Grzybica brody to choroba zakaźna wywoływana przez grzyby, zwykle dermatofity zoofilne – przenoszące się na ludzi ze zwierząt, najczęściej hodowlanych. Występuje wyłącznie u osób z zarostem. Jest to choroba bardzo rzadka. Najczęstszym objawem jest kerion, czyli czerwony, bolesny zapalny guz, z którego może się sączyć ropa. W leczeniu stosuje się leki przeciwgrzybicze doustnie.
Co to jest grzybica brody?
Grzybica brody to powierzchowna infekcja wywołana przez dermatofity, ograniczająca się do zarośniętych obszarów twarzy i szyi i występująca u chłopców w wieku nastoletnim (kiedy mają już zarost) oraz dorosłych mężczyzn.
Jest to zakażenie wywoływane przez dermatofity – grzyby, które mogą zajmować skórę i włosy. Grzybicę brody mogą wywoływać dermatofity antropofilne, czyli występujące u człowieka, a także zoofilne, czyli takie, którymi ludzie zakażają się od zwierząt.
Zobacz też: Grzybica odzwierzęca – objawy, przyczyny, leczenie
Grzybica brody – jak można się zakazić?
Najczęściej zakażenie przenosi się:
- przez kontakt ze zwierzętami, zarówno domowymi, takimi jak psy i koty, jak i hodowlanymi, co powoduje zakażenia u rolników (hodowców bydła) i weterynarzy
- przez używanie wspólnych maszynek, ręczników.
Czy grzybica brody jest częsta?
W Polsce grzybica brody jest bardzo rzadka. Obecnie występuje prawie wyłącznie u osób mających styczność ze zwierzętami, bardzo rzadko przenosi się między ludźmi.
Grzybicę brody częściej obserwowano przed pojawieniem się maszynek jednorazowych, a fryzjerzy (barberzy) nieprzestrzegający zasad higieny często przenosili infekcję. Obecnie już się tak nie dzieje ze względu na inną dostępność sprzętu jednorazowego użytku oraz normy higieniczne.
Współcześnie grzybica brody występuje częściej wśród mieszkańców wsi, a jej głównymi patogenami są dermatofity zoofilne, czyli pochodzące od zwierząt. Grzybica brody jest częstsza w krajach o wilgotnym i ciepłym klimacie. Dotyczy tylko osób z zarostem.
Grzybica brody – czynniki ryzyka
Czynnikami ryzyka występowania grzybicy brody są stany zmniejszonej odporności, m.in.:
- cukrzyca
- miejscowe urazy (np. zadrapania)
- stosowanie glikokortykosteroidów
- leczenie immunosupresyjne.
Ponadto do przeniesienia się grzybów na brodę może dojść z innych okolic ciała, np. z owłosionej skóry głowy lub stóp danej osoby albo osób z otoczenia, dlatego też w przypadku grzybicy brody należy sprawdzić, czy grzybica nie występuje też w innych miejscach na ciele.
Czytaj też:
- Grzybica skóry głowy
- Grzybica stóp i paznokci stóp - jak wygląda, objawy i skuteczne leczenie
- Grzybica skóry gładkiej
Grzybica brody – objawy
Objawy grzybicy brody zależą od tego, jaki dokładnie grzyb wywołuje grzybicę. Istnieją dwie postaci grzybicy brody – zapalna i niezapalna.
Ryc. 1. Grzybica brody (tinea barbae) – zapalna postać zakażenia grzybiczego skóry w obrębie zarostu. Źródło: Wikimedia Commons (CDC), domena publiczna
Cięższa postać zapalna grzybicy brody brody wywoływana jest głównie przez dermatofity zoofilne, czyli pochodzące od zwierząt. W tym rodzaju grzybicy występuje tzw. kerion.
Kerion to czerwony, twardy, bolesny guzek, który może się sączyć i być pokryty lepką wydzieliną z krostkami. Włosy na kerionie trzymają się luźno, są połamane, a ich usunięcie jest bezbolesne (wypadają same). Na powierzchni kerionu stopniowo tworzy się strup. Zwykle występuje jeden kerion, ale czasem zmiany mogą być mnogie.
Czytaj również: Grzybica strzygąca
Grzybica brody zazwyczaj występuje w okolicy żuchwy, policzków lub szyi, rzadko w okolicy warg.
Kerionowi mogą towarzyszyć objawy ogólnoustrojowe, czyli powiększenie okolicznych węzłów chłonnych, złe samopoczucie i gorączka.
Niezapalna powierzchowna grzybica brody wywoływana jest przez dermatofity antropofilne, czyli występujące u ludzi. Ta odmiana grzybicy brody występuje rzadziej i przypomina typową grzybicę skóry lub bakteryjne zapalenie mieszków włosowych.
Do jej objawów należą czerwone plamy z wyraźną obwódką złożoną z grudek, pęcherzyków, a czasem także strupów. Włosy są ułamane tuż przy skórze lub wypadają.
Rzadko grzybicy brody towarzyszy grzybica powiek i rzęs.
Grzybica brody – diagnostyka
Grzybicę brody lekarz często może rozpoznać na postawie wywiadu (czy występował kontakt ze zwierzętami) oraz obrazu klinicznego, czyli objawów. Kerion ma charakterystyczny wygląd, który dla lekarza jest zazwyczaj łatwy to rozpoznania.
Aby potwierdzić rozpoznanie, wykonuje się badanie mykologiczne zeskrobin ze zmian skórnych.
Grzybica brody – leczenie
Podstawą leczenia grzybicy brody jest ogólnoustrojowa (doustna) terapia przeciwgrzybicza. Lekarz może zalecić leki, takie jak terbinafina, ketokonazol, flukonazol, itrakonazol.
Leczenie miejscowe, czyli bezpośrednio na zmiany skórne stosuje się wspomagająco, ale nie jest wystarczające.
Zwykle leczenie trwa kilka (4–6) tygodni.
Grzybica brody - częste pytania pacjentów
Czy grzybica brody jest zaraźliwa?
Tak, grzybicę brody wywołują grzyby, a grzyby przenoszą się z człowieka na człowieka lub ze zwierząt na ludzi. Możliwe jest także przeniesienie zakażenia grzybiczego na brodę z innej okolicy ciała, np. stóp.
Czy powinienem golić brodę, jeśli mam grzybicę?
Tak, przy grzybicy brody zaleca się golenie lub usuwanie włosów w połączeniu z ciepłymi okładami w celu lepszej higieny – usunięcia strupów i wydzieliny z kerionu.
Co oznacza swędzenie brody?
Świąd brody może mieć wiele przyczyn. Najczęściej świąd brody jest spowodowany przesuszeniem skóry (np. z powodu zimna, stosowania kosmetyków), podrażnieniem po goleniu lub reakcją na kosmetyki. Rzadziej może być spowodowany chorobami skóry, w tym grzybicą brody, która jest bardzo rzadką chorobą.
