Jakie zwierzęta przenoszą wściekliznę i jaki kontakt z nimi stanowi ryzyko zakażenia?

Jakie zwierzęta mogą przenosić wściekliznę i jaki kontakt z nimi stanowi ryzyko zakażenia człowieka? Nietypowe sytuacje pacjentów związane z obawami o zakażenie wścieklizną

Jakie zwierzęta przenoszą wściekliznę?

Wściekliznę przenoszą ssaki. W Europie głównym zwierzęciem chorującym i przenoszącym wściekliznę jest lis rudy. Przenoszą ją także inne dziko żyjące ssaki, w tym kuny, łasice, jenoty, borsuki, dziki, nietoperze, a w Ameryce Północnej dodatkowo skunksy i szopy pracze. Na wściekliznę zapadają również zwierzęta gospodarskie, pokąsane przez chore dzikie zwierzęta lub nietoperze krwiopijne.

W Azji Południowo-Wschodniej, na subkontynencie indyjskim i Afryce dominuje wścieklizna miejska, w której głównym rezerwuarem wirusa jest pies. Wścieklizna może też wystąpić po pogryzieniu przez koty i małpy. Coraz większe znaczenie w przenoszeniu wścieklizny odgrywają nietoperze, w Europie najczęściej owadożerny mroczek późny (Eptesicus serotinus) i nocek rudy (Myotis dasycneme), a w Ameryce Północnej karlik (Pipistrellus sp.) oraz krwiopijne Desmodontidae (wampiry) z głównym przedstawicielem Desmodus rotundus.

Jak rozpoznać wściekliznę u zwierzęcia?

U zwierząt wścieklizna może mieć postać cichą lub szałową, a jej objawy są różne i zależą od gatunku zwierzęcia.

• Objawy wścieklizny u pasa – niepokój, nadmierna pobudliwość, włóczęgostwo, spożywanie niejadalnych przedmiotów, wzmożony popęd płciowy, agresja, ochrypłe szczekanie, ślinotok, opadanie żuchwy z wypadaniem języka, zez, niedowłady kończyn i inne porażenia.
• Objawy wścieklizny u kota – odnotowuje się podobne objawy jak u psów, przy czym zwierzęta chowają się, uciekają, nieustannie miauczą, zachowują się agresywnie, a śmierć poprzedzona jest zwykle porażeniem kończyn.
• Bydło – obserwuje się niestrawność i obniżone łaknienie, wzdęcie, zaparcie lub biegunkę, drgawki poszczególnych grup mięśni, ślinotok, parcie na przeszkody, ciągłe ryczenie, objawy podobne do rui, nienaturalne położenie głowy lub ogona, chwiejność i porażenia kończyn tylnych.
• Świnie – lękliwość, ochrypłe chrząkanie, kurczowe ruchy głowy i gryzienie ściółki.
• Owce i kozy – odnotowuje się niepokój, wzmożony popęd płciowy, ochrypłe beczenie, nagle porażenia i upadki.
• Konie – obserwuje się wpadanie na ściany stajni, drgawki mięśniowe, objawy kolkowe i częste oddawanie moczu.
• Objawy wścieklizny u dzikich zwierząt – głównym objawem jest utrata wrodzonego lęku. Występuje także agresja przejawiająca się atakami na zwierzęta domowe, gospodarskie i ludzi. Dodatkowo, u nietoperzy obserwuje się utratę zdolności lotu, nadpobudliwość na dotyk i dźwięk, przewracanie się na grzbiet i aktywność dzienną niespotykaną u zdrowych osobników.

Należy wziąć pod uwagę, że nie wszystkie wymienione objawy muszą wystąpić u każdego zwierzęcia zakażonego wirusem wścieklizny.

Źródło: https://www.wetgiw.gov.pl/nadzor-weterynaryjny/wscieklizna

Postępowanie w przypadku spotkania zwierzęcia z objawami wścieklizny

Nie należy zbliżać się do zwierzęcia ani prowokować go, np. krzyczeć, rzucać czymś w jego kierunku. Nie należy karmić, dotykać, głaskać dzikich zwierząt. Należy pamiętać, żeby nie dotykać także padłych zwierząt.

Ryzyko zakażenia wścieklizną po kontakcie ze zwierzętami - nietypowe sytuacje pacjentów

Ugryzienie przez dzikie zwierzę – czy zawsze konieczna jest szczepionka przeciw wściekliźnie?

Ugryzło mnie nieduże dzikie zwierzę, chyba była to kuna. Czy powinienem zaszczepić się przeciwko wściekliźnie? Jak postępować w takiej sytuacji? Gdzie się zgłosić? Czy potrzebne jest jakieś skierowanie?

W przypadku pogryzienia przez dzikie zwierzę należy przemyć ranę bieżącą wodą z mydłem (powinno to trwać około 15 minut), a następnie zdezynfekować, np. Octaniseptem. Odpowiednie oczyszczenie rany jest bardzo ważne.

