Kolka wątrobowa (żółciowa) to ostry, napadowy ból brzucha, który zwykle pojawia się po spożyciu tłustego pokarmu, trwa od 30 minut do 5 godzin i lokalizuje się w górnej części brzucha po prawej stronie lub na środku. Kolka wątrobowa jest objawem kamicy pęcherzyka żółciowego.
Co to jest kolka wątrobowa (żółciowa)?
Kolka wątrobowa, inaczej kolka żółciowa, to napadowy ostry ból brzucha, który ma następujące cechy:
- pojawia się często po spożyciu tłustego pokarmu
- jest zlokalizowany po prawej stronie brzucha na górze, pod żebrami lub w górnej części brzucha na środku, może promieniować pod prawą łopatkę
- zwykle trwa ponad 30 min, ale krócej niż 5 h i stopniowo ustępuje.
Kolce żółciowej mogą towarzyszyć nudności i wymioty.
Kolka żółciowa jest charakterystycznym objawem kamicy pęcherzyka żółciowego, czyli obecności kamieni (złogów) w pęcherzyku żółciowym. Kolka żółciowa nie jest zatem chorobą, tylko objawem.
Jak powstaje kolka wątrobowa (żółciowa)?
Kolka żółciowa pojawia się u osób mających kamień (złóg) w pęcherzyku żółciowym. Po spożyciu tłustego pokarmu w wyniku wzrostu ciśnienia w pęcherzyku żółciowym dochodzi do zamknięcia przewodu pęcherzykowego (czyli przewodu, którym żółć wypływa z pęcherzyka żółciowego do jelita) przez złóg, co powoduje ból, czyli kolkę.
Jak często występuje kolka żółciowa?
Kolka żółciowa występuje u około 20% osób z kamicą pęcherzyka żółciowego. Kolka żółciowa może nawracać co kilka dni, tygodni lub miesięcy.
Kolka żółciowa – leczenie
Ze względu na to, że kolka wątrobowa jest bardzo bolesna, wymaga zwykle pomocy lekarskiej.
W pierwszej kolejności stosuje się leki przeciwbólowe – zwykle niesteroidowe leki przeciwbólowe (NSLPZ) w zastrzykach, np. diklofenak, ketoprofen, paracetamol, a w razie silniejszego bólu opioidy, pentazocynę, buprenorfinę. Ponadto objawy łagodzą leki rozkurczowe, takie jak drotaweryna, hioscyna, papaweryna.
Kolka żółciowa jest objawem kamicy pęcherzyka żółciowego, a nie chorobą samą w sobie. Dlatego też, aby pozbyć się definitywnie kolki (żeby jej napady nie nawracały), należy wyleczyć kamicę pęcherzyka. Przeczytaj: Kamica żółciowa: przyczyny, objawy, leczenie i dieta
Kolka wątrobowa w pytaniach i odpowiedziach
Czy kolka wątrobowa jest groźna?
Kolka wątrobowa jest objawem kamicy pęcherzyka żółciowego, a nie chorobą samą w sobie. W takim sensie trudno mówić o tym, czy jest groźna. Ból kolkowy może być bardzo silny.
Co robić przy kolce wątrobowej?
Ból w kolce żółciowej może być bardzo silny i wymaga pilnego leczenia. W leczeniu stosuje się m.in. niesteroidowe leki przeciwbólowe, dlatego przy pierwszych objawach kolki (jeśli nie ma przeciwwskazań) można zażyć jakiś lek z tej grupy (np. diklofenak, ketoprofen) i zgłosić się po pomoc. Osoby, u których występowały już napady kolki, powinny przyjąć zalecone wcześniej przez lekarza leki. Leczenie opisano w artykule sekcji "Kolka żółciowa – leczenie".
Czego nie jeść przy kolce wątrobowej?
Kolkę wątrobową wyzwala często tłusty posiłek. Podczas kolki zaleca się niejedzenie, a następnie, po ustąpieniu bólu dietę lekkostrawną, ubogą w tłuszcz i białko. Więcej na temat diety przeczytasz w artykule Dieta w kamicy żółciowej
Kiedy z kolką żółciową należy zgłosić się do szpitala?
Kolka żółciowa zwykle nie wymaga hospitalizacji, ponieważ ustępuje w czasie krótszym niż 5 godzin, a jedynie leczenia doraźnego, objawowego (podania zastrzyków przeciwbólowych i rozkurczowych). Jeśli jednak ból nie ustępuje, utrzymuje się dłużej niż 5 godzin, to może wskazywać na ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych lub ostre żółciopochodne zapalenie trzustki i wymagać hospitalizacji.
Podobnie, objawy towarzyszące kolce, takie jak gorączka, dreszcze, omdlenie, zaburzenia świadomości stanowią wskazanie do niezwłocznego poszukiwania pomocy.
Jaki lek przyjąć na kolkę wątrobową?
Nie ma jednego uniwersalnego leku na kolkę żółciową. W leczeniu stosuje się leki przeciwbólowe oraz rozkurczowe (zobacz sekcję: „Kolka żółciowa – leczenie”). Należy pamiętać jednak, że jest to leczenie doraźne, mające na celu ustąpienie bólu kolkowego, który może nawrócić po różnym czasie (dniach, tygodniach, miesiącach). Przyczyna kolki, czyli kamica pęcherzyka żółciowego jest leczona operacyjnie – usunięciem chirurgicznym pęcherzyka żółciowego.
Czy kolka żółciowa sama przejdzie?
Zasadniczo tak, kolka żółciowa ustępuje w ciągu maksymalnie 5 godzin, jeśli nie dojdzie do powikłań.
Czy kolka wątrobowa może wystąpić po usunięciu woreczka (pęcherzyka) żółciowego?
Kolka żółciowa nie występuje u osób po usunięciu pęcherzyka żółciowego (cholecystektomii), ponieważ to pęcherzyk jest źródłem bólu kolkowego. Jednak u osób po cholecystektomii może dojść do występowania podobnego bólu, spowodowanego innymi chorobami, np. kamicą przewodową, czyli złogami w przewodach żółciowych.
