×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Polipy jelita grubego — przyczyny, leczenie, zagrożenie nowotworem

lek. Magdalena Wiercińska

Polip jelita grubego to uwypuklenie tkanki ponad powierzchnię błony śluzowej do wnętrza jelita. Występowanie polipów, zwłaszcza małych, często nie wiąże się z żadnymi objawami i jest wykrywane przypadkowo. Leczenie polipów polega na usunięciu ich, zazwyczaj podczas kolonoskopii

Co to jest polip jelita grubego?

Polipem nazywa się uwypuklenie tkanki ponad powierzchnię błony śluzowej do wnętrza jelita.

Polipowatość jelita grubego

Polipowatością nazywa się występowanie mnogich polipów w jelicie grubym. Polip nowotworowy to polip, w którym występują nieprawidłowe komórki, czyli komórki z cechami dysplazji.

Polip rzekomy powstaje natomiast w wyniku zniszczenia błony śluzowej z oszczędzeniem jej fragmentu (wyspy), który wystaje do środka jelita. Mogą występować np. we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego.

Jakie są rodzaje polipów jelita grubego?

W zależności od typu histologicznego polipów wyróżnia się polipowatości:

  • gruczolakowatą
  • ząbkowaną
  • hamartomatyczną.

Polipy gruczolakowate jelita grubego

Najczęstszym typem u dorosłych są polipy nowotworowe – gruczolaki. Występuje w nich rozrost komórek nabłonka gruczołowego i dysplazja komórek nabłonkowych, czyli komórki o nieprawidłowej budowie. W zależnościod nasilenia wyróżnia się dysplazję małego (low grade) i dużego stopnia (high grade). Stopień dysplazji gruczolaka określa się w badaniu pod mikroskopem. Jeśli komórki z dysplazją dużego stopnia nie występują jedynie w polipie, ale dochodzą do ściany jelita, czyli przekraczają blaszkę mięśniową błony śluzowej i naciekają tkankę podśluzową, mówi się o raku inwazyjnym.

Ryzyko występowania raka w gruczolaku zależy od jego średnicy, kształtu i budowy histologicznej.

Gruczolaki jelita grubego mogą się pojawić w dowolnym wieku, ale wyraźne zwiększenie zapadalności dotyczy osób po 40. rż.

Polipy ząbkowane jelita grubego

Polip hiperplastyczny to rodzaj polipów ząbkowanych. Ma postać drobnego (śr. <5 mm) polipa, zlokalizowanego zwykle w odbytnicy i esicy, nie jest zmianą przedrakową.

Polipy hamartomatyczne jelita grubego – rodzaje

Polipy młodzieńcze mogą występować w każdym wieku, ale częściej rozpoznaje się je u dzieci, u których są najczęstszym typem polipów i zarazem najczęstszą przyczyną krwawienia jelitowego. W większości przypadków polipy te występują pojedynczo (zwykle w odbytnicy lub esicy; nie zwiększają ryzyka wystąpienia raka jelita grubego), ale mogą być mnogie (zespół polipowatości młodzieńczej).

Polipy Peutza i Jeghersa mogą występować w każdym odcinku przewodu pokarmowego, lecz najczęściej w jelicie cienkim. Ujawniają się zwykle u młodych dorosłych, bywając przyczyną krwawienia z odbytnicy, niedokrwistości, a nawet wgłobienia jelita. Zwykle są związane z zespołem Peutza i Jeghersa.

Polipy w zespole Cronkhite’a i Canady – rzadko występująca nabyta choroba o nieznanej etiologii charakteryzująca się występowaniem polipów w żołądku i jelicie, łysieniem, plamkową zwiększoną pigmentacją skóry oraz różnie nasiloną dystrofią paznokci (zniekształceniem).

Polipy hamartomatyczne występują również we wrodzonych zespołach guzów hamartomatycznych związanych z mutacjami genu PTEN (w tym w zespole Cowden) – grupie rzadkich chorób o różnych objawach, charakteryzujących się zwiększonym ryzykiem nowotworów, szczególnie raków piersi, tarczycy, macicy, nerki i jelita grubego.

