Kaszel krtaniowy najczęściej jest objawem wirusowej infekcji dróg oddechowych obejmującej krtań. Zwężenie światła krtani przez jej obrzęk wywołany infekcją powoduje wydawanie przez dziecko specyficznego dźwięku opisywanego jako szczekanie psa lub dźwięk wydawany przez fokę. Mimo że zwykle zapalenie krtani jest łagodną chorobą, jednak jeśli u dziecka pojawią się duszność lub trudności z oddychaniem, należy natychmiast udać się do izby przyjęć lub na szpitalny oddział ratunkowy, a przy nasilonych objawach wezwać zespół ratownictwa medycznego.
Kaszel krtaniowy – jak go rozpoznać?
Kaszel krtaniowy, inaczej nazywany kaszlem szczekającym, charakteryzuje się specyficznym, ostrym dźwiękiem, opisywanym jako szczekanie psa lub dźwięk wydawany przez fokę. Zazwyczaj jest suchy i mogą towarzyszyć mu chrypka oraz świszczący oddech (najczęściej w fazie wdechu). Kaszel krtaniowy najczęściej pojawia się nagle, w godzinach nocnych, co nieraz wzbudza niepokój rodziców. Nasilenie kaszlu może być różne – od sporadycznego występowania bez trudności w oddychaniu po poważne epizody z nasilającą się dusznością, które wymagają pilnej interwencji lekarskiej.
O innych rodzajach kaszlu u dziecka dowiesz się z artykułu Kaszel u dziecka – rodzaje, przyczyny, jak pomóc dziecku?
Szczekający kaszel – przyczyny
Najczęstszą przyczyną kaszlu krtaniowego jest wirusowa infekcja górnych dróg oddechowych - ostre podgłośniowe zapalenie krtani (krup wirusowy, pseudokrup). Infekcja powoduje zapalenie błony śluzowej krtani, powodując jej obrzęk, co skutkuje zwężeniem dróg oddechowych i utrudnionym przepływem powietrza. Zazwyczaj dotyczy dzieci w wieku od 6 miesięcy do 6 lat. Często przed nagłym nasileniem kaszlu obecne są łagodne objawy przeziębienia: katar, chrypka, stan podgorączkowy.
Inne, dużo rzadsze przyczyny to:
- bakteryjne infekcje górnych dróg oddechowych
- reakcje alergiczne
- ciała obce w drogach oddechowych
- podrażnienia chemiczne.
Jak diagnozuje się kaszel krtaniowy?
Diagnoza kaszlu krtaniowego opiera się głównie na wywiadzie i badaniu lekarskim. Lekarz zazwyczaj pyta o to, jak długo trwa kaszel, o jego charakter, czy pojawiają się trudności w oddychaniu oraz czy występują dodatkowe objawy (np. gorączka). Objawy krupu wirusowego są na tyle charakterystyczne, że lekarz nie musi wykonywać dodatkowych badań, aby potwierdzić diagnozę. Natomiast w niektórych przypadkach, może być konieczne wykonanie dodatkowych badań, takich jak RTG klatki piersiowej lub laryngoskopia, aby ocenić stan krtani i wykluczyć inne poważne przyczyny kaszlu krtaniowego.
Jak długo może trwać kaszel szczekający?
Kaszel krtaniowy w przebiegu krupu zazwyczaj trwa 2-3 dni, po czym stopniowo łagodnieje. Niekiedy jednak kaszel może się przedłużać, zwłaszcza jeśli infekcja jest trudniejsza do zwalczenia dla organizmu lub objawy spowodowane są inną przyczyną. Ważne jest, aby czujnie obserwować stan zdrowia dziecka i w razie przedłużających lub nasilających się objawów, takich jak trudności w oddychaniu, natychmiast skontaktować się z lekarzem.
Kaszel krtaniowy – leczenie
Leczenie kaszlu krtaniowego zależy od nasilenia objawów. Podgłośniowe zapalenie krtani, choć często budzi niepokój u rodziców, zazwyczaj przebiega łagodnie. Kluczowe jest uspokojenie dziecka, dzięki temu można zmniejszyć odczuwanie duszności. Przy nienasilonym kaszlu warto nawilżać powietrze w pomieszczeniu i zapewnić dziecku odpoczynek. W przypadku nagłego wystąpienia kaszlu zaleca się otwarcie okien w pokoju lub umieszczenie dziecka przy otwartej lodówce, ponieważ zimne powietrze może tymczasowo złagodzić stan zapalny w drogach oddechowych.
Przy nasilonych objawach lekarz może zalecić inhalacje z glikokortykosteroidów, aby zmniejszyć obrzęk krtani. Jeśli występuje duszność u dziecka lub trudności z oddychaniem, należy natychmiast udać się do izby przyjęć lub na szpitalny oddział ratunkowy. W sytuacjach, gdy kaszel jest związany z infekcją bakteryjną, mogą być potrzebne antybiotyki, choć zdarza się to rzadko, ponieważ większość przypadków kaszlu infekcyjnego ma podłoże wirusowe.
Syrop na kaszel krtaniowy (szczekający)
Warto pamiętać, że w przypadku kaszlu krtaniowego nie zaleca się syropów wykrztuśnych lub przeciwkaszlowych. Ważne jest, aby unikać preparatów, które mogą podrażniać, wysuszać drogi oddechowe lub powodować dodatkowy obrzęk. Zamiast tego, lekarze często zalecają syropy o działaniu nawilżającym, zawierające np. miód lub wyciąg z prawoślazu, które mogą łagodzić podrażnienia dróg oddechowych. Jednak zawsze warto skonsultować się z lekarzem przed podaniem syropu, zwłaszcza małym dzieciom, aby upewnić się, że preparat jest odpowiedni i bezpieczny.
redakcja mp.pl wyjaśnia
Duszność u dziecka może się objawiać:
- przyspieszonym oddechem oraz przyspieszonym rytmem serca
- nasilonymi ruchami klatki piersiowej - zapadaniem się przestrzeni międzyżebrowych w trakcie wdechu, zapadaniem się dołka jarzmowego zlokalizowanego pod brodą oraz przestrzeni nad- i podobojczykowych
- ruchami skrzydełek nosa w trakcie oddychania
- problemami z karmieniem dziecka
- trudnościami w płynnym mówieniu, zmienioną barwą głosu
- przyjmowaniem specyficznej postawy – starsze dziecko lub dorosły z dusznością podpiera się rękami, aby ułatwić sobie oddychanie
- zasinieniem skóry szczególnie widocznym w okolicy ust (sinica)