medycyna praktyczna dla pacjentów
Dieta obniżająca stan zapalny w organizmie, nazywana dietą przeciwzapalną, zmniejsza ryzyko otępienia, nawet u osób z podwyższonymi biomarkerami choroby Alzheimera – wykazały wieloletnie obserwacje w Szwecji, opublikowane przez „JAMA Network Open”.
Przestrzeganie tzw. diety śródziemnomorskiej może wspierać zdrowie psychiczne osób po 50. roku życia. Naukowcy podkreślają, że styl odżywiania to jeden z filarów dobrego samopoczucia.
Okręgowa Izba Lekarska w Szczecinie wyraża zaniepokojenie rosnącą ilością promocji alkoholu w sklepach dyskontowych. Jedna z granic została przekroczona przez sieć sklepów Biedronka. Sklep oferował wódkę w formie "małpek" w systemie 2+1 lub o połowę tańszą drugą butelkę z aplikacją.
Badania wykazują, że wśród kobiet z BMI równym 30 zaledwie jedna na 124 ma szansę na samodzielnie zredukowanie masy ciała do prawidłowego poziomu za pomocą diety i aktywności fizycznej.
Od lat lekarze i naukowcy powtarzają, że należy mniej siedzieć i więcej się ruszać. Nowe badanie z Chin sugeruje jednak, że sprawa jest bardziej zniuansowana – u osób bardzo aktywnych fizycznie dalsze ograniczanie czasu spędzanego na siedzeniu nie zawsze przynosi korzyści zdrowotne.
O roli prawidłowego żywienia w procesie leczenia będzie można dowiedzieć się podczas kolejnej edycji Dni Żywienia Klinicznego. Wydarzenie odbędzie się 27 czerwca 2026 roku w Szpitalu Uniwersyteckim przy ul. Kopernika 50 w Krakowie.
Badacze z Uniwersytetu Przyrodniczego i Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu sprawdzili, jak rodzaj użytej herbaty wpływa na końcowy charakter napoju.
Coraz więcej danych światowych pokazuje, że dobrze zaplanowana opieka żywieniowa to inwestycja, która przynosi korzyści nie tylko pacjentom, ale także szpitalom i całemu systemowi ochrony zdrowia.
Kluczowe znaczenie ma zmiana sposobu myślenia o otyłości – z problemu indywidualnego na chorobę wymagającą systemowego podejścia – podkreśla dr hab. Alina Kuryłowicz, prof. CMKP, endokrynolog i diabetolog, zajmująca się leczeniem otyłości.
Badacze przeanalizowali zmiany masy ciała u ponad 600 tys. osób między 17. a 60. rokiem życia.
Według WHO otyłość osiągnęła skalę globalnej epidemii – obecnie ponad 1 miliard osób na świecie żyje z otyłością.
Od lat obserwujemy, że poziom aktywności fizycznej dzieci spada – podkreśla dr Anna Dzielska, adiunkt, p.o. kierownik Zakładu Zdrowia Dzieci i Młodzieży w Instytucie Matki i Dziecka.
Naukowcy z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie opracowali bezpłatną aplikację do codziennego monitorowania spożycia produktów spożywczych i motywowania użytkowników do zdrowszego odżywiania. Autorem koncepcji naukowej jest prof. dr hab. Lidia Wądołowska z Katedry Żywienia Człowieka WNoŻ UWM.
Picie wody zamiast słodzonych napojów, jedzenie warzyw zamiast wysoko przetworzonej żywności i codzienna aktywność fizyczna nie wystarczą, by społeczeństwo było zdrowe.
Reklama suplementów diety ma pewne ograniczenia, pomimo że są one żywnością – mówi dr Anna Banaszewska, radczyni prawna i magister farmacji.
W Polsce już około jedna trzecia dzieci w wieku 7–9 lat ma nadmierną masę ciała
Uzyskane wyniki wskazują, że nawet umiarkowana aktywność fizyczna może przynosić znaczące korzyści zdrowotne.
Nowe badania nad tym zagadnieniem przeprowadzili naukowcy z Uniwersytetu Południowej Danii.
Taiwanofungus camphoratus popularniej Antrodia camphorata to rzadki grzyb nadrzewny rosnący wyłącznie na Tajwanie. Pasożytuje na endemicznym drzewie kamforowym. Owocniki T. camphoratus są od dawna stosowane w tradycyjnej medycynie Tajwanu w leczeniu uszkodzonych ścięgien i mięśni, stanów lękowych, grypy, przeziębienia, bólu głowy, gorączki i wielu chorób innych chorób.
Na początku 2026 roku ogłoszono nowe zalecenia żywieniowe dla populacji amerykańskiej. W artykule omówiono najważniejsze założenia Dietary Guidelines for Americans 2025–2030, wyjaśniono na czym polega proponowany „powrót do prawdziwej żywności” oraz jakie zmiany dotyczą m.in. białka, nabiału i produktów przetworzonych. Artykuł pokazuje także, jak nowe wytyczne mają się do polskich zaleceń żywieniowych i które z nich mogą budzić wątpliwości.
Nowe regulacje w Wielkiej Brytanii istotnie ograniczające reklamę niezdrowej żywności kierowanej do dzieci to jeden z najmocniejszych sygnałów w Europie, że profilaktyka otyłości zaczyna być traktowana jako realny priorytet zdrowia publicznego – ocenia Marta Pawłowska, Przewodnicząca Prezydium Partnerstwa STOP OTYŁOŚCI.
Od poniedziałku w Wielkiej Brytanii obowiązuje zakaz emitowania reklam śmieciowego jedzenia przed godziną 21.
Wyniki opublikowane w czasopiśmie „JAMA Network Open” jasno wskazują, że pozytywne efekty ruchu manifestują się nawet wtedy, gdy pojawia się on w naszym życiu dość późno.
Małżeństwo i wsparcie emocjonalne mogą chronić przed otyłością, wpływając na komunikacje pomiędzy mózgiem a jelitami – informują badacze na łamach pisma „Gut Microbes”.
W badaniu wykorzystano dane z wieloletniego panelu HILDA, który co roku monitoruje te same osoby; umożliwiło to porównanie masy ciała przed i po zmianie miejsca zamieszkania.
