×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Kalendarz szczepień

dr n. med. Jacek Mrukowicz*,
* Redaktor Naczelny czasopism "Medycyna Praktyczna - Pediatria" oraz "Medycyna Praktyczna - Szczepienia"

W Polsce szczepienia ochronne są realizowane zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych (PSO, tzw. kalendarz szczepień), który jest co roku aktualizowany. Aktualną wersję ogłasza w komunikacie Główny Inspektor Sanitarny

Dokument ten porządkuje kwestie wieku i zakresu wykonywanych szczepień ochronnych (p. tab. poniżej) i uwzględnia:

  • szczepienia bezpłatne (tzw. obowiązkowe) realizowane w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego bez dodatkowych opłat
  • szczepienia odpłatne (tzw. zalecane) – wskazane w celu rozszerzenia zakresu ochrony dziecka lub zmniejszenia liczby zastrzyków, ale nierefundowane lub objęte częściową refundacją w wybranych grupach. Rodzice muszą zakupić szczepionkę we własnym zakresie w punkcie szczepień lub w aptece na podstawie recepty wystawionej przez lekarza.

Zarówno szczepienia bezpłatne (obowiązkowe), jak i odpłatne (zalecane) są bezpieczne i skutecznie chronią przed zachorowaniem. O ich umieszczeniu w jednej z tych dwóch grup decydują takie czynniki, jak częstość występowania choroby, jej ciężkość, konsekwencje zachorowania oraz powikłania, a także – co bardzo ważne – koszt programu powszechnego szczepienia dzieci i możliwości budżetu państwa (względy ekonomiczne). Niektóre szczepienia odpłatne w Polsce, w innych krajach (zarówno należących do Unii Europejskiej, jak i na innych kontynentach) są finansowane przez państwo lub ubezpieczycieli zdrowotnych.

W miarę możliwości finansowych systemu ochrony zdrowia, do obowiązującego w Polsce programu szczepień są wprowadzane zmiany polegające na stopniowym przesuwaniu szczepień z grupy odpłatnych do nieodpłatnych.

Szczepienia obowiązkowe w 1. roku życia

Tabela. Program obowiązkowych, bezpłatnych szczepień ochronnych na 2022 r. dla dzieci i młodzieży według wieku (na podstawie Załącznika do Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 października 2021 r.)
WiekGruźlica
(BCG)
WZW
typu B
(WZW-B)
Błonica, tężec,
krztusiec
(DTP)
Pałeczka
hemofilna
typu b
(Hib)
Pneumokoki
(PCV)
Polio
(IPV)
Rotawirusy
(RV)
24h WZW-B      
<72hBCGa       
2. mż. WZW-BDTPHibPCV RV
3.–4. mż.  DTPHibPCVIPVRV
5.–6. mż.  DTPHib(PCV)bIPVRV
7. mż. WZW-B     
a przed wypisaniem dziecka z oddziału noworodkowego
b dotyczy dzieci z grup ryzyka

Szczepienia zalecane w 1. roku życia

W 1. roku życia dziecka można rozpocząć następujące szczepienia:

Szczepienia obowiązkowe w 2. roku życia

Szczegółowe informacje na temat przebiegu szczepień oraz liczby dawek znajdują się w poszczególnych artykułach (p. niżej).

Tabela. Program obowiązkowych, bezpłatnych szczepień ochronnych na 2022 r. dla dzieci i młodzieży według wieku (na podstawie Załącznika do Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 października 2021 r.)
WiekBłonica, tężec,
krztusiec
(DTP)
Pałeczka
hemofilna
typu b
(Hib)
Pneumokoki
(PCV)
Polio
(IPV)
Odra, świnka,
różyczka
(MMR)
Ospa
wietrzna
(VZV)
13.–15. mż.  PCV MMRVZVa
16.–18. mż.DTPHib IPV VZVa
a Szczepienie obowiązkowe (bezpłatne dla dzieci do ukończenia 12. roku życia z następujących grup ryzyka:
  1. z upośledzeniem odporności o dużym ryzyku ciężkiego przebiegu choroby, z ostrą białaczką limfoblastyczną w okresie remisji, z zakażeniem HIV, przed leczeniem immunosupresyjnym lub chemioterapią
  2. dzieci, które nie chorowały na ospę wietrzną, z otoczenia osób z upośledzeniem odporności wymienionych powyżej (w pkt. 1.)
  3. dzieci, inne niż wymienione w pkt 1. i 2., przebywające w: zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych, zakładach opiekuńczo-leczniczych, rodzinnych domach dziecka, domach dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, domach pomocy społecznej, placówkach opiekuńczo-wychowawczych, regionalnych placówkach opiekuńczo-terapeutycznych, interwencyjnych ośrodkach preadopcyjnych
  4. dzieci, inne niż wymienione w pkt 1–3 uczęszczające do żłobka lub innej instytucji opiekuńczej (np. kluby i klubiki małego dziecka), nie dotyczy przedszkoli

Szczepienia zalecane w 2. roku życia

W 2. roku życia dziecka można rozpocząć następujące szczepienia:

Szczepienia obowiązkowe w okresie szkolnym

Szczegółowe informacje na temat przebiegu szczepień oraz liczby dawek znajdują się w poszczególnych artykułach (p. niżej).

Tabela. Program obowiązkowych, bezpłatnych szczepień ochronnych na 2022 r. dla dzieci i młodzieży według wieku (na podstawie Załącznika do Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 października 2021 r.)
WiekBłonica, tężec,
krztusiec
(DTP)
Polio
(IPV)
Odra, świnka,
różyczka
(MMR)
6. rż.DTPaIPVMMRa
10. rż.   
14. rż.dTpa  
19. rż.Td  
a szczepienie przesunięto z 10. rż. na 6. rż., dzieci urodzone w 2013 r. lub latach wcześniejszych, które nie otrzymały dotychczas drugiej dawki szczepionki powinny zostać zaszczepione w 10. rż.

Szczepienia zalecane w okresie szkolnym

W okresie szkolnym można rozpocząć następujące szczepienia:

  • Szczepienie przeciwko ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV) – od ukończenia 9. rż., optymalnie szczepienie powinno być zrealizowane przed inicjacją seksualną, od 1. listopada 2021 2-walentna szczepionka przeciwko HPV (przeciwko dwóm genotypom wirusa, które najczęściej odpowiadają za raka szyjki macicy) jest objęta 50% refundacją , pozostałe rodzaje szczepionek przeciwko HPV, tj. 4-walentna (przeciwko czterem genotypom wirusa) oraz 9-walentna (przeciwko dziewięciu genotypom wirusa) nie są refundowane.

Dodatkowo zgodnie z Narodowym Programem Szczepień przeciwko COVID-19 u dzieci w wieku od 5 lat zalecane jest szczepienie przeciwko COVID-19. Szczepienie to jest bezpłatne.

Przestrzegaj zalecanych w programie szczepień terminów wizyt u lekarza. Jeśli Twoje dziecko opuściło jakąś dawkę szczepienia, nie musisz zaczynać całego cyklu od początku. Skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem, a on doradzi, jak nadrobić zaległości, aby jak najszybciej uzyskać optymalną ochronę.

Dowiedz się więcej o szczepieniach obowiązkowych



29.04.2022
Wybrane treści dla Ciebie:
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Poradnik świadomego pacjenta
  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.