Następnie należy niezwłocznie zgłosić się na SOR (w przypadku poważnych pogryzień, kiedy występuje silny krwotok, należy zadzwonić po pogotowie ratunkowe – 112). Tam lekarz przeanalizuje sytuację i zadecyduje o konieczności szczepienia. W przypadku pogryzienia przez zwierzęta dzikie natychmiast rozpoczyna się szczepienie przeciwko wściekliźnie, a w niektórych przypadkach podaje także tzw. swoistą immunoglobulinę. Nie należy tego bagatelizować, ponieważ wścieklizna jest chorobą mającą 100% śmiertelność, więc jedyną możliwością uniknięcia zachorowania jest odpowiednia profilaktyka.

Należy pamiętać, że pogryzienie przez dzikie zwierzę może stwarzać nie tylko zagrożenie wścieklizną, ale także np. tężcem, zakażeniem bakteryjnym rany, co także wymaga odpowiedniego postępowania. Podsumowując, w przypadku każdego pogryzienia przez dzikie zwierzę, należy niezwłocznie zgłosić się na SOR.

Czy kontakt z odchodami myszy polnej może prowadzić do zakażenia wścieklizną?

Czy jest możliwość zarażenia się wścieklizną poprzez odchody myszy polnej, sprzątanie ich. Ola

Nie. Wścieklizna przenosi się przez ślinę zakażonego zwierzęcia. Kontakt pośredni nie jest uznawany za ryzykowny.

Czy kontakt zadartą skórą z mokrą śliną zwierzęcia może prowadzić do zakażenia wścieklizną?

Mam bardzo ważne dla mnie pytanie. Czy można zarazić się wścieklizną przez dotknięcie ręką, na której miałam zdartą skórę koło paznokci, mokrej śliny jakiegoś zwierzęcia podczas plewienia trawy, która znajdowała się w ogródku za domem? Paulina

Nie. Wścieklizna przenosi się przez kontakt ze śliną podczas gryzienia lub podrapania i oblizania przez chore zwierzę uszkodzonej skóry albo błon śluzowych. Kontakt pośredni nie jest uznawany za ryzykowny.

Czy można zarazić się wścieklizną po kontakcie z trawą, gdzie przebywał chory lis?

Ostatnio spotkałam lisa, który miał problemy z poruszaniem się – co chwilę wykazywał niedowład tylnych łap. Przesuwał się wzdłuż drogi, a po chwili położył się w trawie. Podeszłam bliżej, aby sprawdzić, czy nie został potrącony przez samochód. Nie wyglądał na rannego, więc zadzwoniłam po odpowiednie służby. Po godzinie wróciłam w to miejsce – lis wciąż tam leżał i nie reagował na moją obecność. Służby dotarły po 4 godzinach, ale zwierzę już zniknęło.
W mojej okolicy nie odnotowano ostatnio przypadków wścieklizny. Lis mnie nie ugryzł ani nie dotknął, ale zastanawiam się, czy mogłam się zarazić wścieklizną poprzez chodzenie w krótkich spodenkach i klapkach po trawie, po której on wcześniej się poruszał. Czy możliwe jest zakażenie poprzez dotknięcie buta po takim spacerze i przypadkowe otarcie oczu lub nosa? Czy istnieje ryzyko zakażenia, jeśli miałam drobne zadrapanie na nodze, a później dotknęłam okolic twarzy? Karolina

Nie. Nie udowodniono przypadku zakażenia wścieklizną przez kontakt pośredni z zakażonym zwierzęciem.

Czy muszę zaszczepić się przeciwko wściekliźnie po ugryzieniu przez bezpańskiego kota, jeśli nie doszło do zranienia?

Czy jeśli ugryzł mnie (chwycił zębami) bezpański kot, ale nie zostawił śladów zranienia (brak zadrapań, krwi), powinnam profilaktycznie zaszczepić się przeciwko wściekliźnie? Anna B.

Oślinienie zdrowej (nieuszkodzonej) skóry przez zwierzę jest uznawane za kontakt, który nie wymaga szczepienia przeciwko wściekliźnie. Jednak należy dokładnie obejrzeć skórę i w razie wątpliwości zgłosić się do lekarza.

Może Cię zainteresować: Choroba od kota – choroby przenoszone przez koty na ludzi

Czy zadrapanie przez dzikiego kota może prowadzić do zakażenia wścieklizną, mimo rozpoczęcia szczepienia?

Podczas dokarmiania półdzikiego kota (zachowywał się normalnie) zwierzę zadrapało mnie w palce, z jednego poleciała krew, ranę zdezynfekowałam alkoholem. Po tym zdarzeniu dostałam zastrzyk przeciwtężcowy oraz pierwszą dawkę szczepienia przeciw wściekliźnie. W związku z tym, iż przeciwciała wytwarzają się dopiero po trzeciej dawce szczepionki czy możliwe jest, że mogę jednak zachorować na wściekliznę? Czy w takim przypadku możliwe jest narażenie mojej rodziny na zarażenie się ode mnie? Magdalena

Skoro otrzymała Pani profilaktykę, czyli rozpoczęto szczepienie przeciwko wściekliźnie, to jest Pani bezpieczna.