Aby pomóc rodzicom i innym opiekunom dzieci i młodzieży w radzeniu sobie z epidemią otyłości młodego pokolenia, organizatorzy kampanii „Porozmawiajmy Szczerze o Otyłości” opracowali poradnik pt. „PoMOCnik dla rodziców i opiekunów.
Celem diety ketogenicznej jest indukowanie w organizmie stanu metabolicznego, w którym - z powodu radykalnego ograniczenia węglowodanów w diecie - wątroba zaczyna produkować ciała ketonowe.
Skoro ruch daje tyle korzyści, to dlaczego tak trudno rozruszać fotelową cywilizację? Jak pomóc Polakom wstać z foteli?
Wciąż jednak ich obecność w diecie jest za mała – alarmują eksperci.
System działań wspierających zdrowe odżywianie nadal wymaga poprawy w zakresie skuteczności, spójności i monitorowania, mimo podejmowanych inicjatyw legislacyjnych, edukacyjnych i promocyjnych.
30 proc. hospitalizowanych pacjentów jest niedożywionych w chwili przyjęcia. Żywienie kliniczne może być istotnym elementem procesu leczenia.
Zdaniem naukowców stopień przetworzenia żywności - niezależnie od liczby kalorii czy zawartości tłuszczu, cukru i soli - może być kluczowy dla stanu zdrowia i masy ciała.
Starzenie można spowolnić, a być może nawet częściowo odwrócić – wynika z raportu przygotowanego przez zespół badaczy z Polski, USA i Wielkiej Brytanii pod kierownictwem dr. Piotra Chmielewskiego z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Uczelnia właśnie opublikowała jego rezultaty.
Najlepszym płynem nawadniającym nie jest woda, lecz mleko, sok pomarańczowy lub herbata – wynika z badań specjalistów z St. Andrews University.
Jest bogatym źródłem związków odżywczych, jego produkcja przyczynia się do zrównoważonego rozwoju oraz ochrony środowiska i wcale nie jest taki nowy.
Większe spożycie czarnej herbaty, jagód, owoców cytrusowych i jabłek może pomóc zdrowiej się starzeć – informuje pismo „Nucleic Acids Research”.
To, jak się odżywiamy w średnim wieku, decyduje o naszym zdrowiu w wieku 70 lat, niezależnie od aktywności fizycznej – wykazały 30-letnie badania opublikowane przez „Nature Medicine”. Amerykańscy badacze wyszczególnili osiem najbardziej korzystnych dla zdrowia diet.
Pączki bezglutenowe, wegańskie, proteinowe, bez smażenia na tłuszczu – coraz częściej niektóre składniki tradycyjnie stosowane zamienia się na takie o właściwościach prozdrowotnych.
W latach 2008-2017 ilość cukru spożywanego przez jednego mieszkańca naszego kraju wzrosła o ponad 6 kg. Wprawdzie o 6 kg zmniejszyliśmy spożycie cukru nieprzetworzonego, ale aż o 12 kg zwiększyliśmy konsumpcję cukrów prostych obecnych w przetworzonej żywności – powiedział prof. Paweł Bogdański.
Idealnie dopasowana odzież z połowy XIX w. była na tyle powszechna, że pojawił się pierwszy „influencer dietetyczny” – słynny poeta i dramaturg George Gordon Byron. Spopularyzował on m.in. dietę octową, która kilku zbyt gorliwie stosujących ją fanów poety kosztowała życie.
Jedną z większych zmian jest wyłączenie norm dla niemowląt w pierwszych 6 miesiącach życia.
Lekarze powinni zachęcać pacjentów, zwłaszcza w wieku starszym i średnim, do regularnej aktywności fizycznej – ocenia specjalista medycyny sportowej prof. Ernest Kuchar.
6 tys. kalorii zje podczas świątecznego dnia przeciętny Polak, a niektórzy nawet 10 tys. – wskazuje prof. Danuta Figurska–Ciura z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.
Portugalscy badacze odkryli, że systematyczne sięganie po kawę wydłuża życie o średnio 1,8 roku.
Świąteczny czas to okazja do rodzinnych spotkań i obfitych posiłków, ale warto zachować umiar – podkreśla dietetyczka ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego mgr Daria Dobkowska-Szefer.
Grupa naukowców z Polski, Czech i Słowacji opracowała specjalny zestaw ćwiczeń, który pomoże poprawić aktywność fizyczną społeczeństwa.
Spożywanie dużych ilości wysokoprzetworzonej żywności sprzyja starzeniu się organizmu. To wynik włoskiego badania z udziałem ponad 22 tys. osób.
Przyswajalność witamin i mikroelementów z suplementów jest słaba. Zdecydowanie lepiej zjeść produkt spożywczy, naturalny i smaczny niż tabletkę – powiedział lekarz dr hab. Michał Chudzik.
Aktywność fizyczna, również podejmowana tylko w weekendy, wystarczy aby pomóc chronić się przed ponad 200 chorobami – informuje pismo „Circulation”.
Przekłada się to na rozwój kierunków studiów związanych z żywieniem.
Po wakacjach nie popadajmy w skrajność i nie przechodźmy na restrykcyjną dietę, tylko dlatego, że pozwoliliśmy sobie na chwilę „szaleństwa żywieniowego” – mówi dr n. społ. Marzena Sekuła z Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia Grupy LUX MED.
W Polsce aż 40 proc. osób po 65. roku życia ma nadwagę, a 35 proc. otyłość. Około 2050 r. statystyczny Polak będzie żył krócej z powodu otyłości aż o 4 lata.
Podatki od żywności wysokoprzetworzonej mogą pomóc walczyć z otyłością - wpływy z nich można przeznaczyć np. na dopłaty do zdrowego jedzenia.
W upały organizm traci wiele elektrolitów i minerałów, aby temu zapobiec, warto sięgnąć po arbuzy, melony, a także po chłodniki na bazie jogurtów naturalnych czy kefirów – radzi dietetyczka kliniczna Martyna Puc ze Szpitala Miejskiego nr 4 w Gliwicach.
Poprawa ostrości widzenia, lepszy kontrast widzenia oraz lepsze widzenie w nocy – takie efekty przyniosły suplementy diety opracowane przez zespół prof. Alicji Kucharskiej z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.
