Czy można się zakazić wścieklizną przez pośredni kontakt ze śliną psa?

Pytanie nadesłane do redakcji

Czy możliwe i realne jest zakażenie wścieklizną w następujący sposób: właściciel psa ma jego ślinę na ręku, bo np. rzucał mu patyk albo zwyczajnie został polizany i tą ręką chwyta klamkę od klatki schodowej albo trzyma poręcz w tramwaju itp. Czy druga osoba mogłaby pośrednio zakazić się wścieklizną, kiedy też tej klamki czy poręczy dotknie? Bardzo mnie to niepokoi i utrudnia życie, bo mam fobię związaną z tą chorobą. Wyczytałam, że wirus ten może zakażać 14 godzin w ślinie suchej, 24 w mokrej, to wywołało u mnie właśnie tę panikę, a może chodzi o warunki laboratoryjne, a nie o codzienność?

Odpowiedź

Opisany przez Panią sposób zakażenia jest nieprawdopodobny co najmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, zdrowa skóra skutecznie chroni przed zakażeniem, dlatego zgodnie z zaleceniami brak ran lub kontakt pośredni, np. taki jak Pani opisała, jest bezpieczny i nie wymaga profilaktyki poekspozycyjnej. Po drugie, nie notowano opisywanych przez Panią przypadków zakażeń za pośrednictwem klamek czy poręczy.

Zakażenie wścieklizną jest możliwe za pośrednictwem śliny chorego zwierzęcia stałocieplnego (np. nietoperz, pies, skunks, szop) w przypadku: ugryzienia przez zwierzę lub gdy ślina dostanie się do rany albo na powierzchnię błon śluzowych. Znacznie rzadziej możliwe jest przeniesienie zakażenia przez wdychanie aerozolu odchodów nietoperzy lub przeszczepienie tkanek od osoby zakażonej.

Najgroźniejsze są pokąsania. Przypadki zakażeń wścieklizną po zadrapaniach, otarciu lub lizaniu otwartych ran albo błon śluzowych są znacznie rzadsze. Zakażenia pośrednie nie występują. Nie było jak dotąd ani jednego przypadku zakażenia wścieklizną po dotykaniu klamek, proszę zatem nie martwić się na zapas. W tabeli znajdzie Pani sytuacje kliniczne, które wymagają profilaktyki poekpozycyjnej wścieklizny. Należy także pamiętać, że w Polsce istnieje ustawowy obowiązek szczepienia psów przeciwko wściekliźnie, dlatego zachorowania wśród psów są niezwykle rzadkie. W 2024 roku były to 4 przypadki. W Polsce najczęściej na wściekliznę chorują lisy.

Mam nadzieję, że te informacje Panią uspokoją. Jeżeli jednak, jak sama Pani podejrzewa, Pani lęk przed wścieklizną stał się patologiczny (fobia), to najlepszym wyjściem jest skorzystanie z pomocy psychoterapeuty, który pomoże Pani poradzić sobie z nieuzasadnionymi i nadmiernymi obawami.