Aby karmienie piersią przebiegało prawidłowo, konieczny jest instruktaż i wsparcie. Kiedy pojawią się problemy, potrzeba czegoś więcej – szerszej wiedzy, dodatkowych umiejętności i czasu. Aby zapewnić matkom fachową i wyspecjalizowaną opiekę, stworzono oddzielną specjalność w medycynie.
Fot. iStock.com
Idea poradnictwa laktacyjnego
Idea profesjonalnego poradnictwa laktacyjnego narodziła się 30 lat temu w Stanach Zjednoczonych i od tego czasu dynamicznie rozwijała się na całym świecie, również w Polsce. Dotarła do naszego kraju za przyczyną śp. Małgorzaty Neugebauer, dr n. med. Magdaleny Nehring-Gugulskiej, mgr Wandy Urmańskiej i lek. Moniki Żukowskiej-Rubik – pierwszych polskich konsultantek laktacyjnych IBCLC. Warto podkreślić, że pierwszą polską Poradnię Zaburzeń Laktacji stworzyła doc. Krystyna Mikiel-Kostyra przy Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie już w 1991 r.
Poradnictwo laktacyjne - nauka interdyscyplinarna
Profesjonalne poradnictwo laktacyjne wykracza poza ramy przewidzianej ustawą pracy położnej rodzinnej czy lekarza. Obejmuje rozwiązywanie złożonych problemów laktacyjnych, dobór sprzętu i instruktaż technik wspomagających laktację, prowadzenie relaktacji, drobne zabiegi diagnostyczne i lecznicze oraz wsparcie dla matek w trudnej sytuacji związanej z laktacją. Poradnictwo laktacyjne jest nauką interdyscyplinarną – wykorzystuje wiedzę z wielu dziedzin medycyny: fizjologii i endokrynologii, pediatrii i neonatologii, położnictwa, medycyny rodzinnej, farmakologii i epidemiologii.
Niezbędna jest również wiedza z psychologii, zwłaszcza dobrej komunikacji i sztuki udzielania porad. Wymaga odpowiedniego, wielogodzinnego szkolenia teoretycznego i praktycznego pod okiem doświadczonych trenerów.
Porada laktacyjna jest świadczeniem zarezerwowanym prawnie dla osób o wykształceniu medycznym. Udzielać jej mogą:
- CDL – Certyfikowany Doradca Laktacyjny
- IBCLC – Międzynarodowy Dyplomowany Konsultant Laktacyjny
Edukator ds. laktacji – położna po studiach licencjackich lub magisterskich i odbyciu kursu specjalistycznego w zakresie udzielania porad laktacyjnych zgodnie z Rozp. MZ z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz. U. nr 151, poz. 896).
Kto może zostać doradcą/konsultantem laktacyjnym?
W poradniach laktacyjnych powinny pracować osoby z uprawnieniami do udzielania świadczeń zdrowotnych, jak lekarze, położne czy pielęgniarki. Powinny one być dodatkowo przeszkolone w dziedzinie laktacji zarówno teoretycznie, jak i praktycznie.
Jak w każdym zawodzie, jakość porady zależy od wiedzy i doświadczenia osoby jej udzielającej. Osoby spełniające wymagania wstępne, które ukończą odpowiedni cykl kształcenia i zdobędą doświadczenie w pracy z matkami karmiącymi piersią, mogą zweryfikować swoje umiejętności, przystępując do egzaminów zewnętrznych i uzyskując jeden z dwóch uznanych w Polsce certyfikatów.
Wybierając doradcę lub konsultanta, warto zwrócić uwagę na jego kwalifikacje zawodowe oraz certyfikat – kiedy został wydany i czy jest nadal ważny. Warto wiedzieć, że certyfikaty nadawane są na określony czas i wymagają recertyfikacji.
Osoby z powyższymi tytułami kierują się kodeksem zawodowym i etycznym opracowanym osobno dla każdego certyfikatu. Tworzą zgrane środowisko, wymieniają doświadczenia podczas spotkań i zjazdów branżowych, wspierają się nawzajem i dbają o wysokie standardy udzielanych porad.
Jak zdobyć certyfikat konsultanta laktacyjnego?
IBCLC – Międzynarodowy Dyplomowany Konsultant Laktacyjny, tytuł nadawany na 5 lat przez International Board of Lactation Consultant Examiners IBLCE (Międzynarodowa Rada Egzaminatorów Konsultantów Laktacyjnych) zgodnie z wymaganiami zawartymi w Candidate Information Guide, IBLCE Regional Office in Europe, www.iblce-europe.org. W Polsce jest obecnie 73 IBCLC (2024).
CDL – Certyfikowany Doradca Laktacyjny, tytuł nadawany na 7 lat przez Centrum Nauki o Laktacji (CNoL), przeznaczony dla przedstawicieli zawodów medycznych, zgodnie z regulaminem kształcenia i szczegółowymi wymaganiami zawartymi w „Przewodniku dla kandydatów na CDL”, Centrum Nauki o Laktacji, www.kobiety.med.pl/cnol. Doradca otrzymuje prawo do posługiwania się tytułem Certyfikowanego Doradcy Laktacyjnego oraz noszenia znaczka CDL (znak towarowy prawnie chroniony nr 204464). Obecnie w kraju pracuje 1011 CDL (2024).
Ewenementem na skalę krajową jest fakt, że te tytuły nie są „dożywotnie”. Doradcy i konsultanci muszą nieustannie podnosić swoje kwalifikacje, co kilka lat zdając ponownie egzaminy lub dokumentując swoją pracę, naukę i zaangażowanie w zakresie poradnictwa.
Polskie konsultantki IBCLC 27 listopada 2004 r. utworzyły Radę Międzynarodowych Konsultantów Laktacyjnych. W 2006 r. przystąpiły do Europejskiego Stowarzyszenia Konsultantów Laktacyjnych (VELB). W 2011 r. rada przekształciła się w Polskie Towarzystwo Konsultantów i Doradców Laktacyjnych (PTKiDL). PTKiDL organizuje spotkania i konferencje, które służą aktualizowaniu wiedzy, wymianie doświadczeń i integrowaniu środowiska. Podejmuje również działania na rzecz rejestracji zawodu w Polsce i refundacji porad laktacyjnych w ramach istniejącego systemu opieki zdrowotnej, tak jak w większości krajów europejskich. Więcej na: www.laktacja.org.pl
Warto wspomnieć, że wiele osób zaangażowanych w rozwój małych dzieci, począwszy od mam karmiących, przez trenerów chustonoszenia czy pielęgnacji noworodka, do pracowników środowisk medycznych włącznie, staje się propagatorami karmienia piersią. Każdy dla kogo ważny jest prawidłowy rozwój niemowląt, ich zdrowie i potencjał powinien krzewić w swojej przestrzeni idee karmienia piersią. Misją propagatora karmienia jest wsparcie rodziny, na czele z mamą, w tej mlecznej drodze oraz wskazywanie kierunku, gdzie szukać pomocy w razie napotkania trudności.
Zobacz listę Certyfikowanych Doradców i i Konsultantów Laktacyjnych na naszych stronach. Rejestr IBCLC z podaniem daty ważności certyfikatu znajdziesz pod adresem: https://laktacja.org.pl/konsultant-ibclc/, a rejestr CDL tu: https://cnol.kobiety.med.pl/pl/doradcy-cdl/lista-doradcow/