W rozmowach o otyłości często pojawiają się hasła, w których akcent pada na walkę. Przestańmy walczyć. Walka jest spalająca, a żaden pacjent tego nie potrzebuje. Pacjent potrzebuje wsparcia i psychoedukacji – wskazują ambasadorzy kampanii „Porozmawiajmy szczerze o otyłości. Z miłości”.
W Narodowym Programie Zdrowia na lata 2021-2025 otyłość uznano za chorobę cywilizacyjną, a jej leczenie za jeden z priorytetów.
Zbyt małe spożycie płynów prowadzi do odwodnienia, którego skutkiem są zaburzenia w pracy całego organizmu – przypomniał Główny Inspektorat Sanitarny.
Otyłość jest jedną z najbardziej stygmatyzowanych chorób. Cały czas nie mamy świadomości i nie mamy powszechnego przekonania, że otyłość jest chorobą – zaznaczyła Katarzyna Głowińska, prezes Fundacji na Rzecz Leczenia Otyłości FLO.
Aktywność fizyczna może zwiększać skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego. Naukowcy z Uniwersytetu w Santo Amaro wykazali jednak, że szczególnie dobre efekty udaje się osiągnąć, stosując trening siłowy.
Wiele kwiatów, które są dostępne w kwiaciarniach może znaleźć swoje miejsce na talerzu. Mogą być z powodzeniem m.in. dodawane do sałatek, dań mięsnych czy jako składniki ciast – mówił dr n. med. Sławomir Dudek z Wydziału Nauk Farmaceutycznych Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.
Utrata kluczowych gatunków mikroorganizmów przyczynia się zaś do coraz częstszego występowania zaburzeń zdrowia metabolicznego wśród mieszkańców miast – informuje czasopismo „Science”.
System opieki zdrowotnej nie zapewniał kompleksowej opieki osobom cierpiącym na nadwagę, otyłość czy ich powikłania – wskazuje NIK.
Wytyczne WHO zalecają, aby dorośli podejmowali co najmniej 150 minut tygodniowo umiarkowanej aktywności fizycznej, 75 minut tygodniowo intensywnej aktywności fizycznej lub równoważną kombinację obu intensywności.
Najlepiej usmażyć pączki samemu albo wybrać – jeśli mamy szansę – takie z owocową konfiturą i przyrządzane mniej tradycyjnie, czyli nie na smalcu – radzi dr Katarzyna Wolnicka.
Na zły stan zdrowia Polaków wpływ ma niewłaściwa dieta i niezdrowy styl życia. Choć świadomość społeczeństwa w tym obszarze rośnie – są też rozwiązania i nawet pieniądze, by ten stan rzeczy odmienić – to brakuje efektywnej współpracy i praktycznego wdrażania istniejących rozwiązań.
Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Cukrzycy eksperci wysunęli wniosek o zakazanie funkcjonowania systemu Nutri-Score (również w wersji poprawionej) na polskim rynku, aż do potwierdzenia jego skuteczności przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA).
Po raz pierwszy dostaliśmy leki skuteczne i bezpieczne w zmaganiach z otyłością – zaznacza prof. Leszek Czupryniak, kierownik Kliniki Diabetologii i Chorób Wewnętrznych WUM.
Jak co roku, amerykański „U.S. News & World Report” opublikował wyniki plebiscytu na najzdrowsze diety 2024 roku. Ranking przygotowywany jest przez 43 ekspertów w dziedzinie żywienia, otyłości, cukrzycy, chorób serca i psychodietetyki.
Zbyt mała aktywność sportowa Polaków staje się coraz większym problemem. Przynajmniej 30–50% dorosłych Polaków dostarcza organizmowi za mało ruchu. Generuje to ogromne koszty społeczne i ekonomiczne – wskazują eksperci PAN.
Osoby, które utrzymują lub zwiększają swoją wydolność aerobową, są mniej narażone na hospitalizację w przyszłości, zwłaszcza jeśli były hospitalizowane wcześniej. Takie wnioski płyną z badań przeprowadzonych na Uniwersytecie w Göteborgu.
Kwestia świadomości, chęci podjęcia współpracy i wreszcie zgody na trzymanie reżimu wyznaczonego po operacji bariatrycznej jest kluczem do osiągnięcia sukcesu – mówi prof. Wojciech Lisik, krajowy konsultant transplantologii klinicznej.
Regularne spożywanie orzechów może zmniejszyć ryzyko depresji. Do takich wniosków doszli naukowcy, którzy przeanalizowali dane dotyczące dużej grupy dorosłych Brytyjczyków.
System Nutri-Score w odniesieniu do wielu produktów spożywczych może stymulować prozdrowotne zachowania konsumentów, ale nie powinien być stosowany obligatoryjnie – czytamy w stanowisku Komitetu Nauki o Żywieniu Człowieka PAN.
Jedzenie w dziesięciogodzinnym oknie wiąże się z większą energią i lepszym nastrojem oraz mniejszym natężeniem głodu, pokazują nowe wyniki największego tego rodzaju badania naukowego w Wielkiej Brytanii.
Dla 700 tys. Polaków chorujących na otyłość olbrzymią szansą był unikatowy na skalę światową pilotażowy program KOS-BAR. Czy będzie kontynuowany?
24 października obchodziliśmy dzień poświęcony walce z otyłością. Lekarze POZ na co dzień leczą takich pacjentów i wiedzą, co jest dla nich największym problemem.
Młodzież właściwie nie dostrzega działań ze strony szkoły czy państwa, które promowałyby aktywność fizyczną poza zajęciami obowiązkowymi.
Szpital Uniwersytecki planuje prawdziwą rewolucję w żywieniu pacjentów. Już za kilka miesięcy uruchomiony zostanie program „Pacjent wybiera”, dzięki któremu osoby hospitalizowane same zdecydują, co zjedzą na śniadanie, obiad czy kolację.
Nie wiemy, co z leczeniem w ramach KOS-BAR od stycznia 2024 r. Co proponować chorym kwalifikowanym do zabiegów po 1 października 2023 r.? – zastanawiał się prof. Piotr Major.
Zmniejszenie spożycia soli kuchennej, glutaminianu sodu i sodu w produktach przetworzonych uratuje życie siedmiu milionom osób – ocenia WHO i dodaje, że państwa członkowskie nie wdrażają związanych z tym zaleceń.
