Propranolol WZF - tabletki

Substancją czynną preparatu jest propranolol, lek z grupy beta-blokerów (inna stosowana nazwa to beta-adrenolityki). Działanie tych leków polega na zablokowaniu pewnego typu receptorów, nazywanych receptorami adrenergicznymi typu beta. Receptory adrenergiczne występują na powierzchni komórek nerwowych, mięśniowych lub gruczołowych w licznych tkankach i narządach. W warunkach fizjologicznych pobudzane są przez uwalnianą po aktywacji współczulnego układu nerwowego adrenalinę lub noradrenalinę. Farmakologiczne zablokowanie receptorów beta uniemożliwia ich pobudzenie, a przez to ogranicza skutki działania adrenaliny czy noradrenaliny na tkanki docelowe posiadające receptory beta. Adrenalina powoduje zwiększenie częstotliwości rytmu serca oraz skurcz obwodowych naczyń krwionośnych. Działanie propranololu, podobnie jak innych leków z tej grupy, prowadzi do zmniejszenia częstotliwości rytmu serca i siły jego skurczu oraz do obniżenia ciśnienia tętniczego. Dodatkowo propranolol wykazuje działanie przeciwlękowe i przeciwmigrenowe.

Propranolol charakteryzuje się niewybiórczym działaniem, o porównywalnej sile wobec receptorów beta 1 i beta 2 (istnieje ryzyko wystąpienia zwężenia dróg oddechowych związane z blokowaniem receptorów beta 2 w mięśniach gładkich oskrzeli).

Po podaniu doustnym propranolol szybko i całkowicie wchłania się z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu występuję po 1–2 godzinach po przyjęciu preparatu na czczo. Metabolizowany w wątrobie. Ulega szybkiej dystrybucji, przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego.

Preparat jest wskazany:

• w leczeniu nadciśnienia tętniczego

• w leczeniu dławicy piersiowej (z wyjątkiem dławicy naczynioskurczowej Prinzmetala)

• w pierwotnej i wtórnej profilaktyce zawału serca u osób z chorobą wieńcową

• w celu kontroli nadkomorowych i komorowych zaburzeń rytmu serca

• w profilaktyce migreny

• w leczeniu drżenia samoistnego

• w celu zmniejszenia lęku sytuacyjnego i uogólnionego, szczególnie typu somatycznego

• w profilaktyce krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego u chorych z nadciśnieniem wrotnym i żylakami przełyku

• w leczeniu wspomagającym nadczynności tarczycy i przełomu tarczycowego

• w leczeniu kardiomiopatii przerostowej (ze zwężeniem drogi odpływu i/lub śródkomorowym)

• w postępowaniu okołooperacyjnym w przypadku guza chromochłonnego nadnerczy (w skojarzeniu z lekiem blokującym receptory alfa-adrenergiczne).

Niestety, nawet jeżeli istnieją wskazania do stosowania preparatu, nie zawsze można go stosować. Nie możesz stosować preparatu, jeżeli jesteś uczulony (wykazujesz nadwrażliwość) na którykolwiek składnik preparatu.

Nie stosować, jeżeli występuje:

• astma oskrzelowa i stany skurczowe oskrzeli

• bradykardia

• blok serca II lub III stopnia

• wstrząs kardiogenny

• niewyrównana niewydolność serca

• niedociśnienie tętnicze

• kwasica metaboliczna

• długotrwałe głodzenie

• ciężkie zaburzenia krążenia obwodowego

• dławica naczynioskurczowa (Prinzmetala)

• zespół chorego węzła zatokowego

• nieleczony guz chromochłonny nadnerczy

• ryzyko niewyrównania hipoglikemii, np. w przypadku niedożywienia, wyniszczenia, przewlekłych chorób wątroby, cukrzycy lub stosowania leków hamujących pełną odpowiedź na katecholaminy.

Przeciwwskazane jest stosowanie preparatu i równoległe dożylne przyjmowanie leków blokujących kanały wapniowe, takich jak werapamil lub diltiazem. Nie należy stosować dożylnie beta-blokerów w okresie stosowania antagonistów kanału wapniowego ani w ciągu 48 godzin po zakończeniu ich stosowania.

Nie stosować w ciąży, chyba że w opinii lekarza jest to bezwzględnie konieczne. Preparat jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią.

