Przelewanie i bulgotanie w brzuchu

Prawidłowemu procesowi trawienia mogą towarzyszyć różne odgłosy, takie jak m.in. przelewanie i bulgotanie w brzuchu. Mogą one występować z różnym nasileniem, ale zwykle nie wiążą się z chorobą i nie mają wpływu na codzienne funkcjonowanie. U niektórych osób mogą być jednak bardziej nasilone i stanowić problem.

Bulgotanie w brzuchu – naturalny objaw czy sygnał choroby?

Bulgotanie i przelewanie w brzuchu to powszechne objawy, które występują u większości osób i nie wiążą się z poważnymi chorobami. Niektóre osoby są bardziej wrażliwe na doznania z ciała i interpretują różne odczucia jako objaw, nawet takie, które u innych osób pozostałyby niezauważone. U niektórych osób objawy te mogą być bardziej nasilone niż u innych.

Dźwięki produkowane przez przewód pokarmowy podczas trawienia mogą mieć różną postać, m.in. bulgotania, przelewania, burczenia. Mogą się wiązać z normalnym procesem trawienia i wówczas zwykle nie są bardzo nasilone, ale mogą też być spowodowane różnymi nieprawidłowościami.

Bulgotanie i przelewanie w brzuchu u osób zdrowych

Do najczęstszych przyczyn uczucia przelewania i bulgotania należą:

• Trawienie – w warunkach prawidłowych podczas przemieszczania się pokarmu przez przewód pokarmowy, kiedy zachodzi trawienie, czyli mieszanie, rozkładanie i przesuwanie się (dzięki ruchom perystaltycznym) pokarmu, może to powodować powstawanie różnych dźwięków, zwykle niezbyt głośnych. Podobne dźwięki mogą pojawić się także po długiej przerwie od spożywania posiłków, czyli stanowić objaw głodu. Niektóre osoby doświadczają ich częściej niż inne.
• Pokarmy – spożywanie niektórych pokarmów może wpływać na to, że występuje przelewanie lub bulgotanie w brzuchu. Może tak być po pokarmach wzdymających, np. strączkach, cebuli, kapuście, ale mogą to też być różne pokarmy u różnych osób. Zwykle dana osoba wie, jakie potrawy powodują u niej tego typu objawy, a czasem także inne, np. ból brzucha, wzdęcia. Podobnie może być po przejedzeniu, czyli spożyciu zbyt obfitego posiłku, zwłaszcza tłustego.
• Nadmiar gazów w jelitach – osoby, które jedzą szybko, nie gryzą dokładnie pokarmu i połykają podczas jedzenia znaczne ilości powietrza także mogą doświadczać takich objawów. Podobnie jest w przypadku osób spożywających napoje gazowane.
• Stres – napięcie emocjonalne jest ściśle powiązane z procesem trawienia i funkcjonowania układu pokarmowego. Dlatego też w okresie ostrego stresu niektóre osoby mają np. jadłowstręt („ściśnięty żołądek”), biegunki itp. Podobnie, stres może wpływać na wystąpienie dyskomfortu trawiennego, co się może objawiać bulgotaniem, przelewaniem i burczeniem w brzuchu. Nie dotyczy to tylko ostrego stresu, ale także stresu przewlekłego, który może powodować takie objawy trwające dłużej.

Bulgotanie i przelewanie w brzuchu – choroby

Czasem uczucie bulgotania i przelewania w brzuchu może stanowić objaw różnych chorób. Zwykle towarzyszą mu wówczas inne objawy, często dużo bardziej uciążliwe.

Do chorób takich należą:

• Czynnościowe zaburzenia przewodu pokarmowego, takie jak np. dyspepsja czynnościowa lub zespół jelita drażliwego. W zaburzeniach tych występują różne objawy związane z trawieniem, ale nie stwierdza się nieprawidłowości organicznych. Dolegliwościom tym towarzyszą np. zmiana rytmu wypróżnień, a niektórzy pacjenci z zespołem jelita drażliwego odbierają prawidłowe objawy związane z trawieniem jako przykre. Przeczytaj więcej: Dyspepsja (niestrawność) - objawy, leki i dieta i Zespół jelita drażliwego ("jelito drażliwe", IBS) - objawy, dieta, leczenie
• Nietolerancje pokarmowe, takie jak np. nietolerancja laktozy lub innych składników pokarmowych. W nietolerancji laktozy często występują bóle brzucha, wzdęcie, gazy, kruczenie, przelewania, nudności i biegunka.
• Nieswoiste choroby zapalne jelit – choroba Leśniowskiego i Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego
• Zatrucia pokarmowe
• Celiakia
• Zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO)
• Zaburzenia psychiczne, takie jak zaburzenia lękowe lub depresja.

Przelewanie i bulgotanie w brzuchu – co robić?

Jeśli bulgotanie i przelewanie w brzuchu występuje sporadycznie i nie towarzyszą mu inne objawy, to ulgę mogą przynieść domowe sposoby, takie jak:

• weryfikacja swojej diety. Warto notować, co się jadło, ponieważ objawy takie jak bulgotanie i przelewanie w brzuchu mogą być skutkiem spożywania określonych pokarmów lub napojów. Niektóre osoby mają tendencję do podjadania różnych rzeczy między posiłkami, które trudno im później sobie przypomnieć. Powiązanie objawów z określonymi produktami spożywczymi pomoże ich unikać i wyeliminować objawy.
• odpowiedni sposób jedzenia – wolne przeżuwanie, jedzenie małymi kęsami, ograniczenie porcji jedzenia, jedzenie w regularnych odstępach czasu, unikanie zbyt długich przerw między posiłkami
• niespożywanie napojów gazowanych
• dbanie o odpowiednie nawodnienie
• regularna aktywność fizyczna, która wspiera prawidłowe trawienie i zapobiega wzdęciom
• przyjrzenie się stresowi w swoim życiu, umiejętnościom radzenia sobie z nim i skorzystanie w razie potrzeby np. z technik techniki relaksacyjnych, jogi, tai-chi lub zgłoszenie się po pomoc do specjalisty.

Przelewanie i bulgotanie w brzuchu – kiedy się zgłosić do lekarza?

W większości przypadków bulgotanie i przelewanie w brzuchu jest zjawiskiem całkowicie normalnym i nie stanowi powodu do niepokoju. Jednak jeśli towarzyszą temu inne objawy, takie jak ból, wzdęcia, biegunka, zmiany w rytmie wypróżnień, krew w stolcu, niezamierzone zmniejszenie masy ciała, to należy się skonsultować z lekarzem.