Jak wykazały badania, dieta przyjazna dla środowiska - oparta na roślinach, w tym warzywach, owocach, produktach pełnoziarnistych, orzechach, olejach roślinnych - zmniejsza o 25 proc. ryzyko zgonu z różnych przyczyn.
Kulinarny e-book z wielkanocnymi potrawami z niskim indeksem glikemicznym. Zachęcamy do dietetycznej alternatywy dla tradycyjnych potraw świątecznych.
Według obszernej analizy dostępnych badań tzw. dieta śródziemnomorska średnio o 25 proc. zmniejsza ryzyko choroby wieńcowej, a także redukuje ryzyko śmierci u kobiet.
Na co wskazują wyniki badań? Czy chorym z zaparciem warto zalecać spożywanie owoców kiwi?
U połowy ludzi nadmierne spożycie kawy może prowadzić do problemów z nerkami. Winny jest wariant rs762551 genu CYP1A2.
Dieta stanowi nieodzowny element terapii cukrzycy. Ma ona na celu uzyskanie i utrzymanie prawidłowego (bliskiego normy) stężenia glukozy, lipidów i lipoprotein we krwi, optymalnych wartości ciśnienia tętniczego oraz pożądanej masy ciała.
Poniżej przedstawiamy stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego – szczegółowe zalecenia dietetyczne
Wydawać by się mogło, że problem niedożywienia dotyczy wyłącznie osób, które cierpią na niedowagę. Niewielu z nas ma świadomość, że zagrożone nim mogą być także osoby o prawidłowej masie ciała, a nawet te, których BMI wykracza znacznie ponad normę.
Praca opublikowana w European Journal of Preventive Cardiology wskazuje, że picie dwóch do trzech filiżanek kawy dziennie może wydłużać życie i zmniejszać ryzyko chorób układu krążenia.
Zwiększenie aktywności fizycznej, które wiele osób ma w planach w ramach noworocznych postanowień, to dobry pomysł, bo ruch oddziałuje na nasz organizm prozdrowotnie – powiedział fizjoterapeuta dr n. med. Kamil Klupiński z Łodzi.
Choć w założeniu tego rodzaju oznaczenie ma sprzyjać promowaniu dobrych nawyków żywieniowych, w praktyce cel ten nie jest spełniony – mówi dr hab. Mariusz Panczyk.
Instytut Staszica ostrzega, że zmiany, proponowane pod pretekstem prac porządkujących pobór opłat, mogą mieć negatywne skutki dla branży rolno-spożywczej.
Corocznie przybywać będzie około 400 tys. dzieci z nadwagą – stwierdziła posłanka Urszula Nowogórska, która zapytała resort zdrowia, czy planowane są programy mające na celu walkę z tym zjawiskiem.
W MZ trwają analizy możliwości wprowadzenia ograniczeń picia napojów energetyzujących przez osoby poniżej 16. roku życia – poinformował wiceminister zdrowia Waldemar Kraska.
Polscy naukowcy opracowali indeks POLA - dzięki któremu możliwe jest oszacowanie, czy dana osoba dostarcza wraz z dietą odpowiednią ilość składników niezbędnych do optymalnego funkcjonowania układu immunologicznego.
Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie oraz Uniwersytet Medyczny w Lublinie dołączają w tym roku akademickim do grona uczelni w Polsce, których studenci mają obowiązkowe zajęcia z leczenia żywieniowego.
Efekt leczenia niefarmakologicznego u pacjentów chorujących na otyłość zwykle wynosi 3-5 proc. utraty wyjściowej masy ciała i często nie jest utrzymywany – stwierdził prof. Paweł Bogdański.
Co czwarty Polak jest otyły, a ponad połowa ma nadwagę. O czym warto pamiętać w Światowy Dzień Walki z Otyłością - i nie tylko? Wraz z Narodowym Centrum Edukacji Żywieniowej zapraszamy na podsumowanie najważniejszych informacji.
Polska boryka się z plagą nadwagi i otyłości. Szacuje się, że w 2025 roku 26% kobiet i 30% mężczyzn będzie zmagać się z problemem otyłości, która uznawana jest za chorobę cywilizacyjną.
Co spakować dziecku do szkoły, żeby jego drugie śniadanie było smaczne i zdrowe? Przedstawiamy kilka prostych pomysłów na odżywcze posiłki i wskazówki, jak je przygotować
Dla kogoś, kto nie przepada za porannym bieganiem, ale lubi rozwiązywać łamigłówki przy śniadaniu, taka możliwość byłaby idealna. Ale czy to prawda? Zapytano o to neurobiolożkę Petrę Ritter.
Kawa pita w rozsądnej ilości, czyli między trzema a czterema filiżankami dziennie, wpływa bardzo korzystnie na nasze zdrowie i zdrowie naszego mikrobiomu jelitowego – mówi prof. Ewa Stachowska z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego.
Dzięki kampaniom prozdrowotnym coraz więcej osób poprawia nawyki żywieniowe, ale są spore różnice w diecie pomiędzy różnymi grupami społecznymi, to zaś przekłada się na ich stan zdrowia.
Jak wykazały badania przeprowadzone w 185 krajach, w skali globalnej diety nie są obecnie dużo zdrowsze niż 30 lat temu.
Jazda na rowerze to nie tylko przyjemność. Wspomaga także pracę serca i układu krwionośnego. Najnowsze badania wskazują, że regularne korzystanie z roweru, może także zmniejszać ryzyko śmierci z powodu chorób sercowo-naczyniowych.
Masz postanowienie, by więcej się ruszać, ale wciąż nie możesz wprowadzić go w życie? Lato jest świetną porą, by zacząć
Niewielka ilość codziennej aktywności fizycznej jest najkorzystniejszym podejściem, jeśli chodzi o budowanie siły mięśni – informuje najnowszy „Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports”.
Nasze ciało składa się w około 70 procentach z wody, którą szybko tracimy szczególnie latem. Jak zatem dbać o odpowiednie nawodnienie i dlaczego jest to tak ważne?
