×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Hybrydowe pompy insulinowe - nowa jakość prowadzenia insulinoterapii

Agnieszka Krupa
Kurier MP

Urządzenie pobiera dane, aby zbudować profil użytkownika zgodnie z algorytmem sztucznej inteligencji, np. insulinowrażliwość, zapotrzebowanie na insulinę w określonym czasie. Uważam, że to wydarzenie w historii diabetologii i nowa jakość prowadzenia insulinoterapii - mówi prof. Przemysława Jarosz-Chobot, kierująca Katedrą Pediatrii i Kliniką Diabetologii Dziecięcej Wydziału Lekarskiego w Katowicach.


Prof. Przemysława Jarosz-Chobot. Fot. arch. wł.

Agnieszka Krupa: Co to jest hybrydowa pompa insulinowa?

Prof. Przemysława Jarosz-Chobot: Można powiedzieć, że jest to system łączący pompę i system ciągłego monitorowania glikemii z algorytmem bazującym na sztucznej inteligencji. Jest to pompa z częściowo zautomatyzowanym systemem podawania insuliny. Ma za zadanie chronić pacjenta przed hipoglikemią i korygować hiperglikemię poprzez całodobową automatyczną podaż dawki insuliny.

Uważam, że to wydarzenie i nowa jakość prowadzenia insulinoterapii w historii diabetologii.

W jaki sposób pompa działa?

Pompa może pracować w dwóch trybach: automatycznym po zgromadzeniu odpowiednich danych bądź manualnym.

W trybie automatycznym, insulina doposiłkowa jest samoczynnie podawana pacjentowi (dawka ustalana jest przez algorytm po wprowadzeniu liczby węglowodanów, które zostaną spożyte przez osobę z cukrzycą).

U pacjenta, który po raz pierwszy używa pompy hybrydowej, przez kilka pierwszych dni urządzenie pobiera dane, aby zbudować profil użytkownika zgodnie z algorytmem stale uczącej się sztucznej inteligencji, np. insulinowrażliwość, zapotrzebowanie na insulinę w określonym czasie. W trybie automatycznym parametry, które możemy samodzielnie programować to: czas działania insuliny, liczba węglowodanów kompensowanych przez jedną jednostkę insuliny w przedziałach czasowych oraz zindywidualizowany cel terapii, na którym pompa bazuje.

W trybie manualnym programuje się parametry podobnie jak w systemie minied 640, m.in. ustawienia kalkulatora bolusa, sensora, czas działania insuliny.

Obecnie mamy pod opieką około 50 pacjentów korzystających z tych pomp. Każdego tygodnia zakładamy od 3 do 6 pomp hybrydowych.

Jakie są pierwsze opinie o tym urządzeniu?

Mamy bardzo dobre doświadczenia. Pacjenci i ich najbliżsi są zadowoleni, jakość ich życia istotnie się poprawia. Wyrównanie nocne glikemii w większości przypadków jest bardzo dobre. Pacjent jest praktycznie w zakresie docelowych wartości glikemii, niemalże w normoglikemii.

Dzisiaj poza wartością hemoglobiny glikowanej, kryteria wyrównania glikemii w zapisie systemu ciągłego monitorowania CGM są ściśle zdefiniowane. Są nowym wyznacznikiem wyrównania glikemii i jej wartości docelowej. I tak dla osób z cukrzyca typu 1 zwracamy uwagę, jak długo chory na cukrzycę pozostaje w zakresie docelowym 70-180 mg/dl (TIR), jak długo pacjent pozostaje w niskich i bardzo wysokich zakresach wartości oraz jaka jest zmienność wartości glikemii.

Zakres docelowych wartości TIR całodobowo powinien być jak najwyższy, a minimum to 70% z zapisu dwutygodniowego przy stałym stosowaniu CGM, co odpowiada HbA1c 7%. Oczywiście im TIR wyższy tym HbA1c niższa, co dla osoby z cukrzycą oznacza mniejsze ryzyko powikłań naczyniowych. Zgodnie z zaleceniami PTD dla osoby z cukrzycą typu 1 wartość docelowa HbA1c jest poniżej 6,5% przy zminimalizowaniu ryzyka hipoglikemii i dobrej jakości życia.

Która osoba z cukrzycą najbardziej skorzysta z tego systemu?

Każda osoba z cukrzycą wymagająca intensywnej insulinoterapii.

Czy urządzenie/system jest refundowany?

Nie ma refundacji urządzenia. Natomiast refundacja na osprzęt do systemu Minimed 780G jest taka sama jak dla innych pomp insulinowych dostępnych w Polsce.

