Pyłek leszczyny pojawia się w powietrzu jako pierwszy – zwykle w lutym, a w niektórych latach nawet już w styczniu.
Aspekty botaniczne
Leszczyna jest wysokim krzewem, rzadziej drzewem. Kwiaty męskie są zebrane w „kotki” długości do 5 cm, po 3—4 w gronie, zwisające na szczytach bocznych gałązek. Wytwarzane są jesienią, a dobrze wykształcone widoczne są już zimą. Owoce w formie orzechów otoczone są postrzępionymi listkami okrywy owocowej. W Polsce dziko rośnie tylko 1 gatunek leszczyna pospolita (Corylus avellana). Występuje w lasach, porębach i na polanach w całym kraju. Osiąga wysokość ok. 5 metrów.
Okres pylenia leszczyny
Pyłek leszczyny pojawia się w powietrzu jako pierwszy – zwykle w lutym (chociaż w niektórych latach nawet już w styczniu). Początek kwitnienia leszczyny jest uznawany za początek botanicznego przedwiośnia. W punktach pomiarowych zlokalizowanych w centralnych częściach dużych aglomeracji miejskich stężenie pyłku leszczyny nie osiąga bardzo wysokich wartości. Jednak na terenach podmiejskich oraz w pobliżu ogródków działkowych stężenia pyłku leszczyny mogą być wysokie.
Narażenie na działanie alergenu pyłku leszczyny jest ograniczone z uwagi na krótszy okres przebywania chorych na otwartych przestrzeniach w okresie pylenia leszczyny (styczeń – marzec). W tym czasie, z uwagi na niską temperaturę powietrza i oszczędność ciepła (zamknięte okna), przenikanie alergenów pyłku leszczyny do wnętrza pomieszczeń mieszkalnych i biurowych jest ograniczone.
Ryzyko uczulenia na pyłek leszczyny może jednak znacząco wzrastać u osób pracujących zawodowo poza pomieszczeniami zamkniętymi, szczególnie u rolników i sadowników, oraz u innych osób w czasie uprawiania turystyki i rekreacji (szczególnie w trakcie wycieczek poza miasto). W dużych aglomeracjach miejskich stężenie pyłku leszczyny jest najwyższe w pobliżu sadów leszczynowych i ogródków działkowych.
Ważne! W trakcie wizyty u lekarza alergologa należy dokładnie opisać roślinność w najbliższym otoczeniu miejsca naszego zamieszkania czy pracy.
Objawy uczulenia
Leszczyna pospolita
Objawy chorobowe u osób uczulonych na alergeny pyłku leszczyny mogą pojawiać się nagle, bez objawów wstępnych, stopniowo rozwijających się, zauważalnych w przypadku uczulenia na inne alergeny. Jest to spowodowane okazjonalną stycznością z alergenami pyłku leszczyny w stężeniach przekraczających wartości bezpieczne. Najczęściej są to objawy typowe dla okresowego alergicznego nieżytu nosa i spojówek:
- wodnista wydzielina z nosa
- świąd nosa
- kichanie
- łzawienie, zaczerwienie i pieczenie spojówek.
Rzadziej niż w przypadku uczulenia na inne alergeny pyłkowe występuje niedrożność nosa, a objawy ze strony dolnych dróg oddechowych występują bardzo rzadko i są spotykane prawie wyłącznie u osób związanych zawodowo z uprawą leszczyny (oraz u ich rodzin) oraz u osób które w najbliższym sąsiedztwie miejsca zamieszkania lub pracy spotykają się z pylącą leszczyną.
Pierwsze objawy kliniczne u osób uczulonych na alergeny pyłku leszczyny obserwowano u części chorych przy stężeniu przekraczającym 35 ziaren pyłku leszczyny w 1 m3 powietrza. U wszystkich badanych objawy kliniczne występowały przy stężeniu przekraczającym 80 ziaren pyłku w 1 m3 powietrza, a objawy określane jako nasilone – przy stężeniu przekraczającym 150 ziaren pyłku leszczyny w 1 m3 powietrza.
Uwaga! Uczuleniu na alergeny pyłku leszczyny zwykle towarzyszy uczulenie na alergeny pyłku brzozy i olszy, a także na alergeny pokarmowe, np. orzechów laskowych.