Niektóre choroby i inne okoliczności mogą stanowić przeciwwskazanie do stosowania lub wskazanie do zmiany dawkowania preparatu. W pewnych sytuacjach może okazać się konieczne przeprowadzanie określonych badań kontrolnych.

Należy zachować ostrożność podczas stosowania preparatu u chorych z kontrolowaną niewydolnością serca (u chorych z niekontrolowaną niewydolnością serca stosowanie preparatu jest przeciwwskazane). Chorzy z tej grupy powinni pozostawać pod ścisłym nadzorem lekarza.

Beta-blokerów nie należy stosować równolegle z lekami blokującymi kanały wapniowe, takimi jak werapamil czy diltiazem, ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkiego niedociśnienia tętniczego, bradykardii, zaburzeń przewodzenia oraz nasilenia niewydolności serca.

U osób przyjmujących beta-blokery przeciwwskazane jest dożylne podawanie leków blokujących kanały wapniowe, takich jak werapamil lub diltiazem. Beta-blokerów nie należy podawać dożylnie w okresie stosowania leków blokujących kanały wapniowe ani w ciągu 48 godzin po zaprzestaniu ich stosowania.

U chorych na astmę oskrzelową i u osób ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia skurczu oskrzeli stosowanie preparatu jest przeciwwskazane. W razie wystąpienia skurczu oskrzeli stosuje się leki rozszerzające oskrzela (beta 2-mimetyki, takie jak np. salbutamol, dożylnie lub wziewnie). W razie konieczności lekarz zaleci dodatkowo inne leki, w ciężkich przypadkach stosowany jest tlen lub oddech wspomagany.

Stosowanie beta-blokerów może nasilać zaburzenia krążenia w tętnicach obwodowych (nasilenie zespołu Raynauda, nasilenie chromania przestankowego).

Ponieważ propranolol hamuje przewodzenie przedsionkowo-komorowe, należy zachować szczególną ostrożność u chorych z blokiem przedsionkowo-komorowym I stopnia.

Chorzy na cukrzycę powinni zachować ostrożność, ponieważ propranolol może maskować objawy hipoglikemii, takie jak uczucie kołatania serca, zwiększenie częstotliwości rytmu serca (tachykardia) czy pocenie się. Należy regularnie kontrolować stężenie glukozy we krwi. Konieczne może być dostosowanie dawek leków przeciwcukrzycowych. Propranolol może sporadycznie powodować hipoglikemię, nawet u osób nie chorujących na cukrzycę (szczególnie u noworodków, niemowląt i dzieci, osób w podeszłym wieku, osób poddawanych hemodializom, chorych na przewlekłe choroby wątroby, osób po przedawkowaniu). W pojedynczych przypadkach hipoglikemia może być nasilona, przebiegać z drgawkami i prowadzić do śpiączki.

Preparat może maskować objawy nadczynności tarczycy. Należy zachować ostrożność i kontrolować stężenie hormonów tarczycy.

Stosowanie preparatu u chorych z guzem chromochłonnym nadnerczy wymaga równoległego stosowania leków blokujących receptory alfa-adrenergicznych (zgodnie z zaleceniami lekarza).

Preparat może powodować zmniejszenie częstotliwości rytmu serca. W przypadku nasilenia bradykardii należy skonsultować się z lekarzem; konieczne może być zmniejszenie stosowanej dawki.

Preparat może nasilać reakcje nadwrażliwości i reakcje anafilaktyczne (dotyczy również chorych poddawanych leczeniu odczulającemu) oraz zmniejszać skuteczność stosowanej w takich przypadkach adrenaliny. Należy unikać stosowania preparatu u osób ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia reakcji anafilaktycznej, u których w przeszłości występowały reakcje alergiczne na podobne leki.

Nie należy nagle przerywać stosowania preparatu, zwłaszcza u osób z chorobą niedokrwienną serca. Jeżeli wymagane jest przerwanie leczenia, należy stopniowo zmniejszać dawkę w okresie 1–2 tygodni, ściśle według zaleceń lekarza.

Jeżeli planujesz jakikolwiek zabieg wymagający znieczulenia ogólnego, koniecznie poinformuj lekarza anestezjologa o stosowaniu leku z grupy beta-blokerów (propranololu). Pomiędzy beta-blokerami i lekami stosowanymi w trakcie znieczulenia mogą zachodzić interakcje prowadzące do wystąpienia ciężkich działań niepożądanych. Lekarz podejmie indywidualną decyzję o kontynuacji leczenia beta-blokerem lub zaleci zaprzestanie jego stosowania na 24 godziny przed zabiegiem.

