Pytanie nadesłane do redakcji
Mam suchy kaszel i katar, bardzo rzadko boli mnie gardło, najczęściej jak śpię z otwartą buzią, ponieważ mam zatkany nos, boje się, że to krztusiec, co mam zrobić, jak rozróżnić krztusiec od grypy? Podczas kasłania nie wymiotuję. Więc to zwykłe przeziębienie czy krztusiec?
Zobacz: Jak odróżnić krztusiec od przeziębienia?
Odpowiedź
W początkowym okresie krztusiec jest nieodróżnialny od wirusowych zakażeń górnych dróg oddechowych - jeżeli nie występują typowe napady kaszlu (zakończone „zanoszeniem się” lub wymiotami), to zwykle nie podejrzewa się krztuśca. Ponadto obraz kliniczny krztuśca u młodzieży i dorosłych może być znacznie łagodniejszy niż klasyczny obraz występujący dawniej, przed erą powszechnych szczepień u niemowląt. Krztusiec u młodzieży i dorosłych może przebiegać jako przewlekły kaszel bez innych objawów, przewlekłe zapalenie górnych dróg oddechowych z łagodnym kaszlem, zapalenie oskrzeli z uporczywym i męczącym kaszlem lub rzadko w postaci zapalenia płuc. Napady kaszlu mogą nawracać w czasie przeziębień lub pod wpływem czynników drażniących.
Grypa, z kolei cechuje się zwykle wysoką gorączką, kaszlem i innymi objawami, jak bóle mięśni, stawów, głowy i złe samopoczucie. Objawy są ostre, ale stosunkowo krótkotrwałe - grypa ustępuje zwykle po 7-10 dniach.
Więcej na temat objawów grypy przeczytasz w artykule Objawy grypy - kiedy należy pilnie zgłosić się do szpitala?
Gdybyśmy zatem chcieli powiedzieć, co jest charakterystyczne dla krztuśca, to jest to bardzo uporczywy i przykry kaszel, który początkowo pojawia się w nocy, potem także w ciągu dnia. Na początku jest suchy, a stopniowo staje się napadowy. Napady duszącego kaszlu są bardzo nieprzyjemne i mają specyficzny przebieg – pacjent podczas napadu nie nabiera powietrza (mówimy wówczas o zanoszeniu się), a napad kończy się głębokim wdechem z głośnym świstem krtaniowym przypominającym „pianie”, co występuje głównie u dzieci, rzadziej u młodzieży i dorosłych. Napady kaszlu krztuścowego występują seriami. Pod koniec napadu chory odkrztusza gęstą, lepką wydzielinę. Napadom mogą towarzyszyć obrzęk i sinica twarzy, wybroczyny (czerwone plamki) na twarzy i spojówkach. Napady są wyczerpujące, a poza nimi stan chorego jest dość dobry. Kaszel krztuścowy jest przewlekły i utrzymuje się nawet 3–4 miesiące.
W przypadku grypy nie występuje tego typu kaszel. Kaszel przy grypie może być suchy i męczący, ale nie ma postaci aż tak wyczerpujących napadów.
Na podstawie samego opisu nie da rozpoznać, z jaką chorobą mamy do czynienia. Diagnostyka laboratoryjna krztuśca, która polega na badaniach serologicznych jest łatwo dostępna. Zalecam konsultację u lekarza rodzinnego, który bez trudu odróżni krztusiec od grypy.
