×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Stany przedrakowe krtani

dr n. med. Mariola Zagor, otorynolaryngolog
Klinika Otorynolaryngologii, Wydział Lekarsko-Dentystycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
lek. med. Paulina Czarnecka
Kliniczny Oddział Otolaryngologiczny, 4 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SP ZOZ we Wrocławiu
lek. med. Marlena Janoska-Jaździk
Samodzielny Publiczny Centralny Szpital Kliniczny w Warszawie

Co to jest stan przedrakowy krtani i jakie są jego przyczyny?

Stany przedrakowe wiążą się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju procesu nowotworowego. Stanem przedrakowym nazywa się ogniskowe zmiany morfologiczne, mogące ewoluować w raka inwazyjnego.

Do stanów przedrakowych krtani zalicza się: leukoplakię (rogowacenie białe), brodawczaka płaskonabłonkowego dorosłych i przewlekłe przerostowe zapalenie błony śluzowej krtani.

Leukoplakia to nieprawidłowy rozrost nabłonka płaskiego błon śluzowych. Charakteryzuje się występowaniem białych plam na błonie śluzowej krtani, zwłaszcza na fałdach głosowych. Plamy są płaskie lub lekko wyniosłe. Czynnikami ryzyka wystąpienia tych zmian jest głównie palenie tytoniu, ale również nadmierne spożycie alkoholu, refluks żołądkowo-przełykowy oraz zakażenia (różne typy wirusa HPV). Rogowacenie białe błon śluzowych z lokalizacją w krtani bywa nazywane pachydermią.

Brodawczak płaskonabłonkowy dorosłych jest nowotworem łagodnym krtani często kwalifikowanym jako stan przedrakowy. Jego powstanie wiąże się z zakażeniem wirusem HPV (przede wszystkim typ 6 i 11). Najczęściej występuje jako zmiana pojedyncza zlokalizowana na fałdach głosowych.

Przewlekłe przerostowe zapalenie błony śluzowej krtani powstaje na podłożu nieżytowego zapalenia krtani na skutek długotrwałego działania czynników drażniących (tytoń, alkohol, przewlekłe zakażenia, nadmierny wysiłek głosowy). Fałdy głosowe w tym przypadku są nierówne, zgrubiałe, przekrwione.

Jak się objawia stan przedrakowy krtani?

Do objawów stanów przedrakowych krtani należą: chrypka, zmiana barwy głosu, uczucie ciała obcego. W wielu przypadkach przebieg jest bezobjawowy.

Co robić w razie wystąpienia objawów stanu przedrakowego krtani?

Stany przedrakowe krtani nie dają charakterystycznych objawów klinicznych. Dlatego w przypadku zmiany barwy głosu lub chrypki utrzymującej się 2–3 tygodnie mimo zastosowania odpowiedniego leczenia należy zgłosić się do lekarza POZ, który skieruje pacjenta do laryngologa.

Jak lekarz stawia diagnozę stanu przedrakowego krtani?

Rozpoznanie stanu przedrakowego krtani ustala się na podstawie wywiadu oraz badania laryngologicznego (obraz w mikrolaryngoskopii). Decydujący dla postawienia diagnozy jest wynik badania histopatologicznego pobranego wycinka.

Zasadniczą cechą histopatologiczną wskazującą na stan przedrakowy jest dysplazja. Dotyczy ona zmian w strukturze komórek nabłonka, a także w strukturze tkankowej, które potencjalnie mogą ewoluować do raka inwazyjnego. W zależności od stopnia zaawansowania zmian można wyróżnić kilka stopni dysplazji (dysplazja małego stopnia, dysplazja średniego stopnia, dysplazja dużego stopnia). Stan przedrakowy to obraz dysplazji dużego stopnia z komórkami atypowymi.

Wycinek do badań histopatologicznych pobiera się podczas laryngoskopii bezpośredniej. Jest to badanie przeprowadzane na sali operacyjnej w znieczuleniu ogólnym. Polega na oglądaniu krtani za pomocą sztywnego laryngoskopu. Aktualnie częściej w celu pobrania wycinków wykonuje się mikrolaryngoskopię, w której laryngoskop włożony przez jamę ustną pacjenta mocuje się na specjalnej dźwigni, a krtań ogląda za pomocą mikroskopu operacyjnego. Badanie przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym.

Jakie są sposoby leczenia stanu przedrakowego krtani?

Leczenie stanu przedrakowego krtani polega na chirurgicznym usunięciu zmiany. Można tego dokonać za pomocą klasycznej mikrochirurgii lub z użyciem lasera. Po operacji konieczne jest oszczędzanie głosu przez okres około 14 dni, a następnie regularne kontrole laryngologiczne.

Wynik badania histopatologicznego ma bardzo istotny wpływ na wybór metody leczenia. W przypadku dysplazji małego stopnia ryzyko transformacji nowotworowej jest niewielkie. Właściwym postępowaniem w sytuacji takiego rozpoznania jest ścisła kontrola endoskopowa. Nie ma konieczności wdrażania leczenia inwazyjnego.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie stanu przedrakowego krtani?

Rokowanie w przypadku zmian przedrakowych krtani jest pomyślne. Bardzo istotny wpływ ma wczesne rozpoznanie zmiany, zastosowanie odpowiedniego leczenia, a także bezwzględna eliminacja czynników ryzyka. Nie da się jednoznacznie określić jak często dochodzi do przemiany zamian dysplastycznych w raka inwazyjnego. Proces dysplazji trwa od roku do 10 lat. Dlatego tak ważna w przypadku rozpoznania jest stała kontrola laryngologiczna i foniatryczna.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia stanu przedrakowego krtani?

Po zakończeniu leczenia stanu przedrakowego krtani niezbędne jest wyeliminowanie czynników etiologicznych mogących powodować dysplazję nabłonka (głównie palenia tytoniu). Konieczne są także systematyczne kontrole laryngologiczne, a jeśli pojawią się kolejne zmiany należy powtórnie wykonać badanie histopatologiczne i wprowadzić odpowiednie leczenie.

22.02.2018
Wybrane treści dla Ciebie:
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!
Poradnik świadomego pacjenta