Śląski Uniwersytet Medyczny chętnie korzysta z rozwoju nowych technologii w leczeniu cukrzycy typu 1 i szczyci się indywidualizacją terapii dla każdego pacjenta.

Jesteśmy ośrodkiem referencyjnym diabetologii dziecięcej i młodych dorosłych nie tylko w Polsce, ale i na świecie (na międzynarodowej liście ośrodków referencyjnych z certyfikatem SWEET obok SUM, znajduje się także Warszawski, Opolski i Rzeszowski Uniwersytet Medyczny – przyp. red.), korzystanie z najnowszych technologii, także z tych, które nie są w pełni dostępne w naszym kraju jest dla nas codziennością.

Mam przekonanie, że prowadzenie cukrzycy typu 1 samo w sobie dzisiaj wymaga nowoczesnej technologii. Aktualnie nie jesteśmy w stanie wyleczyć pacjenta, choroba jest przewlekła, a więc i postępująca, ale możemy zrobić bardzo dużo, aby zmniejszyć ryzyko zmian naczyniowych poprzez stosowanie nowych technologii, które bardzo szybko się rozwijają. Podążamy głównym nurtem najnowszych technologii, stąd każda innowacyjna oferta dla naszych pacjentów jest u nas dostępna. Jeżeli tylko parametry są spełnione, stosujemy indywidualizację terapii dla pacjentów, którzy przyjeżdżają do nas z różnych stron Polski z różnymi narzędziami diabetologicznymi, czasami samodzielnie zbudowanymi albo kupionymi zagranicą w Czechach, Niemczech czy nawet w Stanach Zjednoczonych, bądź przyjechali odwiedzić nasz kraj i zostali zmuszeni przez los do kontaktu z naszym ośrodkiem.

W naszej ofercie są zarówno pompy z przetargu, pompy dostępne komercyjnie, tak jak pompa hybrydowa, czy pompy bezprzewodowe, a także pompy zakupione zagranicą. Każdy system ciągłego monitorowania glikemii czy inne narzędzie diabetologiczne przechodzi przez nasze ręce, znamy te urządzenia i dostosowujemy je indywidualnie do każdego pacjenta. To duma naszego zespołu.

Większość z tych urządzeń istotnie różni się algorytmami, a dodatkowo trzeba pamiętać, że każdy pacjent ma inne parametry, często również choroby współistniejące czy możliwości środowiskowe. To stanowi ogromne wyzwanie, aby dane narzędzie odpowiednio dopasować do pacjenta. W naszej poradni każde rozwiązanie dostosowujemy i to nasza praca na co dzień.

Ilu pacjentów Pani zespół ma pod opieką?

W poradni mamy około 2 tys. pacjentów do 21. roku życia.

Obecnie praktycznie zrezygnowaliśmy z teleporad na rzecz wizyt osobistych oraz wideoporad. Nowoczesne technologie towarzyszą opiece diabetologicznej dzieci i młodych dorosłych od wielu lat, i z oczywistych względów znacząco rozwinęły się w ostatnich miesiącach.

Aktualnie zdalne odczytanie pamięci prawie wszystkich urządzeń, narzędzi diabetologicznych, stosowanych przez pacjenta z cukrzycą na co dzień i ich przesłanie do poradni jest postępowaniem rutynowym, bądź coraz częściej wykorzystujemy w praktyce dostęp do danych pacjenta z wirtualnej „chmury”.

Takie możliwości pozwalają na wykonywanie telemedycyny zgodnie z wysokimi standardami medycznymi, jednakże nadal kontakt z osobą z cukrzyca jest kluczowy. Zgodnie z zaleceniami PTD na 2021 rok, , rekomendujemy, aby pacjent na co drugą wizytę zgłosił się osobiście do lekarza – nie rzadziej niż co 6 miesięcy.

W przewlekłej chorobie, jaką jest cukrzyca typu 1, która dodatkowo przypada na okres rozwoju fizycznego i umysłowego dziecka, jest to konieczne, bo każde zaniedbanie może skutkować nieodwracalnymi zmianami.

Jak wygląda zespół, który działa w Klinice Diabetologii Dziecięcej, Katedry Pediatrii SUM?