29.04.2022 w godzinach 9:15–14:15 odbędzie się konferencja on-line podsumowująca efekty projektu PREVENTOMICS
W 2021 r. do Narodowego Funduszu Zdrowia trafiło ponad 1,42 mld zł z opłaty cukrowej. Ponad 1 mld zł przeznaczono na refundację produktów leczniczych stosowanych w leczeniu cukrzycy – wynika z pisma Funduszu do ministra zdrowia.
Nie możemy nagle powiedzieć, że przestajemy się przejmować i nie ma już żadnego ryzyka – mówi dr Paloma Cuchi, przedstawicielka Światowej Organizacji Zdrowia w Polsce. Jak podkreśla, trudno w tej chwili prognozować scenariusze dalszego rozwoju pandemii COVID-19.
Pacjentów wymagających interwencji bariatrycznej przybywa, bo w Polsce, podobnie jak w innych krajach wysokorozwiniętych, otyłość staje się coraz powszechniejszym problemem. Jak jesteśmy przygotowani do tego wyzwania?
Analiza potencjalnego zagrożenia zdrowia konsumentów wynikającego z obecności pozostałości pestycydów w żywności dostępnej na polskim rynku w 2019 roku – raport NIZP PZH – PIB
Osoby, które lubią się ruszać, mają w późnym wieku więcej komórek macierzystych w mięśniach, które dzięki temu są sprawniejsze. Wystarczą nawet niewielkie dawki ćwiczeń – przekonują autorzy pracy opublikowanej na łamach „The Journal of Physiology”.
Opiekujesz się osobą, która uciekła z Ukrainy przez wojnę i jest na diecie bezglutenowej? Chcesz wspomóc osoby na takiej diecie w Ukrainie? Zwróć się do Polskiego Stowarzyszenia Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej
Jak co roku, amerykański miesięcznik „U.S. News & World Report" opublikował wyniki plebiscytu na najzdrowsze diety 2022 roku. Ranking przygotowywany jest przez 27 ekspertów w dziedzinie żywienia, otyłości, cukrzycy, chorób serca i psychodietetyki.
W czasie trwającego dwa lata badania ochotnicy ograniczali liczbę przyjmowanych kalorii o 14 proc. W efekcie ich układ odpornościowy zaczął silniej działać, a metabolizm zmienił się tak, że sprzyjał dłuższemu życiu.
Podawanie wlewów witaminowych bez uprzedniego wykonania badań potwierdzających wystąpienie deficytu w zakresie substancji odżywczych, witamin i biopierwiastków, które są zawarte w ordynowanych pacjentom produktach leczniczych, narusza zbiorowe prawa pacjentów do świadczeń zdrowotnych zgodnych z aktualną wiedzą medyczną – zaznacza RPP.
Do uprawiania sportów zimowych trzeba się starannie przygotować – przypomina fizjoterapeuta Andrzej Kępczyński. Bez przygotowania ryzyko kontuzji jest znacznie wyższe, podkreśla.
Zimą zmienia się nasz sposób odżywiania – mamy dostęp do mniejszej ilości owoców i warzyw, potrzebujemy też więcej energii, żeby się ogrzać. Jak wówczas jeść zdrowo?
Codzienne spożywanie 30 gramów gorzkiej czekolady o zawartości kakao 85 proc. może poprawić nasz nastrój poprzez zapewnienie różnorodności mikrobioty jelitowej i możliwość modyfikacji składu mikrobiomu jelitowego - odkryli koreańscy naukowcy.
W 2021 roku jedynie 17% Polaków odżywiało się zgodnie z zaleceniami dietetyków - połowę każdego ich posiłku stanowiły warzywa i owoce. 57% Polaków ma dietę zbyt ubogą w warzywa i owoce. U 37% pojawiały się one w przynajmniej połowie posiłków (choć to za mało). 20% badanych jadło bardzo mało warzyw i owoców, a nawet nie jadło ich wcale.
Osoba chorująca na otyłość musi sobie zadać fundamentalne pytanie, czy chce się leczyć zachowawczo, czy chce dodatkowo poddać się chirurgicznemu leczeniu otyłości.
Życie w warunkach społecznego dystansu i poczucia zagrożenia ze strony SARS-CoV-2 przyniosło w społeczeństwie szereg niekorzystnych zmian żywieniowych i pogłębiło istniejące już problemy.
Nowe badania wyjaśniły mechanizm wpływu otyłości na mięśnie szkieletowe i pozwoliły znaleźć potencjalne lekarstwo – informuje pismo „Autophagy”.
Wysokokaloryczna dieta może zwiększać ryzyko raka przewodu pokarmowego - ustalili naukowcy z Monachium. Niezdrowe odżywianie wpływa bowiem na sygnalizację metaboliczną, co prowadzi do nadmiernego wzrostu komórek macierzystych jelit i ostatecznie zwiększa ryzyko zachorowania tego typu nowotwory.
Jesień w pełni, a wraz z nią szczyt zachorowań na grypę i przeziębienie. Jak wzmocnić odporność, by nie dać się chorobom?
Jedna trzecia Polaków pozytywnie ocenia zmiany, jakie w ciągu ostatniego półtora roku zaszły w ich diecie i nawykach żywieniowych – wynika z badania Wyższej Szkoły Bankowej w Gdańsku i SW Research.
Zaniedbaniem można nazwać nadwagę, to jest coś, co umyka nam i umyka lekarzom pierwszego kontaktu. Do otyłości dochodzi głównie przez czynniki środowiskowe, rzadziej genetyczne czy hormonalne – tłumaczy mgr Ludmiła Podgórska, ekspertka kampanii społecznej „W Nowym Kształcie”.
W ubiegłą niedzielę (24.10) obchodziliśmy Światowy Dzień Zwalczania Otyłości. Z tej okazji dietetyk kliniczny Monika Stromkie-Złomaniec opracowała zalecenia wizualizowane w formie talerza żywieniowego, czyli zgodnie z najnowszymi wytycznymi IŻŻ i WHO.
Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku we współpracy z Narodowym Instytutem Kardiologii kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (NIKard) opracowali bazę zawartości steroli roślinnych w produktach spożywczych i potrawach.