Objawy polipa w jelicie grubym

Występowanie polipów, zwłaszcza mniejszych (<1 cm), często nie wiąże się z żadnymi objawami i wykrywa się je przypadkowo. Mogą się pojawić:

  • niewielkie krwawienie z polipa (zwykle utajone, krew nie jest widoczna w stolcu tylko wykrywana w badaniu kału na krew utajoną, choć może być widoczne w przypadku większych polipów zlokalizowanych bliżej odbytu)
  • niedokrwistość (zwykle niewielka)
  • parcie na stolec (w przypadku polipów zlokalizowanych w odbytnicy) lub
  • domieszka śluzu w kale.

W przypadku dużych polipów może wystąpić zmiana rytmu wypróżnień (biegunki, zaparcia), rzadko przemijająca niedrożność lub wgłobienie. Niektóre duże polipy mogą powodować wodnistą biegunkę.

Czy polipy jelita grubego bolą?

Nie, występowanie polipów jelita grubego zwykle się nie wiąże z bólem.

Polipy jelita grubego – diagnostyka

Polipy jelita grubego rozpoznaje się podczas kolonoskopii. Czasem można je wykryć za pomocą badań radiologicznych – podczas wlewu doodbytniczego z kontrastem lub tomografii komputerowej.

Czy każdy polip w jelicie grubym to nowotwór?

Nie. Polipy nienowotworowe nie stwarzają ryzyka rozwoju raka.

Dokładne określenie typu polipa (czy jest nowotworowy, nienowotworowy) jest możliwe jedynie na podstawie badania histologicznego (pod mikroskopem) zmiany usuniętej w całości.

Leczenie — usunięcie polipa jelita grubego

Stwierdzenie polipa jelita grubego stanowi wskazanie do jego usunięcia (polipektomii). Gruczolaki jelita grubego w znacznej większości usuwa się technikami endoskopowymi, czyli podczas kolonoskopii. Miejsce po polipektomii goi się bardzo szybko. Usunięcie polipa nie jest bolesne. W rzadkich przypadkach, kiedy polip jest zbyt duży, by usunąć go podczas kolonoskopii, może istnieć konieczność późniejszego zabiegu chirurgicznego.

Polipektomia jest bezpieczną procedurą, jednocześnie – jak każdy inwazyjny zabieg medyczny – wiąże się z kilkoma potencjalnymi zagrożeniami i powikłaniami. Najczęstszymi powikłaniami są krwawienie i perforacja, czyli przedziurawienie jelita. Zdarza się to rzadko – u około jednego na 1000 pacjentów poddawanych kolonoskopii. Krwawienie zwykle można opanować podczas kolonoskopii, natomiast w przypadku perforacji konieczna może być operacja.

Usunięcie polipa - postępowanie po zabiegu

Po usunięciu polipów jelita grubego nie jest konieczne przestrzeganie konkretnej diety, chyba że lekarz zaleci inaczej.

Po usunięciu polipa w jelicie mogą się pojawić kolejne polipy, dlatego należy przestrzegać zaleceń lekarza dotyczących kontrolnych kolonoskopii.

Po usunięciu wszystkie polipy muszą być w całości zbadane mikroskopowo. Jeśli badanie mikroskopowe wykaże, że to gruczolak lub rak,i występuje jedynie w polipie, ale nie dochodzi do ściany jelita, a polip usunięto w całości, to usunięcie polipa stanowi całkowite leczenie.

Jeśli w badaniu mikroskopowym okaże się, że w polipie był rak dochodzący do ściany jelita lub polipa nie usunięto w całości, to konieczne może być usunięcie fragmentu jelita grubego z okolicznymi węzłami chłonnymi.

16.01.2023
Wybrane treści dla Ciebie
  • Rak jelita grubego - przyczyny, objawy, leczenie i rokowania
  • Polipy - przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie
  • Rak żołądka
  • Polip hiperplastyczny
  • Biegunka
  • Nowotwór - co to, rozwój, podział
  • Rak jelita cienkiego i inne złośliwe nowotwory jelita cienkiego
  • Polipy i inne choroby odbytu - przyczyny dolegliwości okolicy odbytu
  • Gazy jelitowe
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 29 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Poradnik świadomego pacjenta