U chorych ze znaczącą niewydolnością nerek lub wątroby należy zachować ostrożność, zwłaszcza na początku leczenia i w okresie ustalania dawki. W tej grupie chorych czas potrzebny do zmniejszenia stężenia leku o połowę może ulec wydłużeniu.

Należy zachować ostrożność stosując preparat u chorych z marskością wątroby.

U chorych z nadciśnieniem wrotnym może dojść do pogorszenia czynności wątroby, a nawet do rozwoju encefalopatii wątrobowej (zaburzenia funkcjonowania mózgu będące skutkiem niewydolności wątroby). Leczenie propranololem może zwiększać ryzyko rozwoju encefalopatii.

Propranolol może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych (oznaczania bilirubiny oraz katecholamin).

Informacje dodatkowe o pozostałych składnikach preparatu:

• preparat zawiera laktozę; osoby z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy–galaktozy, nie powinny stosować tego preparatu

• preparat zawiera sacharozę; osoby z dziedziczną nietolerancją fruktozy, niedoborem sacharazy–izomaltazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy–galaktozy, nie powinny stosować tego preparatu.

Czy ten preparat ma wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów?

Preparat może, u niektórych osób, powodować zawroty głowy, uczucie zmęczenia lub inne działania niepożądane, które mogą upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania urządzeń i maszyn.

Preparat ma postać tabletek do stosowania doustnego. Nie przekraczaj zaleconych dawek, ponieważ nie zwiększy to skuteczności działania leku, a może zaszkodzić Twojemu zdrowiu i życiu. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania preparatu, skonsultuj się z lekarzem.

Dorośli:

Nadciśnienie tętnicze: początkowo 80 mg 2 razy na dobę; w zależności od odpowiedzi na leczenie dawka może być zwiększana w odstępach tygodniowych. Zwykle stosuje się 160–320 mg na dobę. Jeżeli odpowiedź na leczenie nie jest wystarczająca, stosuje się leczenie skojarzone z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi.

Dławica piersiowa (z wyjątkiem dławicy naczynioskurczowej Prinzmetala), profilaktyka migreny, leczenie drżenia samoistnego: początkowo 40 mg 2–3 razy na dobę; w zależności od odpowiedzi na leczenie dawka może być zwiększana w odstępach tygodniowych. Zwykle stosowane dawki wynoszą: 80–160 mg na dobę w leczeniu drżenia samoistnego i w profilaktyce migreny oraz 120–240 mg na dobę w dławicy piersiowej.

Zmniejszanie lęku: w przypadku ostrego lęku sytuacyjnego 40 mg na dobę; w długotrwałym leczeniu lęku uogólnionego 40 mg 2 razy na dobę; dawka może zostać zwiększona do 40 mg 3 razy na dobę. Czas trwania leczenia zależy od reakcji chorego na leczenie. Po 6–12 miesiącach konieczna jest kontrola stanu pacjenta.

Nadkomorowe i komorowe zaburzenia rytmu serca, kardiomiopatia przerostowa, leczenie wspomagające w nadczynności tarczycy i w przełomie tarczycowym: 10–40 mg 3 razy na dobę.

Profilaktyka pierwotna i wtórna zawału serca u chorych z choroba wieńcową: leczenie powinno być rozpoczęte między 5.–21. dniem po zawale; początkowo 40 mg 4 razy na dobę przez 2–3 dni; następnie można przyjmować 80 mg 2 razy na dobę.

Profilaktyka krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego u chorych z nadciśnieniem wrotnym i żylakami przełyku: lekarz dostosuje dawkowanie tak, aby uzyskać zmniejszenie częstotliwości rytmu serca o około 25%; początkowo 40 mg 2 razy na dobę, następnie 80 mg 2 razy na dobę. Dawka maksymalna wynosi 160 mg 2 razy na dobę.

Postępowanie okołooperacyjne w przypadku guza chromochłonnego nadnerczy (leczenie skojarzone z lekiem blokującym receptory alfa-adrenergiczne): przed zabiegiem 60 mg na dobę przez 3 dni. W przypadku guzów nieoperacyjnych, złośliwych: 30 mg na dobę.

