Grzybica skóry gładkiej to choroba zakaźna spowodowana przez grzyby, która dotyczy skóry nieowłosionej. Grzybica skóry gładkiej najczęściej pojawia się na tułowiu, rękach, nogach lub szyi. Ma postać czerwonych plam, które na obwodzie mogą mieć pęcherzyki lub krostki i mogą zajmować duże powierzchnie skóry. W leczeniu stosuje się leki przeciwgrzybicze.
Co to jest grzybica skóry gładkiej?
Grzybica skóry gładkiej to choroba zakaźna spowodowana przez grzyby – dermatofity. Skóra gładka to skóra nieowłosiona. Grzybica skóry gładkiej może zatem wystąpić na skórze gładkiej różnych okolic – najczęściej na tułowiu, rękach, nogach lub szyi. Grzybica skóry gładkiej nie jest ciężką chorobą, ale może znacznie wpłynąć na codzienne funkcjonowanie, dlatego – jak w przypadku wszystkich grzybic – należy jak najszybciej wdrożyć odpowiednie leczenie.
Na skórze gładniej może się też pojawić inne zakażenie grzybicze, zakażenie wywołane przez grzyb drożdżakopodobny Malassezia, który powoduje łupież pstry.
Grzybica skóry gładkiej – przyczyny
Za powstanie grzybicy skóry gładkiej odpowiadają przede wszystkim dwa rodzaje grzybów:
- dermatofity antropofilne – np. Trichophyton rubrum, który jest najczęstszą przyczyną grzybicy, a do zakażenia dochodzi przez kontakt bezpośredni z chorą osobą lub pośrednio – przez ręczniki, odzież
- dermatofity zoofilne (np. Microsporum canis, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton verrucosum), które są przenoszone na człowieka przez zwierzęta i występują częściej u dzieci (zob. Zakażenia grzybicze u dzieci).
Grzybica skóry gładkiej - objawy
Ryc. 1. Grzybica skóry gładkiej u dorosłego. Wykwity obejmują pachwiny i szerzą się obwodowo. Widoczne jest dobre odgraniczenie zmian chorobowych od skóry zdrowej i większe nasilenie procesu chorobowego na obwodzie wykwitu niż w centrum. Źródło: Interna Szczeklika 2025Grzybica skóry gładkiej u dorosłych
U dorosłych grzybica skóry gładkiej jest najczęściej wywołana jest przez T. rubrum, który może powodować bardzo rozległe i przewlekłe zmiany skórne, którym może towarzyszyć świąd. Zakażenie pierwotne dotyczy stóp i paznokci stóp, następnie obejmuje okolicę pachwinową i dalej szerzy się w obrębie tułowia i kończyn.
Objawami zakażenia są dobrze odgraniczone ogniska rumieniowe ze złuszczaniem, czyli czerwone, łuszczące się plamki. Plamki te mają wyraźnie zarysowany brzeg (część obwodową), który może być bardziej czerwony i moją występować w jego obrębie pęcherzyki i krosty. Mogą zajmować duże obszary skóry. W wyniku wnikania grzybów do mieszków włosowych może dochodzić do powstawania grudek (tzw. ziarniniak Majocchiego).
Ryc. 2. Grzybica skóry gładkiej. Silnie swędząca zmiana rumieniowa z tzw. aktywnym brzegiem.
Ryc. 3. Grzybica antropofilna skóry gładkiej. Zmiana na udzie u 16-letniej pacjentki. Źródło ryc. 2.-3. dr n. med. Katarzyna Anna Kisiel, Zmiany na twarzy u 12-letniej dziewczynki, pediatria.mp.pl
Grzybica skóry gładkiej u dzieci
U dzieci zwykle grzybicę skóry gładkiej powodują dermatofity zoofilne (odzwierzęce) i występuje bardziej nasilony stan zapalny w porównaniu z zakażeniem grzybami antropofilnymi, które są częstsze u dorosłych.
Ryc. 4. Grzybica skóry gładkiej u dziecka. Zmiana rumieniowo-naciekowa z obecnością krost na powierzchni. Źródło: Interna Szczeklika 2025Grzybica skóry gładkiej – rozpoznanie
Najpierw lekarz zbierze wywiad, a następnie zbada pacjenta. Często już na tym etapie ustala się wstępne rozpoznanie, ponieważ grzybica skóry gładkiej może powodować charakterystyczne objawy. Potwierdzeniem jest dodatni wynik badania mykologicznego z zeskrobin skóry ze zmianami chorobowymi.
Grzybica skóry gładkiej – leczenie
Leczenie grzybicy skóry gładkiej polega na stosowaniu leków przeciwgrzybiczych. Jest to leczenie przyczynowe.
Stosuje się leczenie miejscowe, czyli preparaty nakładane na skórę, zwykle przez 2–3 tygodnie, a następnie wskazane jest kontynuowanie terapii przez 1–2 tyg. po ustąpieniu objawów. Do leków, które są stosowane miejscowo należą: klotrimazol, mikonazol, izokonazol, ekonazol, bifonazol, flutrimazol, terbinafina, naftifina, cyklopiroks.
Ponadto konieczne może być zastosowanie leczenia ogólnego, czyli doustnego. Do leków stosowanych doustnie należy: flukonazol, itrakonazol, terbinafina.
