Grzybica odbytu to zakażenie okolic odbytu grzybami, zwykle drożdżakami z rodzaju Candida. Objawy grzybicy odbytu to świąd, dyskomfort, zaczerwienienie, tkliwość, uczucie wilgotności w odbycie. Leczenie polega na stosowaniu leków przeciwgrzybiczych, miejscowo, a czasem także ogólnoustrojowo.
Co to jest grzybica odbytu?
Grzybica odbytu to zakażenie odbytu grzybami, zwykle Candida, czyli grzybami z rodzaju drożdży. Zakażenie drożdżakami może wystąpić w wielu okolicach ciała, m.in. na skórze i błonach śluzowych. Jeśli dotyczy odbytu i okolicy okołoodbytniczej, wówczas mówimy o kandydozie odbytu.
Nie każda obecność grzybów Candida oznacza zakażenie. Stanowią one bowiem prawidłowy komponent flory bakteryjnej skóry. Kiedy zachowana jest dynamiczna równowaga między grzybami i bakteriami, wówczas nie ma objawów zakażenia. W określonych okolicznościach równowaga ta może zostać zakłócona i wówczas może dojść do rozrostu drożdżaków i wystąpienia objawów.
Grzybica odbytu – objawy
Zwykle grzybica odbytu powoduje:
- świąd odbytu
- dyskomfort w okolicy odbytu
- czasem tkliwość obdytu.
Ponadto widoczne może być zaczerwienienie okolicy odbytu i wilgotność. Należy jednak wziąć pod uwagę, że stnieje wiele innych, częstszych przyczyn takich objawów, dlatego najpierw należy je wykluczyć.
Do przyczyn tych należą m.in.:
- podrażnienie związane ze zbyt intensywną higieną, np. używanie agresywnych środków do mycia, używanie perfumowanego papieru toaletowego, mocne tarcie podczas podcierania się
- noszenie obcisłej, nieprzewiewnej bielizny, pocenie się, co może powodować odparzenie okolicy odbytu
- niedokładne podcieranie się, pozostałości stolca po wypróżnieniu
- podrażnienie po biegunkach, np. u osób z zespołem jelita drażliwego
- hemoroidy
- alergie kontaktowe, np. na proszek do prania, papier toaletowy, żel pod prysznic.
Grzybica odbytu – przyczyny
Zaburzenia mikrobioty jelitowej mogą prowadzić do nieprawidłowego namnażania się grzybów Candida, czyli kandydozy jelit. Kandydoza jelit może skutkować grzybicą odbytu. Może to być spowodowane antybiotykoterapią, nieprawidłowym funkcjonowaniem układu odpornościowego w przebiegu chorób ogólnoustrojowych oraz w stanach niedożywienia.
Może Cię zainteresować:
- Fakty i mity o Candida w jelitach
- Kandydoza przewodu pokarmowego - objawy, przyczyny i leczenie
- Grzybica pachwin – przyczyny, objawy, leczenie
Infekcja grzybicza może się rozpocząć w pochwie i rozprzestrzenić na odbyt lub odwrotnie, może rozpocząć się w odbycie i rozprzestrzenić do pochwy. Może się to wiązać ze stosowaniem antybiotyków (zob. Grzybica po antybiotyku – dlaczego się pojawia i jak jej zapobiegać?).
Czytaj więcej o grzybicy pochwy: Grzybica pochwy - objawy, przyczyny i skuteczne leczenie
Grzyby Candida namnażają się w ciepłym i wilgotnym środowisku. Dlatego też noszenie nieprzewiewnej bielizny ze sztucznych materiałów, zwłaszcza ciasnej, niewłaściwa higiena, nadmierna potliwość mogą sprzyjać infekcjom grzybicznym.
U niektórych osób zakażenia grzybicze są częstsze niż u innych. Dotyczy to kobiet w ciąży, osób otyłych, stosujących antybiotyki, a także z zaburzeniami układu odpornościowego na różnym tle (np. chorych na cukrzycę).
Grzybica odbytu może się też przenosić podczas praktyk seksualnych z osobą zakażoną.
Grzybica odbytu – diagnostyka
Rozpoznanie grzybicy zwykle opiera się na wywiadzie i badaniu przedmiotowym. Czasem konieczne jest pobranie wymazu z odbytu i badanie mykologiczne, czyli badanie pod mikroskopem.
Jaki lekarz zajmuje się chorobami odbytu?
Lekarzem, który specjalizuje się w leczeniu chorób odbytu, jest proktolog.
Grzybica odbytu – leczenie
Leczenie zależy od nasilenia grzybicy, jej przyczyny i objawów towarzyszących.
Zwykle obejmuje stosowanie leków przeciwgrzybiczych. Leki mogą mieć formę maści, kremu lub czopków. Leki tego typu stosuje się także w zakażeniach grzybiczych pochwy. Do leków przeciwgrzybiczych należą: mikonazol, klotrimazol, ketokonazol, flukonazol, nystatyna.
Ile trwa leczenie grzybicy odbytu?
Prawidłowo leczona grzybica zwykle ustępuje w ciągu kilku dni – tygodnia. Nie należy samodzielnie przerywać leczenia po zauważeniu poprawy, ponieważ może to skutkować nawrotem choroby. U kobiet, u których występuje jednocześnie grzybica pochwy, należy prowadzić równoczesne leczenie.
Grzybica odbytu – domowe sposoby
Leczenie grzybicy odbytu prowadzi lekarz. Nie ma domowych sposobów na leczenie grzybicy odbytu. Istnieją jednak badania sugerujące, że są metody, które można zastosować w domu, które mogą przynieść ulgę. Należą do nich:
- ozonowana oliwa z oliwek, która stosowana miejscowo może zmniejszać świąd
- maść miodowa, która może działać wspomagająco i zmniejszać objawy
- stosowanie probiotyków.
Przed zastosowaniem tych metod leczenia należy omówić je z lekarzem. Należy utrzymywać odpowiednią higienę okolic odbytu, które powinny być czyste i suche.