Nie chodzi jedynie o to, że dziecko zaokrągliło się w czasie nauki zdalnej. Często nie wiemy, jakie jest podłoże takiego stanu. I dlatego ważna jest współpraca wuefisty z lekarzami – o szkoleniach dla nauczycieli wychowania fizycznego i edukacji wczesnoszkolnej z Dolnego Śląska i Opolszczyzny opowiada dr Ireneusz Cichy, prorektor ds. organizacyjnych i współpracy z otoczeniem wrocławskiej AWF.
Według nowego badania, sukraloza - jeden z niskokalorycznych środków słodzących może nasilać chęć jedzenia u kobiet oraz u osób otyłych. Jej stosowanie może więc niektórym szkodzić, zamiast pomagać - wynika z artykułu, który publikuje JAMA Network Open.
Wiceminister zdrowia Waldemar Kraska odpowiadał w czwartek w Sejmie na pytania posłów PiS Jarosława Gonciarza i Jerzego Bieleckiego na temat dostępności i spożywania napojów energetycznych dzieci i młodzieży.
Fala otyłości przybiera na sile – dzisiaj 25%, a według prognoz NFZ za 4 lata już 30% społeczeństwa będzie otyła. Otyłość można śmiało uznać za chorobę, której rozwój jest ściśle powiązany z globalnym rozwojem cywilizacyjnym. Jednocześnie wzrasta świadomość i wiedza na temat samej choroby i jej konsekwencji zdrowotnych.
W kwietniu 2021 roku w „Circulation” ukazała się analiza danych 2 dużych badań epidemiologicznych. Do badania włączono wyłącznie osoby, u których na początku obserwacji nie stwierdzono cukrzycy, nowotworów ani chorób układu sercowo-naczyniowego.
Zajęcia z zakresu żywienia medycznego na fantomach żywieniowych zorganizuje w rozpoczynającym się z początkiem października nowym roku akademickim Śląski Uniwersytetu Medyczny w Katowicach.
Usuwanie słodyczy i innych niezdrowych produktów z kas i końcowych odcinków pobliskich alejek oraz umieszczanie owoców i warzyw w pobliżu wejść do sklepów skłania klientów do dokonywania zdrowszych zakupów żywności - informuje pismo "PLOS Medicine".
Osoba, która ma bulimię, bardzo rzadko mówi o sobie, że jest chora. Raczej jest przekonana, że to kwestia słabej woli, że gdyby tylko chciała, nie objadałaby się. Trzeba sobie jednak jasno powiedzieć, że to jest choroba, i to taka, z którą ciężko jest poradzić sobie samemu – mówi psychiatra Michał Feldman.
Z raportu Fundacji Republikańskiej ”Otyłość epidemią XXI wieku” wynika, że koszty bezpośrednie otyłości (świadczenia zdrowotne i koszty leków, stosowanych głównie w terapii powikłań otyłości, a także programy profilaktyczne) stanowią około 5 mld złotych rocznie. Koszty pośrednie, choć trudne do oszacowania (wynikające z absencji w pracy, utraconych podatków lub dochodów), wynoszą około 10 mld zł rocznie.
Polacy dostrzegają już co prawda związek między tym co jedzą, a tym, jak się czują. Natomiast wciąż trudno im przełożyć tę wiedzę na praktykę – zauważa dr Hanna Stolińska, dietetyk kliniczny, współzałożycielka fundacji Kobiety bez diety.
Innowacyjny projekt nauki obywatelskiej pokazał, w jaki sposób duże zbiory danych mogą pomóc w opracowaniu i wdrożeniu strategii walki z otyłością wśród dzieci.
Na otyłość cierpi już co czwarty Polak, ale tylko 80% osób ma świadomość, że otyłość to choroba. Od lat w Polsce i na świecie panuje przekonanie, że otyłość to defekt natury estetycznej, a osoby z otyłością są same sobie winne.
Metabolizmu nie można winić za większą skłonność do tycia, jest on na tym samym poziomie od 20. do 60. roku życia. A spowalnia dopiero, gdy zaczynamy się starzeć – wynika z najnowszych badań opublikowanych przez „Science".
Według nowych badań na zwierzętach zbyt dużo tłuszczu zaburza pracę komórek w jelicie, co prowadzi do rozwoju niekorzystnych bakterii. One z kolei wydzielają związek, który uszkadza naczynia krwionośne.
Największe z dotychczas przeprowadzonych badań nie wykazało związku pomiędzy umiarkowanym spożyciem kawy a arytmią – informuje pismo „JAMA Internal Medicine”.
Żywienie w szpitalach powinno być pełnowartościowe i dostosowane do potrzeb indywidualnych pacjenta. Prawidłowe żywienie ma ogromne znaczenie w procesie zdrowienia – wskazują specjaliści.
Dzieci, których matki spożywały większą ilość orzechów w pierwszych trzech miesiącach ciąży, wykazują wyższy poziom funkcji poznawczych – odkryli hiszpańscy naukowcy.
Będzie pilotażowy program w zakresie opieki specjalistycznej nad pacjentami leczonymi z powodu otyłości olbrzymiej - powiedział w poniedziałek w TVP Info wiceminister zdrowia Waldemar Kraska.
W pozycji tej w przystępny sposób omówiono zasady zdrowego żywienia wraz z konkretnymi wskazówkami jak realizować dietę DASH. W książce znalazł się ponadto jadłospis na 28 dni wraz z przepisami.
Trening aerobowy ma korzystny wpływ na funkcjonowanie i zdrowie mózgu u starszych osób o podwyższonym ryzyku rozwoju choroby Alzheimera i demencji. Po raz pierwszy potwierdzono to za pomocą mierzalnego biomarkera - czytamy w najnowszym „Frontiers in Endocrinology”.
Nad tą kwestią od dawna zastanawiają się naukowcy i medycy na całym świecie, co ma związek z chęcią przeciwdziałania narastającej epidemii otyłości i innych chorób dietozależnych.
Ludzie, którzy jedzą szybciej lub biorą większe kęsy, zjadają podczas posiłku więcej. Te dwa czynniki oraz dodatkowo wielkość wyjściowej porcji mają znaczenie, jeśli chodzi o przejadanie się - dowiedli naukowcy z Pensylwanii.
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) poinformował, że dwutlenek tytanu (E171), stosowany często jako barwnik zabielający m.in. w słodyczach i gumie do żucia, nie jest już uważany za bezpieczny dodatek do żywności.
