Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Drenaż ułożeniowy oskrzeli

Co to jest drenaż ułożeniowy oskrzeli i na czym polega?

Drenaż ułożeniowy to rodzaj rehabilitacji u chorych z trudnościami w odkrztuszeniu dużych ilości zalegającej wydzieliny oskrzelowej. Polega on na przyjmowaniu przez chorego z chorobą płuc takiej pozycji, aby dany odcinek dróg oddechowych znajdował się powyżej tzw. wnęki płuca, co powoduje, że wydzielina zalegająca w chorej części płuc może swobodnie spływać w wyniku działania siły grawitacji z małych oskrzeli do dużych i dalej do tchawicy, skąd jest wykrztuszana.

Jakie są wskazania do drenażu ułożeniowego oskrzeli?

Głównym wskazaniem do drenażu ułożeniowego są rozstrzenie oskrzeli.

Rozstrzenie oskrzeli to trwałe rozszerzenia dróg oddechowych z utratą elementów sprężystych. Rozstrzenie mogą być wrodzone lub nabyte. Wrodzone rozstrzenie towarzyszą innym licznym chorobom i najczęściej są związane z chorobami, które upośledzają oczyszczanie śluzowo-rzęskowe, takimi jak mukowiscydoza lub zespół Kartagenera. Nabyte rozstrzenie oskrzeli są zdecydowanie częstsze i najczęściej stanowią powikłanie ciężkich zakażeń dróg oddechowych, ale mogą wystąpić także w wyniku innych chorób.

Rzadziej drenaż ułożeniowy można wykonywać w przebiegu zapaleń oskrzeli, POChP, niedodmy czy innych chorób z zaleganiem śluzu w drzewie oskrzelowym.

Jak przebiega drenaż ułożeniowy oskrzeli?

Efekt grawitacyjnego spływania wydzieliny można uzyskać np. w tzw. pozycji Trendelenburga. Jest to pozycja, w której pacjent leży na plecach, a głowa, górna część klatki piersiowej i tułów znajdują się poniżej poziomu kończyn dolnych. Inne pozycje i inne sposoby układania chorego zależą od lokalizacji rozstrzeni. Lokalizacja zalegającej wydzieliny warunkuje pozycję, w jakiej chory powinien się znajdować w czasie zabiegu. U chorych, u których występują uogólnione rozstrzenie i wydzielina zalega w całym drzewie oskrzelowym, jak np. w mukowiscydozie, opisano sześć podstawowych pozycji ułożeniowych, chociaż możliwych pozycji jest wiele.

Zabieg najlepiej przeprowadzić na specjalnych łóżkach drenażowych z możliwością regulacji pozycji chorego. Przy ich braku można zastosować 20-30 cm podkładkę pod tylne nogi łóżka lub sztywny wałek podkładany pod biodra chorego tak, aby głowa była 10-20° niżej. Zabieg przeprowadza się kilkakrotnie w ciągu dnia w zależności od ilości zalegającej wydzieliny i stanu pacjenta. W okresie stabilnym w rozstrzeniach i mukowiscydozie poleca się wykonanie zabiegu 2 razy dziennie. W okresie infekcji liczbę zabiegów należy zwiększyć. Czas trwania jednej sesji zabiegu drenażu statycznego wynosi ok. 45-60 minut. Jeśli jest to wskazane, należy wykonać 2-3 sesje w ciągu dnia. Można także skrócić sesje do 30 minut i powtórzyć je 4-5 razy dziennie. Efekt terapeutyczny drenażu wzmacniamy oklepywaniem klatki piersiowej lub masażem wibracyjnym.

Jak przygotować się do drenażu ułożeniowego oskrzeli?

Drenaż należy wykonywać u chorego z pustym żołądkiem, tzn. przed jedzeniem, a w ciągu dnia przynajmniej dwie godziny po jedzeniu. Chory powinien mieć na sobie luźne, niekrepujące ruchów ubranie. Drenaż można poprzedzić przyjęciem przez chorego leku rozrzedzającego wydzielinę, oczywiście zgodnie z zaleceniem lekarskim.

Jakie są przeciwwskazania do drenażu ułożeniowego oskrzeli?

Przeciwwskazaniami do drenażu ułożeniowego są: świeży udar mózgu niedokrwienny lub krwotoczny, stan po operacjach neurochirurgicznych na czaszce, tętniak aorty, niestabilna choroba wieńcowa, świeży zawał serca, stan po operacjach zespolenia przełyku lub refluks żołądkowo-przełykowy, poważne zaburzenia rytmu serca, obrzęk płuc, wodobrzusze, ścisłe unieruchomienie po zabiegach ortopedycznych, ciąża, krwawienie z dróg oddechowych czy pokarmowych, nietolerancja pozycji odwróconych.

Jakie powikłania mogą wystąpić po wykonaniu drenażu ułożeniowego oskrzeli?

Rygorystyczne rozważenie przeciwwskazań powinno zminimalizować możliwość powikłań. Zabieg jest wykonywany w różnych stadiach zaawansowania choroby, co powoduje, że musimy się liczyć z możliwością ewentualnych powikłań, takich jak np. odma opłucnowa, krwioplucie.

U chorych w zaawansowanym stanie choroby, u których stwierdza się niewydolność oddechowo-krążeniową, pozycje ułożenia głową w dół mogą nasilać duszność i niedotlenienie, co jest szczególnie niekorzystne u chorych wymagających stałej tlenoterapii. U tych chorych podczas drenażu stosuje się tylko wysokie pozycje.

Jak postępować po drenażu ułożeniowym oskrzeli?

W razie nasilenia się po zabiegu duszności lub pojawienia krwioplucia, należy bezzwłocznie skontaktować się z lekarzem leczącym. Warto jednak pamiętać, że zabieg jest stosunkowo bezpieczny i większość chorych z mukowiscydozą lub rozstrzeniami oskrzeli wykonuje go w domu samodzielnie.

28.09.2016

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Akcja „Polska to chory kraj”
    Jeśli każdego roku nowotwory są przyczyną śmierci ok. 100 tys. Polaków, a dostęp do leczenia raka jest na jednym z najniższych poziomów w Unii Europejskiej, jeśli średni czas oczekiwania na wizytę u endokrynologa wynosi 24 miesiące, a u kardiologa dziecięcego 12 miesięcy, jeśli na 1000 mieszkańców Polski przypada 2,4 lekarza, jeśli polskie szpitale są zadłużone na 14 mld złotych, to diagnoza musi brzmieć – Polska to chory kraj. Ale lekarze opracowali terapię. I apelują, aby rozpocząć ją jak najszybciej.
  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.

Polecają nas