Sporotrychoza jest rzadkim zakażeniem grzybiczym spowodowanym przez grzyba dimorficznego Sporothrix schenckii. Zakażenie następuje przez drobne zranienia skóry przy kontakcie z obumarłymi roślinami, np. podczas ukłucia kolcem róży. W leczeniu stosuje się leki przeciwgrzybicze. W Polsce sporotrychoza zdarza się bardzo rzadko.
Co to jest sporotrychoza?
Sporotrychoza jest rzadkim zakażeniem grzybiczym spowodowanym przez grzyba dimorficznego Sporothrix schenckii. Występuje na całym świecie, bytuje w glebie, drewnie i na roślinach. Zakażenia są częste w klimacie tropikalnym, gdyż środowisko ciepłe i wilgotne sprzyja namnażaniu tego grzyba. W Polsce sporotrychoza zdarza się bardzo rzadko.
Jak można się zakazić sporotrychozą?
Zakażenie następuje przez drobne zranienia skóry przy kontakcie z obumarłymi częściami roślin, drewnem, cierniem. Na sporotrychozę chorują również zwierzęta, szczególnie koty, które mogą być źródłem zakażenia dla ludzi.
Rzadko zakażenie następuje drogą wziewną, czyli poprzez wdychanie zarodników grzyba.
Sporotrychoza – objawy
Do zakażenia zwykle dochodzi przez skórę w wyniku urazu, nawet bardzo drobnego, np. ukłucia się kolcem róży. Taka postać choroby nazywa się sporotrychozą limfatyczno-skórną. W tym miejscu powstaje wówczas zmiana skórna – krosta lub grudka, a następnie guzek lub owrzodzenie. Zwykle dochodzi do tego na ręce. Zmiana skórna w tej fazie choroby może samoistnie ustąpić, ale pojawiają się nowe podobne objawy wzdłuż przebiegu naczyń chłonnych.
W wyniku zakażenia drogą oddechową (wziewną) powstaje pierwotna sporotrychoza płucna. W przebiegu tej postaci tworzą się nacieki i jamy w płucach. Zakażenie najczęściej dotyczy ludzi starszych, obciążonych innymi chorobami. Nie występują zmiany skórne.
Sporotrychoza – rozpoznanie
Na rozpoznanie lekarza naprowadza wywiad, ponieważ pacjent zwykle pamięta uraz spowodowany obumarłą częścią rośliny, np. ukłucie kolcem róży. Potwierdzeniem jest wykonanie biopsji ze zmiany (guzka) oraz posiew.
Sporotrychoza – leczenie
Leczenie polega na stosowaniu doustnie leku przeciwgrzybiczego, itrakonazolu, zwykle przez 4–12 tyg. W leczeniu postaci limfatyczno-skórnej stosuje się również jodek potasu.
Sporotrychoza – najczęstsze pytania pacjentów
Czy ukłucie kolcem róży może spowodować chorobę?
Tak, może spowodować zakażenie bakteryjne lub grzybicze, czyli właśnie sporotrychozę, choć w Polsce jest ona bardzo rzadka.
Co oznacza opuchlizna po ukłuciu kolcem róży?
Opuchlizna po ukłuciu kolcem róży to zwykle reakcja miejscowa, która powinna ustąpić w ciągu 1–2 dni. Jeśli jednak obrzęk, ból czy zaczerwienienie nie zmniejszają się z czasem, to może być to spowodowane nadkażeniem, np. bakteryjnym. Wówczas objawy miejscowe mogą narastać, może pojawić się guzek, ropa, nadmierne ucieplenie danej okolicy a nawet gorączka. Wymaga to pilnego kontaktu z lekarzem. Rzadziej może dojść do zakażenia grzybiczego, czyli sporotrychozy.
Jakie są objawy sporotrychozy po ukłuciu kolcem akacji lub innej rośliny?
W miejscu ukłucia pojawia się zmiana skórna – krosta lub grudka, która następnie może przejść w guzek lub owrzodzenie. Zmiany skórne następnie pojawiają się wzdłuż przebiegu naczyń limfatycznych.
Czy kolec róży w palcu zawsze wymaga wizyty u lekarza?
Nie, można go samodzielnie wyciągnąć i zdezynfekować ranę. Następnie obserwować ranę i jeśli nie goi się samoistnie lub pojawiają się niepokojące objawy, np. ból, zaczerwienienie, obrzęk narasta, to należy się zgłosić do lekarza.
Po jakim czasie od ukłucia kolcem róży pojawiają się objawy grzybicy?
Zwykle objawy pojawiają się w ciągu 1–3 tygodni, choć mogą się też pojawić później (nawet do 12 tyg.).
Owrzodzenia u kota ze sporotrychozą. Źródło: Wikipedia.org
Czy sporotrychoza może się przenieść z człowieka na zwierzę lub odwrotnie?
Tak. Na sporotrychozę chorują także zwierzęta, szczególnie koty, które mogą być źródłem zakażenia dla ludzi.
Jak się leczy grzybicę wywołaną przez ukłucie kolcem róży?
Leczenie polega na przyjmowaniu leku przeciwgrzybiczego, itrakonazolu.
Czy opuchlizna po ukłuciu kolcem zawsze oznacza zakażenie grzybicze?
Nie, zwykle jest związana z reakcją miejscową na uraz i ustępuje w ciągu 1–2 dni.