Regularne jedzenie grzybów zmniejsza ryzyko zachorowania na raka prawie o połowę - pokazuje analiza dostępnych badań na ten temat. Odpowiada za to m.in. ergotioneina - aminokwas o silnym działaniu przeciwutleniającym.
Od kwietnia obowiązuje zakaz wprowadzania do obrotu produktów z wysoką zawartością tłuszczów trans, czyli izomerów trans kwasów tłuszczowych. Składnik ten – mogący prowadzić np. do chorób serca – znajduje się m.in. w ciastkach, słonych przekąskach czy margarynach i zdaniem WHO przyczynia się do przedwczesnej śmierci nawet 500 tys. osób rocznie.
O wynikach raportu NIZP-PZH „Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania 2020” pisze dr n. med. Anna Poznańska.
Otyłość to przewlekła choroba, a nie przypadłość estetyczna, można i należy ją leczyć operacyjnie. Zabiegi bariatryczne obarczone są niskim ryzykiem powikłań, warto się im poddać jak najszybciej – przekonuje chirurg bariatra Rafał Mulek z Wrocławia.
W trakcie pandemii Polacy znacznie ograniczyli aktywność fizyczną. Przyczyniło się to w dużym stopniu do tycia mieszkańców naszego kraju. Aż 42 proc. z nas przybrało na wadze średnio 5,7 kg – wynika z sondażu Ipsos COVID 365+
Coraz większa liczba pacjentów z nadwagą i otyłością wymusza odpowiednie przygotowanie systemu zdrowia także pod względem sprzętu wykorzystywanego do opieki nad tymi pacjentami w ratownictwie.
Na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia pojawił się Rodzinny Plan Żywieniowy na podstawie diety DASH. Jak powiedziała Barbara Pawlos, rzecznik opolskiego oddziału NFZ, najnowsza wersja programu uwzględnia potrzeby najmłodszych - w wieku od 4 do 17 lat.
Jedną z prawdopodobnych przyczyn ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19 u osób otyłych jest związany z otyłością przewlekły stan zapalny, który zaburza prawidłową odpowiedź immunologiczną i wpływa na proces krzepnięcia krwi.
Odpowiednie żywienie może zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka, bardzo ważne jest w czasie leczenie onkologicznego, ale zapomina się, że jest ono istotne także po zakończeniu terapii – przekonuje chirurg onkolog dr n. med. Paweł Kabata.
Zalecaną, regularną aktywność fizyczną podejmuje obecnie 1 na 20 mieszkańców naszego kraju.
Znaczenie tegorocznego Światowego Dnia Otyłości wybrzmiewa podwójnym echem: nie dość, że pandemia COVID-19 zagraża szczególnie osobom otyłym, to jeszcze obostrzenia epidemiczne sprzyjają ograniczeniom w aktywności fizycznej i w efekcie „przybieraniu na wadze”.
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) otyłość dotyczy 400 mln osób dorosłych na świecie, natomiast nadwagę ma ponad 1,6 mld. Problem nadmiernej masy ciała dotyczy także Polaków, bo według danych CBOS z 2019 roku aż 38% z nas ma nadwagę, a u 21% występuje otyłość.
W styczniu odbyło się pierwsze w tym roku posiedzenie Zespołu do spraw Suplementów Diety Rady Sanitarno-Epidemiologicznej. Tematem spotkania było wypracowanie stanowiska dotyczącego zawartości witaminy D możliwej do stosowania w suplementach diety.
Raport opracowany przez Komitet Zdrowia Publicznego Polskiej Akademii Nauk odpowiada na pytanie, jak zwiększyć poziom systematycznej, korzystnej dla zdrowia aktywności fizycznej Polaków. KZP PAN w swoim raporcie analizuje poziom aktywności fizycznej Polaków w różnych grupach wiekowych i o różnym stanie zdrowia na tle innych krajów Europy.
Częste spożywanie produktów zawierających fruktozę może zaburzać prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego – informują naukowcy ze Swansea University w Walii. Ich wnioski opublikowało pismo „Nature Communications".
Czym różnią się dzisiejsze pączki od tych wysmażanych kilka wieków temu? Jaki skład ma „prawdziwy” pączek? Jakie inne zwyczaje towarzyszyły dawniej świętowaniu końcówki karnawału? Odpowiadają naukowcy z Archiwum PAN w Warszawie i Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie.
Od wejścia 1 stycznia br. podatku cukrowego maleje sprzedaż napojów gazowanych, a ich średnia cena za litr wzrosła o 23 proc., energetyków o 8 proc. - wynika z danych CMR. Według agencji, napoje gazowane sprzedawane pod marką własną sieci handlowych zdrożały nawet o 45 proc.
Na początku stycznia 2021 roku ukazało się tegoroczne zestawienie najzdrowszych i najskuteczniejszych diet. Specjaliści z zakresu żywienia, leczenia otyłości, cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych przeanalizowali 39 modeli żywieniowych.
Konsumenci na opakowaniach żywności mogą przeczytać, że np. dany produkt zawiera "Omega-3 dla utrzymania serca w dobrej kondycji”, albo że jest "źródłem magnezu, który chroni komórki przed stresem oksydacyjnym”. Naukowcy pomogą konsumentom w zrozumieniu tego rodzaju wskazówek.
Spadek aktywności fizycznej podczas pandemii może dodatkowo zwiększyć śmiertelność ludzi - liczba zgonów z różnych przyczyn może wzrosnąć o 1,7 mln rocznie na całym świecie – wynika z analizy, którą publikuje pismo „Frontiers of Endocrinology”.
Zaktualizowane normy żywienia opublikowane przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny przedstawia dr n. rol. Ewa Rychlik.
Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego, Dojelitowego i Metabolizmu (POLSPEN) rozpoczyna II edycję programu Szpital Dobrej Praktyki Żywienia Klinicznego – Leczenie przez żywienie.
Od 1 stycznia 2021 r. na napoje z dodatkiem substancji słodzących zostanie nałożona opłata cukrowa.
Codzienne spożywanie jednego awokado korzystnie wpływa na mikrobiom jelitowy - wynika z badań, o których informuje „Journal of Nutrition”.
Regularna aktywność fizyczna pomaga zmniejszyć nasilenie objawów menopauzalnych u kobiet, które przeszły leczenie onkologiczne – informują australijscy naukowcy na łamach czasopisma „Menopause”.
