Aktywność fizyczna jest jednym z podstawowych filarów leczenia cukrzycy, obok insulinoterapii i zdrowego żywienia. Zachęcamy pacjentów do uprawiania sportu, staramy się przełamywać ich lęk przed hipoglikemią w trakcie wysiłku fizycznego – mówi dr n. med. Aleksandra Uruska, specjalista chorób wewnętrznych.
Fot. Pixabay.com
Agnieszka Krupa: Jakie są konsekwencje otyłości w cukrzycy typu 1?
Dr n. med. Aleksandra Uruska: Przede wszystkim krótsze życie i pogorszenie jego jakości. Otyłość ma ogromny wpływ na przebieg przewlekłych powikłań – przyspiesza ich pojawienie się i progresję. Jest ona niezależnym czynnikiem ryzyka zgonu wśród osób z cukrzycą typu 1, których długość życia jest nadal istotnie krótsza niż ich zdrowych rówieśników.
Ponadto obecność nadwagi i otyłości utrudnia terapię, pogarsza wyrównanie glikemii, potęguje problem braku akceptacji choroby i utrudnia decyzję o podjęciu aktywności fizycznej. Dodatkowo sama insulinoterapia może pogłębiać otyłość.
Czy osoby z cukrzycą typu 1 mogą uprawiać sport?
Jak najbardziej – aktywność fizyczna jest jednym z podstawowych filarów leczenia cukrzycy, obok insulinoterapii i zdrowego żywienia. Zachęcamy pacjentów do uprawiania sportu, staramy się przełamywać ich lęk przed hipoglikemią w trakcie wysiłku fizycznego.
Podjęcie aktywności fizycznej przez osoby z cukrzycą typu 1 to tylko kwestia dobrego przygotowania i edukacji. Wpływa korzystnie na wyrównanie glikemii, działa prewencyjnie, jeśli chodzi o rozwój przewlekłych powikłań, a także ryzyko rozwoju depresji, nie wspominając już o kontroli masy ciała i akceptacji choroby.
Kiedy należy wykonać pomiar stężenia glukozy przy wysiłku fizycznym?
Optymalne stężenie glukozy we krwi przy rozpoczęciu aktywności fizycznej to ok. 150 mg/dl.
Pomiar należy wykonać przed, w trakcie, a także po zakończonym wysiłku fizycznym. Należy mieć przy sobie węglowodany proste, aby w trakcie aktywności dostarczyć materiał energetyczny w zależności od długości i intensywności wysiłku. Co istotne, pomiar stężenia glukozy jest także konieczny nie tylko tuż po aktywności fizycznej, kiedy możemy mieć lekki przyrost glikemii, bo dochodzi do uwolnienia zapasów glikogenów – nawet do kilku-kilkunastu godzin po wysiłku możemy mieć zjawisko hipoglikemii. Chory musi być wyczulony, znać swoje wyniki, choćby po to, żeby wiedzieć, jak skorygować dawkę insuliny.
Wyjątek stanowią osoby, które podejmują wysiłek fizyczny w stresie, np. podczas zawodów sportowych, maratonów lub podejmują długotrwałe wysiłki wytrzymałościowe, którym towarzyszy wyrzut adrenaliny, kortyzolu. Wtedy faktycznie obserwujemy, że stężenie glukozy jest wyższe i należy podać dawkę korekcyjną insuliny.
Jaki rodzaj aktywności fizycznej powinien wybrać chory na cukrzycę?
To bardzo indywidualna kwestia. Osoba, która dopiero zaczyna podejmować aktywność powinna zacząć od lekkich treningów. Preferujemy wysiłki aerobowe (trening interwałowy), staramy się zalecać, aby wysiłkowa, stresowa, wytrzymałościowa aktywność nie byłą jedyną – musi być połączona z wysiłkiem aerobowym, bo wtedy daje najlepsze efekty w wyrównaniu glikemii i w kontroli masy ciała oraz pomaga lepiej kontrolować glikemię w trakcie i po wysiłku fizycznym. Czy to będzie bieganie, pływanie czy rower, to indywidualna kwestia.
Osoby, które były aktywne fizycznie, a zachorowały na cukrzycę, powinny kontynuować swoje dotychczasowe treningi.
Rozmawiała Agnieszka Krupa
Dr n. med. Aleksandra Uruska – specjalista chorób wewnętrznych, Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu
