×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej

dr hab. med. Leszek Szenborn, prof. nadzw.
Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych AM we Wrocławiu

Co to jest i jak się objawia?

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej (Hand, Foot, and Mouth Syndrome - HFMS) jest łatwo rozpoznawalnym zespołem klinicznym, obserwowanym najczęsciej u dzieci <10. roku życia, ale także u starszych. Oprócz gorączki obserwuje się występowanie pęcherzykowej lub grudkowej osutki na błonie śluzowej jamy ustnej oraz skórze rąk, w tym na powierzchniach dłoniowej i podeszwowej (ryc.). Grudkowa osutka może być zlokalizowana także na skórze innych części ciała, np. na pośladkach lub tułowiu. Mogą występować łagodne objawy ze strony układu pokarmowego lub oddechowego. Niekiedy zespołowi towarzyszy zapalenie gardła pod postacią herpanginy.

Jakie są przyczyny?

Przyczyną HMFS jest zakażenie różnymi enterowiusami, w tym najczęściej wirusami Coxsackie A5, A9, A10, A16, B1, and B3 oraz enterowirusem 71 (EV 71). Niekiedy udaje się wykazać powiązanie z innymi przypadkami zachorowań, np. w przedszkolu lub szkole. Większość przypadków ustępuje samoistnie bez jakichkolwiek następstw i ryzyka powikłań w ciągu 2-3 tygodni. Bardziej poważny przebieg choroby opisuje się w krajach południowo-wschodniej Azji, zwłaszcza u najmłodszych dzieci (93%, <4. rż.; 75%, <1. rż.), a najczęstszą przyczyną były w tych przypadkach zakażenia EV 71 i Coxackie A16.

Zakażenie przenosi się przez bezpośredni kontakt z wydzielinami lub wydalinami (choroba brudnych rąk). Okres wylęgania wynosi od 3 do 5 dni. Objawy pęcherzykowej osutki pojawiają się w 2.-3. dniu choroby. Zakaźność utrzymuje się do czasu zaniku osutki, ale w kale wirusy mogą być wydalane nawet przez kilka tygodni. W objawowym i gorączkowym okresie choroby dzieci nie powinny uczęszczać do żłóbków, przedszkoli lub szkoły. Przebycie HMFS nie zapewnia odporności, gdyż zespół ten wywołują różne wirusy. Zakażenie jednym z nich prowadzi do powstania tylko specyficznej odporności. Kontakt z osobą chorą nie stwarza znanego ryzyka dla ciężarnej, ale zachorowanie ciężarnej jest wskazaniem do konsultacji lekarskiej. Przestrzeganie zasad higieny jest jedyną drogą do uniknięcia zakażenia.

UWAGA!

Używane przez niektórych określenie „choroba bostońska” jest niepoprawne. Wprawdzie w przeszłości zmiany skórne w przebiegu zakażenia Coxackie A9 nazywano „wysypką/osutką bostońską”, ale nigdy nie była ona synonimem HMFS. Prawdopodobną przyczyną nieprawidłowego nazewnictwa może być analogia do innej wywoływanej przez enterowirusy choroby zwanej poprawnie „chorobą bornholmską” (Bornholm disease), której synonimami są pleurodynia lub Mialgia epidemica.



Ryc. Typowe dla HMFS zmiany na skórze dłoni, stóp i herpangina (ze zbiorów Katedry i Kliniki Pediatrii i Chorób Infekcyjnych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu)
10.11.2016

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Covid - aktualne dane
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.