Szczególne grupy chorych:

U osób w podeszłym wieku należy zachować ostrożność; leczenie powinno być rozpoczynane od najmniejszej dawki, pod ścisłą kontrolą lekarza.

Należy zachować ostrożność, zwłaszcza na początku leczenia i w okresie doboru dawki u chorych ze znaczącą niewydolnością nerek lub wątroby.

Dzieci i młodzież:

Zaburzenia rytmu serca: lekarz indywidualnie dostosuje dawkowanie; zwykle 0,25–0,5 mg/kg masy ciała 3–4 razy na dobę, maksymalnie 1 mg/kg masy ciała 4 razy na dobę. Całkowita dawka dobowa nie może być większa niż 160 mg.

W okresie ciąży nie stosuj żadnego leku bez konsultacji z lekarzem!

Bardzo ważne jest, aby przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku w okresie ciąży lub w okresie karmienia piersią skonsultować się z lekarzem i wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość potencjalne zagrożenia i korzyści związane ze stosowaniem danego leku. Jeżeli jesteś w ciąży lub planujesz ciążę, poinformuj o tym lekarza przepisującego receptę na ten lek.

Propranolol może mieć szkodliwy wpływ na przebieg ciąży, rozwój płodu i noworodka. Preparatu nie wolno stosować w ciąży, o ile w opinii lekarza nie jest to bezwzględnie konieczne. Tylko lekarz może ocenić stosunek ryzyka do korzyści w Twoim przypadku.

Stosowanie preparatu jest przeciwwskazane w okresie karmienia piersią.

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych ostatnio lekach, również o tych, które są wydawane bez recepty.

U osób przyjmujących beta-blokery (propranolol) dożylne podawanie leków blokujących kanały wapniowe, takich jak werapamil lub diltiazem, jest przeciwwskazane. Nie należy stosować dożylnie beta-blokerów w okresie stosowania antagonistów kanału wapniowego ani w ciągu 48 godzin po zakończeniu ich stosowania.

Należy zachować ostrożność, jeżeli preparat jest stosowany równolegle z:

• lekami przeciwcukrzycowymi – możliwe nasilenie hipoglikemizującego działania leków przeciwcukrzycowych; beta-blokery, w tym propranolol, mogą maskować objawy hipoglikemii; należy kontrolować stężenie glukozy we krwi

• lekami przeciwarytmicznymi klasy I (jak np. chinidyna, dizopiramid) – ryzyko nasilenia zburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz znacznego zmniejszenia siły skurczu mięśnia sercowego

• glikozydami nasercowymi, np. digoksyna – ryzyko nasilenia zburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego

• lekami blokującymi kanały wapniowe, takimi jak werapamil czy diltiazem – ryzyko zmniejszenia siły skurczu mięśnia sercowego (zwłaszcza u chorych z niewydolnością lewej komory) i nasilenia zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego, co może prowadzić do ciężkiego niedociśnienia tętniczego, bradykardii oraz niewydolności serca; u osób stosujących beta-blokery przeciwwskazane jest dożylne podawanie leków blokujących kanały wapniowe, takich jak werapamil lub diltiazem

• lekami blokującymi kanały wapniowe z grupy dihydropirydyny (np. nifedypina, amlodypina, felodypina, lacydypina, nikardypina, nimodypina, nitrendypina) – ryzyko niedociśnienia tętniczego oraz objawowej niewydolności serca u chorych z utajoną niewydolnością serca

• lekami sympatykomimetycznymi działającymi na receptory alfa i beta (adrenalina, noradrenalina) – działanie przeciwnadciśnieniowe preparatu może ulec osłabieniu; szczególną ostrożność należy zachować podczas dożylnego podawania adrenaliny ze względu na możliwość wystąpienia skurczu naczyń, nadciśnienia tętniczego i bradykardii

• lidokainą podawaną dożylnie – propranolol może powodować zmniejszenie wydalania lidokainy i utrzymywanie się jej dużego stężenia; nie zaleca się stosowania takiego leczenia skojarzonego