Talerz Zdrowego Żywienia zastąpił piramidę Zdrowego Żywienia i Stylu Życia - ogłoszono podczas V Narodowego Kongresu Żywieniowego. Połowa talerza zapełniona jest warzywami i owocami, jedna ćwiartka zawiera produkty zbożowe, a na ostatniej ćwiartce powinny znaleźć się źródła białka, w tym mięso.
Mimo że ok. 25 proc. polskiego społeczeństwa cierpi na otyłość, to jedynie 17 proc. badanych uważa, że jest ona chorobą. Brak edukacji dot. otyłości napędza rozwój tej choroby cywilizacyjnej - podkreślają twórcy kampanii Porozmawiajmy Szczerze o Otyłości.
1 października przypadał Międzynarodowy Dzień Kawy. Naukowcy właśnie poinformowali, że aby zmniejszyć ryzyko zaburzeń metabolicznych, przed poranną dawką kofeiny lepiej jest zjeść śniadanie.
To kompletny program profilaktyczno-treningowy. Chcemy rozruszać Polaków. Zachęcić do regularnej aktywności fizycznej, która jest najlepszą inwestycją w dłuższe i zdrowsze życie. Pokażemy jak ćwiczyć bezpiecznie, tak by efekty byłby satysfakcjonujące.
Przed włączeniem jakiejkolwiek suplementacji w trakcie leczenia onkologicznego należy skonsultować się z onkologiem lub dietetykiem specjalizującym się w żywieniu klinicznym - mówi Agnieszka Surwiłło-Snarska, dietetyk kliniczny.
Osoby po ataku serca najskuteczniej chudną wówczas, gdy ich partnerzy również przestrzegają zalecanej diety.
Ustawę o zmianie niektórych ustaw w związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów nakładającą m.in. podatek na napoje słodzone podpisał prezydent Andrzej Duda.
Emocjonalny stres, zagrożenie finansowe, brak ruchu i izolacja mogą spowodować eksplozję epidemii otyłości - ostrzegają duńscy eksperci. Potrzebne są działania, które będą jednocześnie chronić przed wirusem i zapewnią zdrowie metaboliczne - dodają.
Dodatek odpadów z produkcji kawy i orzeszków ziemnych sprawia, że mleczna czekolada staje się zdrowszym pożywieniem – poinformowano podczas wirtualnej sesji American Chemical Society.
Osoby, które regularnie ćwiczą, mają zwykle mniejsze ryzyko wysokiego ciśnienia krwi, nawet jeśli mieszkają na obszarach, gdzie zanieczyszczenie powietrza jest stosunkowo wysokie – informuje "Circulation Journal Report”.
Epidemia koronawirusa i ograniczenia związane z koniecznością dystansowania społecznego wpłynęły m.in. na ograniczenie aktywności fizycznej. Eksperci podkreślają, że skutki zdrowotne mniejszej aktywności trzeba analizować w perspektywie długofalowej.
Społeczna izolacja może prowadzić do spadku fizycznej aktywności, co szczególnie szkodzi seniorom. Już 5-10 dni bez wystarczającej fizycznej aktywności powoduje osłabienie mięśni i spadek ich masy. Naukowcy radzą, jak uchronić się przed kłopotami.
Dieta bogata w warzywa, owoce, zboża i rośliny motylkowe znacząco zmniejsza ryzyko pojawienia się różnorodnych chorób, które grożą ludziom w podeszłym wieku. Spada m.in. zagrożenie cukrzycą, rakiem, zaburzeniami układu krążenia czy chorobą Alzheimera.
Wprowadzenie podatku cukrowego będzie równoznaczne z początkiem opieki koordynowanej dla osób chorujących na otyłość olbrzymią – deklaruje Adam Niedzielski, prezes NFZ. Eksperci Uczelni Łazarskiego wspólnie z klinicystami przygotowali założenia programu KOS-BAR. Według zapowiedzi płatnika, mógłby on być wdrożony w przyszłym roku.
Aktywność fizyczna jest ważna dla naszego narządu ruchu, czyli dla układu mięśniowego zawieszonego na układzie kostno-stawowym, w tym dla największego z naszych stawów: stawu kolanowego! Co lubią, a czego nie lubią kolana? Dlaczego warto o nie dbać? Jakie formy aktywności są polecane? Oto porady ortopedów.
Zmniejszając w diecie myszy zawartość dwóch aminokwasów - treoniny i tryptofanu - naukowcy spowodowali, że zwierzęta wydajniej spalały kalorie, przez co chudły bez wysiłku, ale też bez ubytku masy mięśniowej. Odkrycie to może być ważnym krokiem w opracowywaniu nowych metod walki z otyłością.
Tylko 15 proc. składu diety ludzi żyjących kilka tysięcy lat temu w południowej Polsce stanowiło mięso, a blisko 50 proc. rośliny - wynika z badań kości kilkudziesięciu zmarłych z epoki neolitu i brązu z Miechowa (Małopolskie).
W październiku 2019 roku Sieć Obywatelska Watchdog Polska zapytała wszystkie szpitale, jak karmią pacjentów. Przedstawiamy raport z analizy odpowiedzi, które przesłały szpitale.
W miastach, w których działają automatyczne stacje wypożyczania rowerów, wzrasta liczba osób dojeżdżających do pracy na rowerze - wynika z badania naukowców z Uniwersytetu Waszyngtońskiego. Wyniki dotyczą sytuacji sprzed wybuchu pandemii COVID-19.
Aż 85 proc. dorosłych Polaków planuje więcej ćwiczyć po zakończeniu pandemii - wynika z najnowszego sondażu na ten temat, zrealizowanego przez Kantar.
Sposób odżywiania kobiety w ciąży ma duże znaczenie dla właściwego przebiegu ciąży, rozwoju płodu i zdrowia dziecka w ciągu całego życia. Poznaj wskazówki przygotowane w ramach programu edukacyjnego „1000 pierwszych dni dla zdrowia” dotyczące potrzeb żywieniowych kobiet w ciąży.
w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 29 zł
Flebolog - czym się zajmuje, jakie choroby leczy?
Ginekolog – czym się zajmuje, jakie choroby leczy
