.

Stosunkowo częste jest współistnienie uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego i pobocznego piszczelowego. W takich wypadkach dość często podejmuje się decyzję o wygojeniu więzadła pobocznego zachowawczo – pacjent odciąża kończynę, nosi ortezę i chodzi o kulach przez 3–6 tygodni, a następnie przeprowadza się operacyjną rekonstrukcję więzadła krzyżowego przedniego.

Jakie jest rokowanie w przypadku uszkodzenia więzadeł pobocznych kolana?

Rokowanie w przypadku uszkodzenia więzadeł pobocznych kolana jest bardzo dobre. Więzadła te mają dobry potencjał do gojenia i przy odpowiednim postępowaniu zachowawczym – stosowanie ortezy, kul, fizjoterapii – większość pacjentów odzyskuje pełną sprawność i wraca do formy sprzed urazu.

Jeśli uszkodzenie więzadła pobocznego jest jedynie jednym z kilku uszkodzeń występujących w kolanie, rokowanie co do powrotu do pełnej sprawności najczęściej zależy od możliwości naprawy pozostałych uszkodzeń.

Co zrobić, żeby uniknąć uszkodzeń więzadeł pobocznych kolana?

Dobra stabilizacja mięśniowa kończyn dolnych i ogólne przygotowanie motoryczne do podejmowanej aktywności sportowej pomaga uniknąć uszkodzenia więzadeł pobocznych kolana.

Lekarz, specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu. W swojej praktyce zajmuje się głównie traumatologią sportową, chirurgią artroskopową i chirurgią ręki.
Członkini polskich i europejskich towarzystw naukowych skupiających artroskopistów oraz chirurgów ręki. Regularnie uczestniczy w kongresach i szkoleniach, stale udoskonalając swoje umiejętności, ale również dzieli się swoją wiedzą jako wykładowca na konferencjach i instruktor na kursach dla lekarzy.
Realizowała stypendia naukowe m.in. w Luksemburgu i USA. Autorka publikacji naukowych i popularnonaukowych z dziedziny ortopedii.
W swojej praktyce preferuje małoinwazyjne metody leczenia operacyjnego, a w przypadku konieczności stosowania unieruchomienia – nowoczesne, lekkie opatrunki.
Pracuje w Carolina Medical Center w Warszawie.
25.07.2023
Zobacz także
  • Ból kolana
  • Uszkodzenia łąkotek
  • Więzadło krzyżowe przednie i tylne - uszkodzenie więzadeł krzyżowych
  • Złamania rzepki
  • Urazy stawu kolanowego, uraz w obrębie kolana
  • Ból stawów
Wybrane treści dla Ciebie
  • Więzadło krzyżowe przednie i tylne - uszkodzenie więzadeł krzyżowych
  • Kolano skoczka
  • Artroskopia kolana
  • Ból kolana
  • Uszkodzenia łąkotek
  • Urazy stawu kolanowego, uraz w obrębie kolana
  • Zwyrodnienie stawu kolanowego – choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 29 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Poradnik świadomego pacjenta