Nadmierny przyrost masy ciała u nastolatków i młodych dorosłych wiąże się z wyraźnie wyższym ryzykiem przedwczesnej śmierci. Osoby, u których otyłość pojawiła się między 17. a 29. rokiem życia, mają o ok. 70 proc. wyższe ryzyko zgonu niż ludzie bez tej choroby - wynika z badania opublikowanego w „eClinicalMedicine”.
Badacze przeanalizowali zmiany masy ciała u ponad 600 tys. osób między 17. a 60. rokiem życia. Pomiarów wagi dokonywano u nich co najmniej trzykrotnie, a następnie zestawiono je z danymi dotyczącymi przyczyn zgonów.
W trakcie obserwacji, trwającej średnio 23 lata u mężczyzn i 12 lat u kobiet, zmarło ponad 115 tys. uczestników. Analiza wykazała, że osoby, u których otyłość rozwinęła się między 17. a 29. rokiem życia, miały o ok. 70 proc. wyższe ryzyko przedwczesnej śmierci w porównaniu z tymi, u których otyłość nie rozwinęła się do 60. urodzin.
Początek otyłości naukowcy zdefiniowali jako moment, w którym wskaźnik masy ciała (BMI) po raz pierwszy osiągnął wartość 30.
- Jednym z możliwych wyjaśnień jest dłuższy czas narażenia organizmu na biologiczne skutki nadmiernej masy ciała - powiedziała współautorka badania, doktorantka Huyen Le.
Dalsze badania ujawniły, że znaczenie miała nie tylko sama otyłość, ale też tempo przybierania na wadze. Średnio uczestnicy tyli ok. 0,4 kg rocznie, a ci, u których proces ten przebiegał szybciej, częściej umierali przedwcześnie.
Zależność była widoczna zarówno dla ogólnej śmiertelności, jak i zgonów z powodu chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy czy innych zaburzeń powiązanych z otyłością. Wyjątek stanowiło ryzyko zgonu z powodu nowotworów u kobiet - w tym przypadku moment przyrostu masy ciała nie miał wyraźnego znaczenia.
- Jeśli dłuższa ekspozycja na otyłość byłaby kluczowa, to jej wcześniejszy początek powinien zwiększać ryzyko nowotworów. Tak się jednak nie dzieje, co sugeruje udział innych mechanizmów biologicznych - zaznaczyła Le.
Jej zdaniem jednym z możliwych wyjaśnień są zmiany hormonalne związane z menopauzą. Nie jest jednak jasne, jaki jest kierunek tej korelacji: czy to hormony wpływają na masę ciała, czy też masa ciała odzwierciedla procesy zachodzące w organizmie.
Autorzy podkreślili, że siłą ich badania było wykorzystanie pomiarów masy ciała wykonywanych przez personel medyczny, a nie danych zadeklarowanych przez uczestników, co zwiększa wiarygodność wyników.
