×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Niedowaga u nastolatki

Pytanie nadesłane do redakcji

Niedowaga u nastolatki. Jak unormować masę ciała w tym wieku?

Odpowiedziała

mgr Aleksandra Cichocka
Zakład Profilaktyki Chorób Żywieniowozależnych
Instytut Żywności i Żywienia

Jeśli nastolatka zgłasza niedowagę, najpierw lekarz powinien ocenić, czy rzeczywiście występuje u niej niedowaga, czy jest to tylko jej subiektywna ocena. Lekarz powinien też ocenić, z jakiego powodu występuje niedowaga, czy z powodu choroby, czy z braku apetytu lub z innych powodów. Następnie lekarz lub dietetyk zaleca odpowiednią dla danej osoby kaloryczność diety. W tabeli 1 przedstawiono normy zapotrzebowania na kalorie dla dziewcząt i chłopców w zależności od płci, wieku, aktywności fizycznej i masy ciała (takiej, która jest prawidłowa dla danej osoby). Normy te zostały opracowane w Instytucie Żywności i Żywienia w Warszawie.

Tabela 1. Normy zapotrzebowania na kalorie dla dziewcząt i chłopców
Grupa, płeć, wiek (lata) Masa ciała (kg) Aktywność fizyczna mała
zapotrzebowanie na kalorie
Aktywność fizyczna umiarkowana
zapotrzebowanie na kalorie
Aktywność fizyczna duża
zapotrzebowanie na kalorie
chłopcy
10-12 38 2100 kcal/dobę 2400 kcal/dobę 2800 kcal/dobę
13-15 53 2600 kcal/dobę 3000 kcal/dobę 3500 kcal/dobę
16-18 67 2900 kcal/dobę 3400 kcal/dobę 3900 kcal/dobę
dziewczęta
10-12 37 1800 kcal/dobę 2100 kcal/dobę 2400 kcal/dobę
13-15 51 2100 kcal/dobę 2400 kcal/dobę 2800 kcal/dobę
16-18 56 2200 kcal/dobę 2500 kcal/dobę 2900 kcal/dobę

Jesteś nastolatką, masz niedowagę i lekarz zalecił Ci przytycie. Zadajesz sobie pytanie, jak zdrowo przytyć? Jak się do tego zabrać, aby przybyło mi mięśni, a nie tłuszczu?

Ponieważ niedowadze na ogół towarzyszy niedobór białka i wielu witamin oraz składników mineralnych w organizmie, Twoja nowa dieta powinna być tak ułożona, aby jak najszybciej te niedobory uzupełnić.

Ryc. Piramida zdrowego żywienia

  • Ważne, aby Twoja nowa dieta była urozmaicona, aby nie była monotonna i zawierała produkty ze wszystkich pięter piramidy zdrowego żywienia dla młodzieży, opracowanej w Instytucie Żywności i Żywienia (ryc.; www.izz.waw.pl). Każdego dnia jedz: produkty zbożowe, warzywa, owoce, produkty mleczne, ryby lub mięso lub ich białkowe zamienniki – nasiona roślin strączkowych, tłuszcze roślinne w odpowiednich proporcjach.
  • Staraj się, aby posiłki wyglądały atrakcyjnie, apetycznie, aby kusiły smakiem i aromatem – pomogą Ci w tym zioła i naturalne przyprawy.
  • Jedz często, najlepiej 4–5 razy dziennie, w mniej więcej regularnych odstępach. Dzień zaczynaj od śniadania.
  • Podstawą każdego głównego posiłku są produkty skrobiowe, czyli pieczywo lub kasze, płatki zbożowe, ryż, makaron lub ziemniaki.
  • Do każdego posiłku jedz warzywo i owoc. Tak więc warzywa i owoce staraj się jeść 5 razy dziennie. Wybieraj różne rodzaje warzyw i owoców, każdy rodzaj zawiera różne witaminy i składniki mineralne w różnych proporcjach.
  • Owoce i soki owocowe zawierają więcej kalorii niż warzywa. Szczególnie dużo kalorii dostarczają winogrona i banany. Zielonolistne warzywa – szpinak, brokuły, sałata, kapusta, a także soja, fasola i pomarańcze dostarczając dużych ilości kwasu foliowego, który obok żelaza zawartego w największej ilości w mięsie, pomagają w leczeniu niedokrwistości (anemii), która często towarzyszy niedowadze.
  • Wypijaj codziennie 3 szklanki mleka (np. w postaci zupy mlecznej, budyniu, czy koktajlu) lub jogurtu, kefiru lub maślanki. Fermentowane napoje mleczne z żywymi kulturami bakterii korzystnie wpłyną na florę bakteryjną jelit, a tym samym na trawienie. Dobrej jakości białka dostarczy także ser biały lub żółty. Produkty mleczne są dla Ciebie dobrym źródłem białka, witamin B2 oraz B12 i przede wszystkim najlepszym i najbogatszym źródłem wapnia.
  • Zjadaj codziennie porcję ryby lub mięsa. Z ryb polecane są tłuste ryby morskie, a mięso i wędliny wybieraj chude, gdyż tłuszcz zwierzęcy zawiera dużo cholesterolu, który powoduje rozwój miażdżycy. Wyjątek stanowią ryby, poleca się częste (2–3 razy w tyg.) spożywanie tłustych ryb morskich (takich jak śledź, makrela, łosoś), ponieważ dostarczają zdrowych kwasów tłuszczowych omega-3. Mięso dostarcza pełnowartościowego białka, witamin z grupy B i dużej ilości żelaza, które chroni przed niedokrwistością. Aby zwiększyć przyswajalność żelaza do każdego dania mięsnego, czy kanapki dodaj surówkę warzywną lub owoce, ponieważ zawarta w nich witamina C zwiększa przyswajalność żelaza.
  • Mimo, że chcesz przytyć, nie jedz zbyt dużo słodyczy, gdyż dostarczają one “pustych kalorii”, a wiele z nich zawiera również dużo niezdrowego tłuszczu.
  • Na deser lub między posiłkami, zamiast słodyczy chrup niesolone orzechy, migdały, pestki dyni, nasiona słonecznika lub zjedz kilka suszonych owoców. Są one bogatokaloryczne, ale zawierają wiele cennych składników odżywczych. W większych ilościach mogą pozwolić sobie na nie właśnie osoby pragnące przytyć.
  • Do surówek i sałatek dodawaj olej, najlepiej rzepakowy lub oliwę z oliwek.
  • Na poprawę apetytu dobrze wpłynie przebywanie na świeżym powietrzu, a także aktywność fizyczna.

08.10.2012

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.