Nasz zespół jest wielodyscyplinarną drużyną terapeutyczną z wieloletnim doświadczeniem. Składa się z diabetologów, pediatrów, pielęgniarek edukacyjnych, dietetyków, psychologów. Bardzo ważna jest także praca naszych sekretarek i wspólne poszukiwanie rozwiązań problemów socjalnych naszych pacjentów. Mamy różne rodziny, nie wszystkie są odpowiednio przygotowane, niektóre nie mają możliwości podołania chorobie przewlekłej dziecka.

Nawet najlepsze technologie nie zastąpią człowieka. Nowe urządzenie to często nowa filozofia leczenia, nabycie nowych nawyków i pozbycie się starych także u nas, lekarzy. Obserwacja i prawidłowa ocena, czy zastosowana terapii przynosi u pacjenta efekt, a w razie potrzeby szybka korekta terapii wymaga od nas nieustannego profesjonalizmu i umiejętnego zarządzania.

SUM realizuje także najszerzej zakrojone badanie kliniczne INNODIA poświęcone cukrzycy typu 1.

Jesteśmy jedynym ośrodkiem poza Słowenią, z bloku krajów postkomunistycznych Europy, które bierze udział w tym badaniu (innodia.eu/pl/about-innodia). Ma ono wsparcie środków UE, a także firm farmaceutycznych i samych pacjentów. Tworzymy bank pacjentów i ich najbliższych, którzy są w grupie wysokiego ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 1 po to, aby zrozumieć patogenezę tej choroby i możliwości jej prewencji czy zahamowania na każdym jej etapie.

Badanie INNODIA zostało rozszerzone o nową gałąź, tzw. Harvest (innodia.eu/pl/harvest), czyli niekomercyjne badania kliniczne, które również prowadzone są przez uniwersytety pod patronatem Unii Europejskiej.

Jak już wspomniałam, badanie jest bezpłatne, dlatego tak ważny jest udział pacjentów. Jak dotychczas, nie robimy powszechnych badań przesiewowych, natomiast wiadomo, że największe 15-krotne ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 1 występuje u osób w pierwszej linii od osoby chorej, czyli linia rodzic-dziecko, rodzeństwo. Te osoby zapraszamy do naszego badania.

Co dzisiaj możemy powiedzieć o cukrzycy typu 1?

Wzrost zapadalności na cukrzycę typu 1 w Polsce z roku na rok wynosi 7%, to najczęstsza nieuleczalna choroba przewlekła u dzieci. Cukrzyca typu 1 jest chorobą niejednorodną. Zaczyna się wiele miesięcy, a czasem lat przed pierwszymi objawami, kiedy już doszło do zniszczenia ponad 90% komórek beta trzustki.

Już od kilku lat mówi się o tzw. cichej cukrzycy typu 1, kiedy pojawiają się przeciwciała i kwestią czasu jest wystąpienie objawów choroby. Naszym głównym celem jest poszukiwanie takich rozwiązań, aby ten proces albo zahamować, albo spowolnić, i żeby to rozwiązanie było możliwie dla każdego chorego.

Cukrzyca typu 1 jest coraz bardziej powszechna, zwłaszcza w krajach o wysokorozwiniętych, dlatego nie można powiedzieć, że nie mamy możliwości ekonomicznych, aby znaleźć rozwiązanie, a jednak nie udaje się to już tyle już lat. W tym roku mija sto lat od punktu zwrotnego w dziejach ludzkości – odkrycia insuliny. To sto lat temu po raz pierwszy nauka dała życie osobie, która zachorowała na cukrzycę typu 1.

Tylko połączenie działań naukowych, szeroko zakrojonych działań klinicznych i aktywności samych pacjentów może przynieść rozwiązanie. Dlatego chciałabym gorąco podziękować wszystkim pacjentom, którzy nam zaufali i razem z nami budują lepsze jutro.

Chcę podziękować także wszystkim ludziom dobrej woli z wielu Fundacji, którzy pokochali osoby z cukrzycą, dzieci, młodzież i współpracują z nami na co dzień, aktywnie niosąc życzliwość oraz podnosząc zarówno świadomość diabetologiczną samych osób z cukrzyca, jak i ich opiekunów i całego społeczeństwa.

Rozmawiała Agnieszka Krupa

Prof. Przemysława Jarosz Chobot – diabetolog, pediatria, endokrynolog i diabetolog dziecięcy, kieruje Katedrą Pediatrii i Kliniką Diabetologii Dziecięcej Wydziału Lekarskiego w Katowicach, Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, konsultant wojewódzki ds. diabetologii i endokrynologii dziecięcej w woj. śląskim, współautorka Zaleceń Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego i światowych ISPAD International Society for Pediatric nad Adolescent Diabetes.

25.03.2021

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.