Zaburzenia podniecenia

SPIS TREŚCI

• Podniecenie seksualne u kobiet – składniki fizjologiczne i psychiczne
• Rodzaje zaburzeń podniecenia u kobiet
• Brak podniecenia u kobiet - przyczyny
• Diagnostyka zaburzeń podniecenia u kobiet
• Leczenie zaburzeń podniecenia u kobiet
• Przetrwałe zaburzenie podniecenia seksualnego u kobiet

Podniecenie seksualne u kobiet – składniki fizjologiczne i psychiczne

Podniecenie seksualne u kobiet ma dwa podstawowe składniki – fizjologiczny i psychiczny (subiektywny).

Na czym polega fizjologiczna reakcja podniecenia u kobiet?

Fizjologiczna reakcja podniecenia (zespół gotowości płciowej) obejmuje między innymi nawilżenie pochwy, uczucie mrowienia i obrzmienie narządów płciowych, a także zaczerwienienie skóry i erekcję brodawek sutkowych.

Podniecenie psychiczne (subiektywne)

Podniecenie subiektywne wiąże się z odczuwaniem erotycznej ekscytacji (podniecenie psychiczne) i przyjemności seksualnej.

Rodzaje zaburzeń podniecenia u kobiet

Jeżeli brak reakcji podniecenia jest długotrwały i niezależny od okoliczności, rozpoznaje się zaburzenia podniecenia. Rozróżnia się trzy typy zaburzeń podniecenia – subiektywne, pochodzenia genitalnego i złożone.

Subiektywne zaburzenie podniecenia – brak odczuwania przyjemności

Subiektywne zaburzenie podniecenia to znaczne zmniejszenie lub brak uczucia podniecenia i przyjemności seksualnej podczas jakiegokolwiek rodzaju stymulacji seksualnej. Jednocześnie obecna jest fizjologiczna reakcja podniecenia.

Zaburzenie podniecenia pochodzenia genitalnego

Zaburzenie podniecenia seksualnego pochodzenia genitalnego to sytuacja odwrotna. Subiektywne podniecenie seksualne związane z bodźcami niezależnymi od odczuć w obrębie genitaliów jest zachowane (reakcja na sytuację intymności, zapach, dotyk, wygląd partnera itp.), jednak czucie w okolicy łechtaczki, wejścia do pochwy i wnętrza pochwy jest znacznie zmniejszone, brak także obrzmienia i nawilżenia pochwy lub są one nieznaczne.

Złożone zaburzenie podniecenia obejmuje brak zarówno subiektywnych odczuć związanych z podnieceniem, jak i reakcji genitalnej.

Brak podniecenia u kobiet - przyczyny

Brak reakcji genitalnej

Prawidłowa reakcja genitalna zależy od współgrania czynników naczyniowych, neurologicznych i hormonalnych. Zakłócenie w obrębie każdego z tych układów może powodować dysfunkcję w zakresie fizjologicznego aspektu podniecenia. Wśród czynników hormonalnych bardzo istotne jest działanie estrogenów, których stężenie miejscowe może być niewystarczające, np. w okresie menopauzy lub w czasie stosowania antykoncepcji hormonalnej. Nerwy obwodowe mogą ulegać uszkodzeniom w przebiegu niektórych chorób somatycznych i pod wpływem stosowania substancji toksycznych (np. cukrzyca, alkohol, chemioterapia). Istotny negatywny wpływ na reakcję genitalną mogą także mieć infekcje układu moczowego lub pochwy – wiążą się zazwyczaj z nieprawidłowym nawilżeniem, podrażnieniem i bólem w czasie stosunku.

Czynniki psychologiczne wpływające na podniecenie u kobiet

Czynniki psychologiczne, które nie tylko odgrywają podstawową rolę w zakresie subiektywnego składnika podniecenia, ale także biorą udział w powstawaniu reakcji genitalnej, to między innymi:

• nieznajomość reakcji seksualnych swojego ciała, w tym trudność w rozpoznawaniu reakcji genitalnej
• brak pożądania seksualnego lub zahamowania w zakresie seksualności
• świadomość problemów seksualnych partnera
• zaburzenia lękowe lub depresyjne – lęk, niechęć, brak energii
• zła atmosfera emocjonalna w relacji partnerskiej (w tym przemoc)
• brak w relacji seksualnej poczucia intymności czy wystarczającego poziomu stymulacji (gry wstępnej).

Diagnostyka zaburzeń podniecenia u kobiet

Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest przeprowadzenie dokładnej diagnostyki, która obejmuje zazwyczaj: badanie ginekologiczne, badania laboratoryjne (głównie oznaczenie stężenia estrogenów, prolaktyny, hormonów tarczycy), badanie seksuologiczne, konsultację psychiatryczną lub psychoterapeutyczną. W zależności od rozpoznanych przyczyn zaburzenia proponowane są odpowiednie metody leczenia.

Leczenie zaburzeń podniecenia u kobiet

Jeżeli problem dotyczy zaburzeń somatycznych, leczona jest przede wszystkim choroba podstawowa, jednak często możliwe jest zastosowanie leków hormonalnych (estrogeny doustne lub miejscowe) lub niehormonalnych (np. sildenafil) oraz preparatów zastępujących naturalne nawilżenie pochwy. Jeśli istotne jest psychologiczne podłoże dysfunkcji, najczęstszą propozycją leczenia będzie psychoterapia – zwykle indywidualna, oraz (choć rzadko stosowana jednocześnie z psychoterapią) terapia seksuologiczna. Nierzadko łączy się wymienione metody leczenia.

Przetrwałe zaburzenie podniecenia seksualnego u kobiet

U niektórych kobiet może występować zaburzenie o typie przeciwnym – przetrwałe zaburzenie podniecenia seksualnego. Jest to pojawiające się i utrzymujące spontanicznie – bez stymulacji seksualnej – odczuwanie ciągłego podniecenia, głównie jego wykładników fizjologicznych (mrowienie, obrzmienie, nawilżenie). Stan taki może trwać wiele godzin, a nawet kilka dni.

Czynniki wyzwalające to najczęściej stosunek seksualny lub masturbacja oraz zmiany w równowadze hormonalnej (menopauza, ciąża, zespół napięcia przedmiesiączkowego). Powodem wystąpienia tego uciążliwego zaburzenia mogą być stosowane leki oraz zaburzenia w obrębie unerwienia i unaczynienia narządów płciowych. Mogą też mieć charakter mieszany lub idiopatyczny (przyczyna nieustalona).

Jest to zaburzenie mało jeszcze poznane. Nie ma ustalonych metod leczenia przyczynowego. Do metod objawowych (mogących przerwać stan przetrwałego podniecenia) należą: stosowanie zimnych okładów na okolicę genitaliów, wywołanie orgazmu w drodze masturbacji, miejscowe środki znieczulające, odstawienie (o ile jest to bezpieczne) lub zmiana stosowanych leków, fizykoterapia.