Fobia szkolna

Pytanie nadesłane do redakcji

Czy pediatra może wydać skierowanie do poradni psychologicznej z powodu podejrzeń fobii szkolnej u gimnazjalisty? Czy pediatra jest w stanie zdiagnozować przyczyny dolegliwości psychosomatycznych, czy to działka psychologów? Czy zwracać się z tym do pediatry?

Odpowiedziała

W fobii szkolnej pojawiają się dolegliwości o charakterze psychosomatycznym, związane z doświadczeniem osobistym zdobytym w długo trwających, trudnych i nierozwiązanych sytuacjach w szkole.

Kiedy uczeń nie radzi sobie z jakimś obciążeniem szkolnym przez długi czas, do pomocy włącza się jego ciało, zaczyna chorować, cierpieć, z mniejszym lub większym nasileniem niedyspozycji. Wtedy dziecko potrzebuje wsparcia rodziców i specjalistów. Rodzice jako osoby najlepiej znające swoje dziecko powinni pierwsi zauważyć u niego zmianę zachowania, funkcjonowania w codzienności, złe samopoczucie i objawy chorobowe. Ważna będzie rozmowa z dzieckiem, zorientowanie się jak spostrzega, to co się wokół niego dzieje, jak sobie radzi z trudnościami.

Symptomy choroby należy skonsultować z pediatrą, który zdecyduje, czy należy skorzystać z oceny lekarza specjalisty. Wykluczenie przyczyny medycznej lub wskazanie jako towarzyszącego działania terapeutycznego staje się początkiem pomocy psychologicznej.

Diagnoza trudności szkolnych dziecka, jego potencjału, umiejętności rozwiązywania sytuacji konfliktowych, radzenia sobie ze stresem, określenie zakresu realnej pomocy ze strony domu składają się na przeprowadzenie przez psychologa planu pomocy dziecku. Czasami potrzeba wyznaczenia z rodzicem logistyki działań pomocowych i omówienie tego z dzieckiem.

Jak ma wyglądać terapia dzieci z fobią szkolną zależy od siły objawów przeciążenia i długości czasowej ich występowania, a także wieku dziecka. Najlepsze jest oddziaływanie systemowe – obejmuje ono środowisko, w którym dziecko żyje. Musi ono poczuć się silne, nabyć umiejętności radzenia sobie w konkretnych, trudnych dla niego sytuacjach, mieć poczucie bezpieczeństwa, wiedzieć że nie jest zostawione samo sobie, ale może liczyć na wsparcie innych osób.

Terapia objawów fobii szkolnej może trwać kilka tygodni, ale i kilka miesięcy. Trzeba znaleźć przyczynę powodującą uruchomienie przez dziecko mechanizmów obronnych. Wskazana jest w takich przypadkach współpraca pediatry z psychologiem. Zakres pomocy zależeć będzie od konkretnego dziecka, jego potrzeb. Lekarz nie musi wypisywać skierowania do terapii psychologicznej, ale cenna dla psychologa będzie informacja o stanie zdrowia podopiecznego.

Pewien młody człowiek cierpiał na łysienie plackowate, był leczony farmakologicznie bez widocznej poprawy. Kontakt z psychologiem związany z podjęciem decyzji edukacyjnych pomógł w ustąpieniu dokuczliwego objawu. Okazało się, że był on zbyt obciążony programem szkolnym. Nie wzięto pod uwagę jego obniżonych możliwości poznawczych. Pragnienie, ambicja sprostania wyzwaniu przebywania w określonym środowisku, pracowitość i obowiązkowość nie pomogły, ale utrudniły codzienność tego młodego człowieka. Znalezienie alternatywnego rozwiązania, które nie wymagało od niego większego, niż wynosił jego iloraz inteligencji wysiłku intelektualnego pomogło rozwiązać problem łysienia.