Węgierski Trybunał Konstytucyjny dopuścił czasowe odbieranie dzieci rodzicom, jeśli ci nie współpracują z władzami i odmawiają wykonywania szczepień. Trybunał uznał, że „nie można kwestionować faktu, że szczepienia ochronne chronią przed zakażeniem i epidemią”.
Budapeszt. Fot. pixabay.com
„W razie nieuzasadnionej odmowy poddawania dziecka obowiązkowemu szczepieniu można ograniczyć prawa rodziców dotyczące wychowania”, a „w razie odmawiania przez rodziców współpracy z władzami, co stwarza poważne zagrożenie dla dziecka, za konstytucyjne można uznać także odebranie dziecka rodzinie” – orzekł węgierski Trybunał Konstytucyjny. Sędziowie podkreślili w werdykcie, że odebranie dziecka rodzicom może być tylko czasowe.
Na Węgrzech szczepienia ochronne są obowiązkowe, a sankcje za odmowę szczepienia dziecka zbliżone do tych, przewidzianych w polskich przepisach. Również w Polsce, w skrajnych przypadkach, rodzicom uporczywie uchylającym się od szczepień ochronnych dzieci mogą być ograniczone prawa rodzicielskie, a nawet – dzieci mogą zostać odebrane. W tej sprawie, na początku kadencji, u ministra zdrowia Konstantego Radziwiłła interweniował nawet wiceminister sprawiedliwości Patryk Jaki, domagając się wręcz zmiany przepisów w kierunku usunięcia tych najbardziej opresyjnych wobec rodziców. Resort zdrowia jednak nie podjął żadnych prac nad nowelizacją. W praktyce przepis o odbieraniu dzieci rodzicom uchylającym się od obowiązku szczepienia jest martwy.
Węgierski Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że obowiązek zapewnienia dziecku ochrony i opieki niezbędnej do odpowiedniego rozwoju cielesnego, duchowego i moralnego spoczywa nie tylko na rodzicach, ale i na państwie. – W toku postępowania konstytucyjnego nie można kwestionować faktu, że szczepienia ochronne (w tym szczepienia odpowiednie do wieku) służą zwiększeniu odporności ludzkiego organizmu na choroby zakaźne oraz zapobiegają ich rozprzestrzenianiu się – czytamy w orzeczeniu. Sędziowie podkreślili również, że szczepienia chronią zarówno jednostkę, czyli konkretne dziecko, ale też społeczeństwo przed pojawieniem się epidemii.
Wyrok zapadł w związku ze skargą na wcześniejsze orzeczenia sądów (łącznie z węgierskim Sądem Najwyższym), które nakazały czasowe odebranie urodzonego w 2015 roku dziecka rodzicom, którzy sprzeciwili się jego szczepieniu.
Na Węgrzech system szczepień obowiązkowych jest bardzo szczelny, za uchylanie się od szczepień nakładane są wysokie kary (jednorazowo do wartości ok. 1,6 tys. euro). Węgry, podobnie jak Polska, mają wskaźnik wyszczepialności dzieci do 8. roku życia powyżej 95 proc.
