Pytanie nadesłane do redakcji
Czy opryszczka jest groźna dla miesięcznego dziecka? Trochę się o tym naczytałam i się przeraziłam. Właśnie mam opryszczkę, obecnie wyschniętą, ale wcześniej całowałam mojego synka i nie wiem, czy się nie zaraził. Jak można rozpoznać, że dziecko się zaraziło bądź jest w fazie tworzenia się takiej opryszczki?
Odpowiedź
Opryszczka jest nazywana pospolitą, bo jest bardzo częstym zakażeniem wirusowym ludzi. Wirus opryszczki wargowej wywołuje objawy przede wszystkim w obrębie błony śluzowej jamy ustnej, skóry i oka. Przenosi się głównie drogą kontaktową (styczność ze zmianami skórnymi) i mniej efektywnie drogą kropelkową (np. mówienie z bliskiej odległości). Szacujemy, że zakażonych jest ponad 90% dorosłych. Do zakażenia wirusem opryszczki typu I (HSV-1) dochodzi raz w życiu, zwykle w dzieciństwie.
Z obserwacji klinicznych wiemy, że groźne jest zakażenie noworodka wirusami opryszczki w okresie okołoporodowym. Przebieg kliniczny zakażenia może być w takim przypadku bardzo różny, od bezobjawowego do ciężkiego.
Opryszczka nie jest aż tak groźna, jak Pani się obawia. Przykładowo Amerykańska Akademia Pediatrii za przeciwwskazanie do karmienia piersią uznaje jedynie aktywną opryszczkę zlokalizowaną w okolicy brodawki sutkowej. Nawet wówczas można bezpiecznie karmić niemowlę drugą piersią.
Co istotne, dostępne jest skuteczne leczenie przeciwwirusowe. Jeżeli matka ma czynną opryszczkę, to powinna unikać bezpośredniego kontaktu świeżych zmian z dzieckiem i myć ręce, by zapobiec przeniesieniu wirusa za ich pośrednictwem. Zmiany przyschnięte są niegroźne. Wspomnę, że średnio co druga kobieta ma opryszczkę nawrotową, a w praktyce zakażenia noworodków są rzadkie.
Zakażenie noworodka wirusem opryszczki jest wskazaniem do hospitalizacji, gdyż ze względu na duże ryzyko ciężkiego przebiegu, wymaga niezwłocznego leczenia lekiem przeciwwirusowym. Starsze niemowlęta i dzieci przechodzą pierwotne zakażenie opryszczką zwykle znacznie łagodniej, najczęściej bezobjawowo lub w postaci opryszczkowego zapalenia jamy ustnej, bo przebieg zakażenia łagodzą przeciwciała otrzymane przez łożysko od matki. Pani synek jest w wieku na pograniczu noworodka i niemowlęcia dlatego możemy mieć nadzieję, że w razie czego zachoruje łagodnie.
Odpowiadając ściśle na Pani pytanie, dowodem zakażenia synka będzie pojawienie się opryszczki. Badania serologiczne są mało przydatne, bo z założenia wiadomo, że wyjdą dodatnio - przecież Pani, mając opryszczkę musiała mu przekazać swoiste przeciwciała, które właśnie wykrywają testy serologiczne.
Wyjaśnię, że nawrót opryszczki wargowej jest związany z reaktywacją wirusa HSV-1, która polega na uczynnieniu zakażenia latentnego, umiejscowionego w zwojach nerwowych. Ponieważ najbardziej zaraźliwy jest płyn z pęcherzyków, do zakażeń dochodzi zwykle od osób z objawami opryszczki. Wirus HSV szybko ginie w temperaturze pokojowej oraz po wyschnięciu. Zaleca się, by osoby zakażone w czasie nawrotów opryszczki unikały bliskich kontaktów, np. całowania się z osobami niezakażonymi, jak też odwlekły, np. zabiegi stomatologiczne. Powinny być leczone, zwłaszcza że dysponujemy bardzo skutecznym lekiem przeciwwirusowym na opryszczkę - acyklowirem. To samo dotyczy Pani synka, gdyby zachorował objawowo powinien otrzymać acyklowir.
Podsumowanie
- Groźne jest zakażenie noworodka wirusami opryszczki w okresie okołoporodowym.
- Przeciwwskazaniem do karmienia jest jedynie aktywna opryszczka zlokalizowana w okolicy brodawki sutkowej.
- Opryszczka przyschnięta jest niegroźna dla noworodka i niemowlaka.
- Zakażenie noworodka wirusem opryszczki jest wskazaniem do hospitalizacji.
- Starsze niemowlęta i dzieci przechodzą pierwotne zakażenie opryszczką zwykle łagodnie – najczęściej bezobjawowo lub w postaci opryszczkowego zapalenia jamy ustnej.
- Noworodki i niemowlęta w przypadku zachorowania objawowego powinny otrzymać acyklowir (lek przeciwwirusowy).
