Pytanie nadesłane do redakcji
Chciałbym zapytać o ryzyko przeniesienia wirusa opryszczki wargowej na dziecko. Moja żona ma na górnej wardze jedynie strupki po opryszczce, a niedawno kichnęła na poduszkę córki. Po ok. 2 dniach dziecko położyło się na niej w bieliźnie, poduszka miała kontakt z okolicą intymną dziecka. Czy wirus opryszczki może znajdować się w ślinie osoby z aktywnym wysiewem od kilku lat i czy jest ryzyko zakażenia dziecka?
Odpowiedź
Opryszczka jest nazywana pospolitą, bo jest bardzo częstym zakażeniem wirusowym ludzi. Zmiany mogą wywołać dwa blisko spokrewnione ze sobą wirusy – wirus opryszczki zwykłej typu 1 – HSV-1 i typu 2 – HSV-2 (skrót od Herpes simplex virus). Pierwszy z wirusów zwykle powoduje opryszczkę w górnej części ciała (wargi i jama ustna), drugi głównie na narządach płciowych, ale zdarza się, też odwrotnie. Zmiany niezależnie od umiejscowienia oraz typu wirusa praktycznie nie różnią się wyglądem.
Może Cię zainteresować:
- Opryszczka wargowa – przyczyny i leczenie opryszczki na ustach
- Opryszczka narządów płciowych
- Zapalenie przełyku wywołane przez wirus opryszczki zwykłej
Badania serologiczne wskazują, że przeważająca większość dorosłych (do 90%) jest zakażona wirusem HSV-1 i około co dziesiąty dorosły HSV-2. Opryszczka jest przykładem braku sprawiedliwości społecznej. Mimo częstych kontaktów (wirus opryszczki przenosi się z wydzieliną pęcherzykową, śliną oraz przez bezpośredni kontakt z błonami śluzowymi i skórą, np. przy pocałunkach, czasami przez picie z jednego naczynia, wspólne sztućce, maszynki do golenia czy ręczniki) nie wszyscy ulegają zakażeniu i tylko mniej niż połowa zakażonych osób ma potem nawroty opryszczki wargowej – zakażenia są często bezobjawowe. Okres wylęgania wynosi od 1 do 26 dni, zwykle 6–8 dni. Wirus szybko ginie w temperaturze pokojowej oraz po wyschnięciu, dlatego przenoszenie się opryszczki przez przedmioty lub drogą kropelkową należy do rzadkości.
Co wiemy o zaraźliwości opryszczki? Najbardziej zaraźliwy jest płyn z pęcherzyków. Oznacza, to że najłatwiej jest się zarazić przez kontakt z pęcherzykami. Ślina w czasie objawów opryszczki oraz, co ważne, od czasu do czasu także przy braku objawów zawiera znacznie mniejsze ilości (100–1000 razy mniej) wirusa opryszczki. Do zakażeń dochodzi zatem zwykle od osób z objawami opryszczki. Cechą wirusów z grupy opryszczki jest ustanowienie zakażenia latentnego (utajonego), czyli trwającego całe życie osoby zakażonej. Większość ludzi zakaża się HSV-1 w dzieciństwie. Kto raz zaraził się opryszczką, będzie już zawsze miał w swoim organizmie wirusa i okresowo będzie go wydalał w ślinie. Nie ma możliwości całkowitego wyleczenia zakażenia HSV. Są też dobre wieści. Osoba zakażona opryszczką nie zarazi się ponownie. Dysponujemy bardzo skutecznym lekiem przeciwwirusowym na opryszczkę – acyklowirem, trwają zaawansowane badania nad szczepionką, która, jak mamy nadzieję, całkowicie rozwiąże problem opryszczki.
Jestem przekonany, że w opisanej sytuacji – kichnięcie na poduszkę i kontakt po 2 dniach, nie doprowadzi do przeniesienia opryszczki. Jednak proszę pamiętać, że w świetle wspomnianych danych, kontakt z wirusem HSV-1 będzie na dłuższą metę bardzo trudny do uniknięcia. Być może Pan też jest zarażony HSV i okresowo wydala wirusa w ślinie, sam o tym nie wiedząc? A pozostałe osoby mające kontakt z dzieckiem: dalsza rodzina czy rówieśnice córki? Proponuję pogodzić się z myślą, że córka będzie miała kontakt z wirusem HSV-1 w przyszłości. Zakażenie wirusem opryszczki, choć potencjalnie groźne, najczęściej przebiega łagodnie.
Jeżeli Państwa dziecko zachoruje na opryszczkę, proszę pamiętać o możliwości leczenia przeciwwirusowego. Ponadto sugeruję, by Pana żona udała się do lekarza, który może zalecić jej wielomiesięczną, kurację acyklowirem hamującą nawroty opryszczki.
Ryc. 1. HHV-2 wywołuje wykwity opryszczki na narządach płciowych (opryszczka narządów płciowych). Około 20% populacji jest nosicielami tego wirusa. Fot. Wikipedia.org
Ryc. 2. Opryszczka narządów płciowych obejmująca srom. Fot. Wikipedia.org