• cymetydyną lub hydralazyną – możliwe zwiększenie stężenia propranololu we krwi

• klonidyną – jeżeli klonidyna jest stosowana równolegle z beta-blokerem i konieczne jest przerwanie leczenia, należy najpierw odstawić beta-bloker, kilka dni przed przerwaniem stosowania klonidyny (nagłe przerwanie stosowania klonidyny w okresie stosowania beta-blokera może powodować znaczny wzrost ciśnienia tętniczego i stanowić zagrożenie życia); chory powinien być ściśle monitorowany. Jeżeli klonidyna zastępowana jest beta-blokerem, należy wprowadzić go do leczenia nie wcześniej, niż kilka dni po zaprzestaniu stosowania klonidyny

• ergotaminą lub lekami o podobnej budowie chemicznej – może wystąpić skurcz naczyń krwionośnych

• indometacyną, ibuprofenem lub innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ)– przeciwnadciśnieniowe działanie beta-blokerów, w tym propranololu, może ulec osłabieniu

• chlorpromazyną – może dojść do nasilenia działania przeciwpsychotycznego chlorpromazyny i nasilenia przeciwnadciśnieniowego działania propranololu

• preparatami stosowanymi do znieczulenia – może dojść do nasilenia bradykardii i ciężkiego niedociśnienia tętniczego (należy poinformować lekarza anestezjologa o stosowaniu leku z grupy beta-blokerów)

• lekami przeciwnadciśnieniowymi i innymi lekami mogącymi obniżać ciśnienie tętnicze (np. nitrogliceryna, leki przeciwdepresyjne, barbiturany, pochodne fenotiazyny, baklofen, amifostyna) – ryzyko nasilenia działania przeciwnadciśnieniowego

• niektórymi lekami mającymi wpływ na aktywność układu enzymatycznego cytochromu P450, takimi jak np.: leki przeciwpsychotyczne (tiorydazyna, chlorpromazyna), leki przeciwarytmiczne (takie jak propafenon, chinidyna, amiodaron), teofilina, warfaryna, antagoniści kanału wapniowego, pochodne dihydropirydyny (np. nifedypina, nikardypina, lacydypina), cymetydyna, ryfampicyna.

Skuteczność działania adrenaliny w leczeniu objawów reakcji anafilaktycznych może ulec osłabieniu u osób przyjmujących leki z grupy beta-blokerów.

Spożywanie alkoholu może wpływać na stężenie propranololu we krwi.

Jak każdy lek, również Propranolol WZF może powodować działania niepożądane, chociaż nie wystąpią one u wszystkich chorych stosujących ten preparat. Pamiętaj, że oczekiwane korzyści ze stosowania leku są z reguły większe, niż szkody wynikające z pojawienia się działań niepożądanych.

Często lub niezbyt często: koszmary senne, senność, bezsenność, zmniejszenie częstotliwości rytmu serca (bradykardia), zziębnięcie i sinienie kończyn, nasilenie zespołu Raynauda, uczucie zmęczenia, nudności, wymioty, biegunka.

Rzadko: małopłytkowość, zawroty głowy, zaburzenia czuciowe - uczucie mrowienia i drętwienia (parestezje), omamy, psychozy, zmiany nastroju, zaburzenia widzenia, suchość oczu ze zmniejszeniem wydzielania łez (należy wziąć to pod uwagę w przypadku osób używających soczewek kontaktowych), nasilenie niewydolności serca, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, nasilenie bloku przedsionkowo-komorowego, niedociśnienie tętnicze (w tym ortostatyczne) z omdleniem, nasilenie istniejącego chromania przestankowego, skurcz oskrzeli niekiedy o niekorzystnym przebiegu (zwłaszcza u chorych na astmę oskrzelową lub obturacyjną chorobę dróg oddechowych), łysienie, plamica, wysypka, nasilenie łuszczycy, wystąpienie objawów podobnych do łuszczycy.

Bardzo rzadko: miastenia (nużliwość mięśni) lub wystąpienie objawów przypominających miastenię, zwiększenie miana przeciwciał przeciwjądrowych.

Z nieznaną częstością: hipoglikemia u noworodków, niemowląt, dzieci, chorych w podeszłym wieku, poddawanych dializom, stosujących leki przeciwcukrzycowe, stosujących głodówki, niedożywionych, z przewlekłą chorobą wątroby; może także wystąpić hiperglikemia; beta-blokery mogą maskować objawy hipoglikemii; drgawki związane z hipoglikemią; uczucie oszołomienia.

Jeżeli wystąpi nietolerancja propranololu objawiająca się bradykardią i niedociśnieniem tętniczym, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem, który oceni czy konieczne będzie zaprzestanie stosowania preparatu.