Pytanie nadesłane do redakcji
Witam, mam alergię kontaktową na materiały stomatologiczne. Proszę mi odpowiedzieć czy możliwe, że ta alergia ujawniła się po 8 latach od założenia mostu? Czy jest możliwe, że wynikiem tego jest czerwona zmiana w kształcie motyla na skórze twarzy? Dziękuję za odpowiedź.
Odpowiedziała
dr n. med. Grażyna Durska
Zakład Medycyny Rodzinnej
Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
Poradnia alergologiczna „Podgórna” w Szczecinie
Do wykonania mostów stomatologicznych używane są między innymi: stal stomatologiczna oraz akrylany.
Głównym składnikiem uczulającym wchodzącym w skład stopów metali jest nikiel. Stal zawiera 0,5–30% tego pierwiastka, białe złoto 10–15%, stopy niklowo-srebrowe 10–15%, stopy niklowo–miedziowe 30%.
Objawy kliniczne nadwrażliwości na związki niklu to przede wszystkim zmiany skórne o charakterze wyprysku zlokalizowane głównie w okolicach ciała narażonych na kontakt z metalem (np. guziki, haftki, napy, sprzączki, biżuteria, monety). W przebiegu nadwrażliwości na nikiel możliwe jest także wystąpienie pokrzywki, alergicznego nieżytu nosa i astmy.
Związkami chemicznymi o potencjalnej zdolności uczulającej są również wymienione wcześniej akrylany. Ze względu na swoje właściwości chemiczne i fizyczne (lekkość, trwałość, plastyczność, odporność na temperaturę i działanie różnych związków chemicznych) znalazły one zastosowanie w przemyśle elektrotechnicznym, samochodowym, lotniczym w kosmetologii, medycynie. Akrylany wchodzą w skład kauczuku syntetycznego, klejów, lakierów w tym lakierów do włosów, farb emulsyjnych, tkanin, sztucznych paznokci.
W medycynie wykorzystywane są do produkcji protez stomatologicznych mostów, wypełnień stomatologicznych, szkieł kontaktowych, aparatów słuchowych, cementu ortopedycznego, żelów do EKG.
Uczulenie na akrylany jest najczęstszą przyczyną uczulenia zawodowego stomatologów i techników dentystycznych.
Objawy kliniczne uczulenia na akrylany to zmiany skórne o charakterze wyprysku zlokalizowane na dłoniach i opuszkach palców, często o bardzo ciężkim przebiegu. Podobnie jak w nadwrażliwości na nikiel może wystąpić: pokrzywka, alergiczne zapalenie spojówek oczu, błon śluzowych nosa oraz astma.
Przypuszczam, że niepokojące Panią objawy nie mają związku z nadwrażliwością na nikiel oraz akrylany. W przypadku nadwrażliwości na te związki pierwsze zmiany kliniczne dotyczyłyby błony śluzowej jamy ustnej w miejscu kontaktu z mostem stomatologicznym.
Zmiany skórne zlokalizowane na twarzy mogą być objawami nadwrażliwości alergicznej (np. na kosmetyki, leki) lub niealergicznej (niskie temperatury, wiatr). Mogą wynikać z chorób ogólnoustrojowych (np. toczeń, choroby wątroby) lub miejscowych trądzik różowaty. Wskazana byłaby konsultacja dermatologiczna.
Piśmiennictwo:
Kieć-Świerczyńska M.: Alergia kontaktowa. Mediton. Oficyna Wydawnicza 2005.Stollery N.: Wyprysk. Lekarz Rodzinny. 2009;11, (147): 1074–1075.
Wittczak T., Pałczyński C.: Alergia dróg oddechowych wywołana przez akrylany. Alergia 2007; 2: 35–58.
Wyprysk. Lekarz Rodzinny. 2008; 11 (135): 11–13.
Zalewska Rudzki E.: Alergeny. Medycyna Praktyczna, 2008; 399–405 i 417–428.
